نوع مقاله: مقاله مروری

سوگیری‌های شناختی در تصمیم‌گیری استراتژیک: مرور نظام‌مند

دوره 10، شماره 1، بهار 1404، صفحه 163-197

علی روستا کلیشمی، علی حیدری، محمدعلی شاه حسینی

چکیده اگرچه شهود مدیریتی می‌تواند به قضاوت‌های استثنایی بینجامد اما آبستن سوگیری‌هایی است که گاه منجربه خطاهای جبران ناپذیری می‌شود. تأثیر گسترده سوگیری‌های شناختی بر تصمیم‌گیری استراتژیک و پیامدهای خطیر آن به خوبی در ادبیات پرداخته شده است، اما همچنان یک لنز نظری واحد برای درک مکانیسم‌های متنوع آن‌ها وجود ندارد. ادبیات موجود تمایل دارد سوگیری‌ها را به صورت جداگانه بررسی نموده و در درک ماهیت پیچیده و چندوجهی روان‌شناختی آن‌ها ناتوان است. مرور پیش‌رو ادبیات سوگیری‌های شناختی در تصمیم‌گیری استراتژیک را تلفیق نموده و یک طبقه‌بندی جدید ارائه می‌دهد. در قالب پژوهش حاضر با استفاده از رویکرد PRISMA پس از تدقیق سوال تحقیق ابتدا 356 پژوهش مورد بررسی کلیات و چکیده قرار گرفت و در نهایت 105مقاله انتخاب و پس از مطالعه و تحلیل آن‌ها، نتایج تلخیص و ارایه گردید. در نتیجه تحلیل نظام‌مند پژوهش‌های منتخب، ابتدا 48 سوگیری موثر در تصمیم‌گیری استراتژیک شناسایی و معرفی شد. در ادامه با ارائه یک دسته‌بندی از مکانیزم‌های زیربنایی سوگیری‌ها سعی شد تا چارچوبی جهت مطالعه سوگیری‌ها ارائه شود. در این راستا سوگیری‌های ارائه شده در این پژوهش در سه گروه خطاهای شناختی، خطاهای انگیزشی و ترکیبی دسته‌بندی شدند. این چارچوب درک جامع‌تری از چگونگی تأثیر این سوگیری‌ها بر انتخاب‌های استراتژیک در بستر پیچیده سازمان ارائه می‌دهد. با عنایت به یافته‌های این پژوهش می‌توان گفت سوگیری‌های مدیران در تصمیمات استراتژیک، ماهیت‌های متفاوتی دارند که آگاهی از آن‌ها قدم اول جهت کاهش اثرات نامطلوب سوگیری در تصمیم‌گیری خواهد بود.

تصمیم‌گیری در مورد مولفه‌های اصلی تاثیرگذار بر مدل بازاریابی رسانه‌های اجتماعی به کمک فراترکیب

دوره 8، شماره 3، پاییز 1402، صفحه 133-161

حمیرا حسین زاده، رسول ثانوی فرد، مصطفی خواجه

چکیده بازاریابی رسانه اجتماعی مفهوم ‌نسبتا جدیدی در بحث بازاریابی اینترنتی و بازارهای دیجیتال است و بیشتر شرکت‌ها بر اساس آزمایش و خطا، به بازاریابی در این نوع رسانه‌ها می پردازند که این امر حاکی از فقدان مدل جامعی در این خصوص است. برای استفاده صحیح از این فضا و ابزارهای موجود در آن، تدوین مدل جامع بازاریابی رسانه‌های اجتماعی به کمک شناخت مولفه‌های اصلی تاثیرگذار بر آن، ضروری است.
پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و بلحاظ شیوه گردآوری و ماهیت، فراترکیب است که به کمک روش هفت مرحله‌ای فراترکیب ساندوفسکی و بارسو انجام شد. جامعه آماری شامل ادبیات موجود و اسناد و مقالات بین سالهای 1390 تا 1401 است که به صورت نمونه‌گیری هدفمند و مبتنی بر ملاک‎های ورود و خروج و با استفاده از ابزار فرم وارسی انجام شده است. تجزیه و تحلیل به کمک نرم افزار مکس‌کودا و بر اساس کدگذاری باز، کد گذاری محوری و ایجاد طبقات انجام شد. روایی نیز به کمک روایی درونی و دیدگاه متخصصین تایید شد و در نهایت یک چارچوب جامع و نقشه راه مفید ارائه شد که دارای 99 کد باز، 21 کد محوری و 3 بعد اصلی شامل عوامل محیط داخلی، عوامل محیط خارجی و عوامل محیط مشترک است. با توجه به اینکه پژوهش‌های انجام شده در خصوص بازاریابی رسانه‌های اجتماعی به صورت ناهمگن در کسب و کارهای الکترونیکی خاص و بر روی متغیرهای خاصی انجام شده است، در این مقاله متغیرها و کسب و کارهای بیشتری لحاظ گردید و همچنین دارای نوآوری در روش تحقیق و محتوا است.

بررسی نقش ابعاد تاریخی سازمان در تصمیم مدیران برای اجرای تغییرات استراتژیک؛ مروری نظام‌مند

دوره 7، شماره 4، زمستان 1401، صفحه 157-188

محمد جوادی، اسدالله کردنائیج، سید حمید خداداد حسینی، اسدالله گنجعلی

چکیده پژوهش حاضر با هدف ارائه تصویری جامع از نقش ابعاد تاریخی سازمان در تصمیم مدیران برای اجرای تغییرات استراتژیک، به مرور نظام‌مند این حوزه پرداخته است؛ برای گردآوری داده، مقالات موجود در بازه زمانی1990 تا 21 ژانویه 2021 بررسی شد و در نهایت با اعمال شیوه‌نامه پژوهش، 84 مقاله انتخاب گردید که نقش ابعاد تاریخ سازمانی را ذیل چهار بعد «ساختار تاریخی قدرت تصمیم گیری»، «مراحل چرخه عمر سازمانی»، «هویت تاریخی و تجربه سازمانی» و «فرهنگ سازمانی» معرفی می‌کردند؛ در این تحلیل که با روش تحلیل مضمون صورت گرفته نقش «ساختار تاریخی قدرت تصمیم گیری» دارای مولفه‌های «روند جانشینی مدیرعامل»، «استقلال مدیرعامل و حمایت از تغییر»، «گستره سرمایه انسانی و اجتماعی هیئت مدیره»، «عمق سرمایه انسانی و اجتماعی هیأت مدیره»، «قدرت هیأت مدیره» و «ساز و کارهای نظارتی و حکمرانی»، نقش «مراحل چرخه عمر سازمانی» دارای مولفه‌های «اندازه کوچک»، «اندازه بزرگ تأمین کننده منابع تغییر»، «مزیت ناشی از مقیاس»، «سن پایین سازمان» و «مرحله معرفی و بلوغ در چرخه عمر»، نقش «هویت تاریخی و تجربه سازمانی» دارای مولفه‌های «خلاء هویتی در اثر تغییر»، «روایت‌ها و جهت‌گیری‌های رسمی و غیررسمی مشوق تغییر»، «تجربه تغییر موفق»، «عادت سازمان به تغییر» و «لزوم تغییر در سخنرانی‌های رسمی، گزارش‌ها و اخبار سازمانی» است و در نهایت نقش «فرهنگ سازمانی» دارای مولفه‌های «غلبه گفتمان تغییر»، «فراموشی سازمانی»، «تشریفات، آداب و رسوم، داستان‌ها و افسانه‌های موجود در سازمانی» و «جو سازمانی حامی» می‌باشد. برای هر کدام از مولفه‌های مورد اشاره، تفصیلاً شاخص‌هایی در نظر گرفته شد.

مدل پارادایمی زنجیره تأمین بر اساس اینترنت اشیاء و بلاک‌چین؛‌ مروری نظام‌مند

دوره 7، شماره 3، پاییز 1401، صفحه 171-191

سعید جهانیان، فرشته هاشمی

چکیده اجرای مدیریت زنجیره تامین با استفاده از اینترنت اشیاء بر پایه بلاکچین یکی از جدیدترین دغدغه های سازمان‌ها می باشد. این مقاله از طریق بررسی سیستماتیک مقالات منتشره در مجلات معتبر، نقش فناوری بلاک چین در مدیریت زنجیره تامین پایدار را بررسی می‌کند. این بررسی، شامل مقالات منتشره از سال 2017 در مورد این موضوع می‌باشد. بدین‌منظور مقالات منتشر شده در مجلات و کنفرانس‌های علمی معتبر از سال 2017 تا 2021 مورد بررسی قرار گرفته و پس از گزینش مقاله‌ها، 40 مقاله شناسایی و طبقه بندی شدند و سپس با استفاده از روش سیستماتیک استراورس‌وکوربین نظریه داده بنیاد به‌وسیله نرم افزار کیفی مکس‌کیودی ابتدا مراحل سه گانه کدگذاری باز، محوری و انتخابی را بر روی مطالعات انجام داده واز این مقاله ها 260 کد و12 مقوله اصلی استخراج شده است، سپس مقوله‌ها را در قالب مدل پارادایمی شامل شرایط علّی، شرایط زمینه ای، پدیده محوری، شرایط مداخله‌گر، راهبردها و پیامدها دسته بندی کرده و مدل پارادایمی را رسم شده است.

مروری نظام‌مند بر ادبیات تصمیم‌گیری جمعی

دوره 6، شماره 3، پاییز 1400، صفحه 239-258

سید محسن میرباقری، عطاءا.. رفیعی آتانی، محمدرضا پارسانژاد

چکیده تصمیم‌گیری جمعی فرآیندی است که گروهی از افراد برای دستیابی به بهبود وضعیت خود از طریق تحقق بخشیدن به هدفشان، در مورد یک مسئله خاص تصمیم واحدی می‌گیرند. تصمیم‌گیری جمعی به عنوان یکی از روش های مهم دستیابی به تصمیم بهینه شناخته می‌شود. هدف از این مقاله، ارائه یک تصویر جامع از ابعاد تصمیم‌گیری جمعی و پاسخ به مجموعه ای از سوالات مرتبط در این زمینه با انجام یک مرور ادبیات نظام‌مند می‌باشد. در این خصوص در قسمت اول، تصمیم‌گیری جمعی معرفی خواهد شد و مراحل پروتکل مرور ادبیات نظام‌مند در 5 مرحله بررسی می‌شود. در قسمت بعد، مهمترین کلمات کلیدی و مهمترین مناطق تحقیق شناسایی می‌شوند و نقشه هم رخدادی واژگان در حوزه تصمیم‌گیری جمعی ترسیم می گردد. در ادامه، سئوالات تحقیق پاسخ داده خواهند شد. در پاسخ به این سئوالات، ضرورت استفاده و نمونه هایی از بکارگیری تصمیم‌گیری جمعی بیان می‌شود. سپس، عوامل مؤثر در تصمیم‌گیری جمعی بررسی شده و چگونگی رسیدن به یک تصمیم جمعی تبیین می‌شود. در آخر، مزایا و معایب تصمیم‌گیری جمعی مطرح می‌شود و روش ها و ابزارهای آن بیان می‌شود. همچنین، مدل‌هایی از تصمیم‌گیری جمعی به عنوان نمونه آورده شده و تحلیلی از نتایج بدست آمده ارائه می‌شود.