تخمین کشش مقیاس جهتی فرایندهای دومرحله‌ای در حضور خروجی‌های نامطلوب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی و مهندسی، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران

2 گروه ریاضی، دانشکده علوم پایه، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران

3 گروه ریاضی، دانشکده علوم پایه، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

چکیده

با توجه به پیچیدگی فرایندها، تحلیل عملکرد سیستم‌ها و بررسی تغییر مقیاس عملیات به منظور بهبود بهره‌وری از اهمیت به‌سزایی برخوردار است. بنابراین در این تحقیق یک روش تحلیل پوششی داده‌های شبکه‌ای دو مرحله‌ای جهت‌دار به منظور تخمین کارایی کلی و کارایی هر مرحله از فرایندهای دو مرحله‌ای پیشنهاد می‌شود در حالی که خروجی‌های نامطلوب علاوه بر خروجی‌های مطلوب تولید می‌شوند. تکنولوژی مطرح شده بر مبنای اصل دسترسی‌پذیری ضعیف خروجی‌های نامطلوب و بازده به مقیاس متغیر می‌باشد. به علاوه پس از ارایه تابع پاسخ، روش‌هایی به منظور تخمین کشش مقیاس راست و چپ فرایندهای دومرحله‌ای کارای کلی مطرح می‌شوند. به منظور بررسی اعتبار روش پیشنهادی، مجموعه داده‌ای از 78 شعبه یکی از بانک‌های ایران به‌کار می‌رود و کارایی و کشش مقیاس آن‌ها مورد بررسی قرار می‌گیرند. نتایج نشان می‌دهد روش پیشنهادی به منظور تحلیل عملکرد و تخمین کشش مقیاس سیستم‌های شبکه‌ای دومرحله‌ای در حضور خروجی‌های نامطلوب مفید و پرکاربرد خواهد بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Estimating the directional scale elasticity of two-stage processes in the presence of undesirable outputs

نویسندگان [English]

  • Roghayeh Azizi Usefvand 1
  • Sohrab Kordrostami 2
  • Alireza Amirteimoori 3
  • Maryam Daneshmand-Mehr 1
1 Department of Industrial Engineering, Faculty of Engineering, Lahijan Branch, Islamic Azad University, Lahijan, Iran
2 Department of Mathematics, Faculty of Basic Sciences , Lahijan Branch, Islamic Azad University, Lahijan, Iran
3 Department of Mathematics, Faculty of Basic Sciences, Rasht Branch, Islamic Azad University, Rasht, Iran.
چکیده [English]

Due to the complexity of the processes, analyzing the performance of the systems and examining the change in the scale of operations to improve productivity is a significant aspect. Therefore, in this research, a two-stage directional network data envelopment analysis approach is proposed to estimate the overall efficiency and the performance of each stage of two-stage processes, while undesirable outputs are produced in addition to desirable outputs. The proposed technology is based on the properties of the weak disposability of undesirable outputs and variable returns to scale. In addition, after presenting the response function, methods are proposed to calculate the right and left scale elasticities of overall efficient two-stage processes. In order to investigate the validity of the proposed method, a data set from 78 branches of the Iranian bank is used and their efficiency and scale elasticity are examined. The results show that the introduced method is useful and widely applicable to analyze the performance and scale of two-stage network systems in the presence of undesirable outputs.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Data envelopment analysis
  • Scale Elasticity
  • Undesirable Output
  • Two-stage Process