پژوهش های نوین در تصمیم گیری

چکیده «روش‌شناسی چندگانه» عنوانی است که محققان تحقیق در عملیات انتقادی برای کاربرد همزمان روش‌شناسی‌های مختلف تحقیق در عملیات برای مداخله در هر "موقعیت مسئله" به کار گرفته‌اند. این اندیشمندان بر این باورند که می‌توان ضمن درنظرگرفتن نقاط قوت و ضعف روش‌شناسی‌های مختلف تحقیق در عملیات با توجه به مبانی نظری آنها و علی‌رغم ریشه داشتن در پارادایم‌های متفاوت، این روش‌شناسی‌ها را به صورت مکمل برای بهبود یک موقعیت مسئله به کار گرفت. در این پژوهش تلاش شده است تا با استفاده از قابلیت‌های رویکرد تحلیل شبکه‌های اجتماعی و نرم‌افزارهای UCINET و NetDraw، چارچوب روش‌شناسی چندگانه محققان پیشین تکمیل گردد. این‌گونه که روش‌شناسی‌های مکمل و جایگزینِ پارادایم‌های مختلف OR را با توجه به ابعاد موقعیت مسئله در ایران پیشنهاد کنیم. محاسبه مواردی از قبیل مرکزیت درجه، نقاط ایزوله، قدرتمندترین روش‌شناسی‌ها و موارد نیازمند توسعه در روش‌شناسی‌های تحقیق‌در عملیات مشخص کرده‌اند. تحلیل‌های حاصل از پژوهش، نتایج بسیار مفیدی را برای دانشمندان حوزه تحقیق‌درعملیات به‌همراه خواهد داشت

چکیده در این مقاله، از مسئله پوشش مجموعه به‌منظور مکان‌یابی مراکز اورژانس استفاده می‌شود. برای تعیین مکان بهینه این مراکز، از یک مدل توسعه‌یافته چندهدفه با در نظر گرفتن اهدافی چون کمینه‌سازی هزینه استقرار جایگاه‌های امدادی، حداکثر سازی کل جمعیت پوشش داده‌شده و حداقل سازی مجموع فواصل حمل‌ونقل از محل‌های تقاضا تا خدمت دهنده‌های اختصاص‌یافته به آن‌ها استفاده شده و نیز ازآنجاکه هر یک از مراکز فقط دارای یک آمبولانس هستند و این آمبولانس‌ها در هنگام ارائه سرویس دیگر در دسترس قرار نمی‌گیرند، محدودیت احتمالی برای این مدل در نظر گرفته می‌شود؛ بنابراین در این تحقیق، ترکیب روش‌های برنامه‌ریزی چندهدفه و مسئله پوشش مجموعه به‌منظور مکان‌یابی مراکز امدادی در محلات 18 گانه منطقه 6 شهرداری تهران، مورد استفاده قرار گرفته می‌شود. روش حل انتخابی شبیه‌سازی تبرید تدریجی و اجرا توسط نرم‌افزار متلب است. در انتها، به‌منظور مقایسه با جواب‌های حاصل از الگوریتم شبیه ساری تبرید، مدل مربوطه با الگوریتم فرا ابتکاری بهینه‌سازی انبوه ذرات نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد. نتایج حاکی از آن است که هر دو الگوریتم برای مکان‌های موردنظر به جواب‌های مشابه دست یافتند.

چکیده هدف از این مقاله بررسی یک زنجیره‌ی تأمین سه سطحی شامل دو خردهفروش، یک تولید کننده و یک تامینکننده و هماهنگ کردن تصمیمات هر یک از اعضا در زمینه قیمت‌گذاری و موجودی، به صورت موثر و کارا، با استفاده از نظریه بازی است. در این زنجیره در سطح خرده‌فروشی بین خرده‌فروش‌ها رقابت وجود دارد و آن‌ها برای به دست آوردن سهم بیشتر از بازار با یکدیگر رقابت می-کنند. مدل‌سازی موجودی یک زنجیره‌ی تأمین چند سطحی و فرموله کردن بازی اعضاء برای تعیین قیمت و دوره‌ی جایگزینی موجودی، رویکرد اصلی این مقاله است. در این پژوهش از روش ضریب صحیح به عنوان روش جایگزینی موجودی ماده‌ی خام و محصول استفاده شده و بازی استکلبرگ-نش سه سطحی آشیانه‌ای برای مدل‌کردن این مسئله‌ی بهینه‌سازی به‌کار رفته است. در این بازی دو خرده-فروش بازی نش سطح پایین را تشکیل می‌دهند، سپس این دو خرده‌فروش به عنوان یک گروه، بازی استکلبرگ سطح میانی را با تولیدکننده بازی می‌کنند و خرده‌فروش‌ها و تولیدکننده به عنوان یک گروه بازی استکلبرگ سطح بالا را با تأمین‌کننده انجام می‌دهند.

چکیده در این مقاله یک مدل بهینه سازی فازی جهت طراحی شبکه، شامل مکان‌یابی تصفیه‌خانه فاضلاب و حوضچه ذخیره و نیز تخصیص بهینه پسآب تصفیه شده به مناطق کشاورزی ارائه شده است. در ابتدا مدلی پایه جهت مشخص کردن تصمیمات استراتژیک مکانیابی و تصمیمات تاکتیکال تخصیص برای حالت قطعی ارائه شده وسپس این مدل با در نظر گرفتن عدم قطعیت در پارامترهای مسأله با استفاده از رویکرد فازی توسعه داده شده است. به علاوه این مقاله با در نظر گرفتن کیفیت‌های متفاوت پساب، به ارائه رویکرد جدید در استفاده از پساب در کشاورزی برای افزایش سلامت محصول و کاهش آلودگی‌های میکروبی پرداخته است. درنهایت برای اعتبارسنجی مدل، مطالعه موردی استان تهران که داده‌های آن برگرفته از سازمان جهاد کشاورزی و شرکت آب منطقهای تهران میباشد مورد بررسی و تحلیل حساسیت قرار گرفته است. نتایج نشان می دهد که با افزایش تعداد تسهیلات تعداد لوله ارتباطی نیز افزایش می‌یابد ولی چون طول آن‌ها کاهش می یابد در نتیجه توازنی نسبی میان مجموع هزینه تأسیس آن‌ها برای حالات مختلف برقرار است.

چکیده سرمایه‌گذاری در بورس اوراق بهادار، بخش مهمی از اقتصاد کشور را تشکیل می‌دهد. افزایش سود و کاهش ریسک سرمایه‌گذاری در بورس همیشه مهم‌ترین دغدغه سرمایه‌گذاران بوده است. همچنین بازارهای بورس نه تنها از پارامترهای کلان بلکه از هزاران عامل دیگر نیز متأثر می‌شوند. این تحقیق به دنبال ارائه مدلی است که در آن پتانسیل آتی سهام با در نظر گرفتن شاخص‌های تحلیل تکنیکال به‌وسیله شبکه عصبی فازی پیش‌بینی می‌شود و بر‌اساس پیش‌بینی‌های به دست آمده، مدل ریاضی بهینه‌سازی بر مبنای عواملی چون میانگین، واریانس و چولگی سبد سهام ارائه می‌شود. سپس، این مدل با استفاده از الگوریتم ژنتیک حل می‌شود. تحقیق حاضر از بعد هدف از نوع تحقیقات کاربردی و از بعد روش، از نوع توصیفی است. نتایج تحقیق بیانگر آن است که مدل ارائه شده در این مقاله، در مقایسه با روش‌های سنتی و شاخص بازار، بازدهی بیشتری را با توجه به واریانس و چولگی برای سرمایه‌گذاران فراهم می‌کند.

چکیده با توجه به وجود تغییرات در شرایط هر زنجیره تأمین، امکان نابهینه شدن طراحی‎های اولیه شبکه‎های زنجیره تأمین وجود دارد. این تغییرات می‎تواند به دلایل گوناگونی مانند تغییر در مقدار یا مکان تقاضا، تغییر در تأمین‎کنندگان، هزینه ها، مالیات‏ها و قوانین دولتی باشد. بنابراین برای منطبق شدن با شرایط جدید لازم است با طراحی مجدد شبکه‎ها به شکل بهینه جدید آن‌ها دست یابیم. این مقاله یک مدل ریاضی جدید برای مسئله طراحی مجدد زنجیره تأمین ارائه می‎کند. با توجه به اینکه حمل‎ونقل محصولات یکی از مشکلات اصلی نمونه‎های دنیای واقعی است، محدودیت‎های مسیریابی در هر سطح زنجیره در مدل در نظر گرفته شده‎اند. همچنین یک ناوگان حمل‎ونقل ناهمگن و دارای ظرفیت مشخص در یک سیستم ارسال گسسته‎ تقاضا، به ارضای تقاضای انبارها در سطح اول و ارضای تقاضای مشتریان در سطح دوم می‎کند. علاوه بر این به دلیل وجود محدودیت در ظرفیت تولید کارخانجات زنجیره، بخشی از تقاضا که بیشتر از ظرفیت تولید است از طریق برون‎سپاری تأمین می‎شود. تقاضای برون‎سپاری شده به طور مستقیم به انبار منتقل می‎شود. مدل از طریق یک مثال عددی صحت‎سنجی شده و با تحلیل میزان حساسیت مدل نسبت به برخی پارامترها تغییرات حاصل بر روی هزینه و شکل جدید زنجیره مورد بررسی قرار می‌گیرد.

چکیده انبار عبوری موقت  یک استراتژی توزیع در زنجیره تأمین است که در آن، کالاها و محصولات به‌طور مستقیم از قسمت دریافت به قسمت ارسال منتقل می‌شوند؛ بدون اینکه در مرکز توزیع یا انبار نگه‌داری شوند. هدف این تحقیق، طراحی مدل زمان‌بندی کامیون‌ها در سیستم انبار عبوری موقت چند دربه با رویکرد توقف عملیات است. در این سناریو از زمان‌بندی انبار عبوری موقت، کامیون‌ها مجاز هستند که در حین فعالیت تخلیه و بارگیری متوقف شوند و درزمانی دیگر، فعالیت را از سر بگیرند (رویکرد توقف عملیات ). بنابراین، هم کامیون‌های ورودی و هم کامیون‌های خروجی می‌توانند به‌صورت متناوب داخل و خارج انبار شوند. برای این سناریو، یک مدل برنامه‌ریزی عدد صحیح مختلط خطی توسعه داده شده است. علاوه بر مدل ریاضی، با توجه به ماهیت پیچیده این مسائل، سه الگوریتم فرا‌ابتکاری  برای حل آن و ساختار جدیدی برای نمایش جواب مسئله پیشنهاد شده است. همچنین به‌منظور افزایش کارایی الگوریتم‌ها، از روش تنظیم پارامتر تاگوچی  استفاده شده است. نتایج تجربی نشان می‌دهند که الگوریتم ژنتیک  از دو الگوریتم دیگر (شبیه‌سازی تبرید  و جستجوی ممنوعه ) عملکرد بهتری داشته است.

چکیده در بلایای طبیعی، نیاز مبرم مصدومان به کالاهای ضروری اغلب خود منجر به تشدید بحران می­شود؛ بنابراین مکان‌یابی انبارهای توزیع کالا و تأسیس این انبارها در مناطقی که امدادرسانی را تسریع بخشد، از اهمیت خاصی برخوردار است. در این مقاله، یک مدل مکان‌یابی-تخصیص تسهیلات بحران با هدف کاهش هزینه­ها ارائه شده است؛ به‌طوری‌که این مدل تحت شرایط عدم قطعیت با در نظر گرفتن تقاضای پویا تا 72 ساعت پس از آغاز بحران، انبارهای تأسیس‌شده را به نقاط آسیب طبق سناریوهای مختلف تخصیص می­دهد. همچنین احتمال خرابی تسهیلات و مسیرها، به­منظور افزایش قابلیت اطمینان، در مدل در نظر گرفته‌ شده و انبارها در دو نوع مطمئن و نامطمئن و همچنین انبارهایی پشتیبان برای احداث فرض شده­اند. مدل پیشنهادی بر روی مطالعه موردی زلزله در شهر تهران پیاده­سازی شده است. سپس مسئله برای تعداد مختلف تسهیلات اجرا شده و تحلیل حساسیت و اعتبارسنجی صورت گرفته است. همچنین با بهره­گیری از روش آرما تقاضای امداد برای سال 1398 پیش­بینی و نتایج به‌دست‌آمده گزارش شده است. نتایج نشان می­دهد مکان‌یابی انبارهای توزیع امداد و تخصیص مناطق براساس مدل پیشنهادی می­تواند باعث بهبود امدادرسانی شده و به مدیران جهت مقابله با بحران کمک نماید.

چکیده در این مقاله، ابتدا مدلی مفهومی برای دسته‌بندی پژوهش‌های مدل‌سازی مبتنی بر عامل در حوزه‌ی علوم انسانی ارائه شده است. سپس بر مبنای دسته‌بندی ارائه‌شده یک راهنمای عملیاتی جهت پیاده‌سازی مدل‌های مبتنی بر عامل ایجاد شده است. در این رهگذر، با هدف پیاده‌سازی راهنمای عملیاتیِ ارائه‌شده، به مدل‌سازی مبتنی بر عامل در حوزه‌ بازاریابیِ مربوط به انتشار نوآوری (انتشار تلویزیون در ایران) پرداخته شده است و ضمن اجرای گام‌به‌گام این راهنمای عملیاتی برای انتشار نوآوری، توسعه‌ی مدل با اعمال نمودن شبکه‌ ارتباطاتی ترجیحی مدنظر قرار گرفته است. در گام آخر نیز با در نظر گرفتن سناریوهای مختلف برای شبکه‌ی ارتباطاتی ترجیحی، اثر افزایش تعداد ارتباطات و افزودن شبکه‌های ارتباطاتی در بازار بالقوه برای پذیرش نوآوری (محصول و خدمت جدید) بررسی شده است.

چکیده امروزه مهم‌ترین جنبه طراحی محصول، طراحی بر اساس نیازها و خواسته‌‌های مشتریان است؛ ازاین‌رو، یکی از روش‌‌هایی که به‌منظور افزایش رضایت مشتری مورداستفاده قرار می‌‌گیرد، رویکرد گسترش عملکرد کیفیت (QFD) است. در برنامه‌‌ریزی QFD به دلیل ابهام و نادقیق بودن ویژگی‌‌ها در روابط، اغلب ضرایب فازی مورداستفاده قرار می‌‌گیرند؛ لذا در این تحقیق برای شناسایی روابط کارکردی غیردقیق و مبهم بین نیازمندی‌‌های مشتری و مشخصه‌های مهندسی، از رویکرد رگرسیون خطی فازی استفاده شد. در این رویکرد، در حالت داده‌‌های غیرفازی، مقادیر بهینه پارامترها به‌طوری تعیین می‌‌شود که مجموعه خروجی مدل رگرسیون دارای درجه عضویت بزرگ‌تر یا مساوی  باشند که این مقدار، میزان فازی‌بودن خروجی مدل رگرسیون فازی را نشان می‌دهد. در این مطالعه، هدف استفاده از مدل رگرسیون خطی فازی، شناسایی روابط کارکردی در QFD با مقدار  بهینه در شرکت صنعتی لاماالکترونیک است. نتایج این مطالعه حاکی از آن است که مقادیر گستره ضرایب در حالت  بهینه، نسبت به زمانی که این مقدار صفر است، جواب‌‌های بهتری داده و قابلیت اطمینان سیستم را افزایش می‌‌دهد.

چکیده شاخص توبین یکی از شاخص های مهم در دنیای سرمایه گذاری است که بعنوان معیاری برای ارزیابی عملکرد شرکت ها جهت تصمیم گیری برای سرمایه گذاری های صحیح به کار می رود. اما در دقت نتایج مبتنی بر این شاخص، ابهاماتی وجود دارد که پژوهشگران را بر آن داشته است تا به دنبال برآورد این شاخص از روی دیگر شاخص های مالی باشند. اما شاخص توبین یک شاخص پویاست و به علت مبتنی بودن بر قیمت بازار، ممکن است در لحظه مقدار آن تغییر کند. بنابراین استفاده از روش هایی مانند رگرسیون چندگانه که تلاش می کنند مقدار دقیق متغیر وابسته را پیش بینی کنند منطقی به نظر نمی رسد. به همین دلیل این تحقیق به منظور انجام قضاوت در مورد شاخص توبین از روی دیگر شاخص های مالی، روشهای مبتنی بر پیش بینی دقیق مانند رگرسیون خطی را مورد نقد قرار داده و به جای آن استفاده از روش های تحلیل تشخیص مانند رگرسیون لجستیک و شبکه عصبی را توصیه می کند. تحلیل تشخیص، روشی برای طبقه بندی مجموعه ای از مشاهدات به یکی از دو یا چندین گروه تعیین شده است به طوریکه مشاهدات درون هر گروه بیشترین شباهت را به یکدیگر داشته باشند. لذا این پژوهش با استفاده از اطلاعات مالی 184 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در سالی مالی منتهی به 29 اسفند 1393 به کمک رگرسیون لجستیک و شبکه عصبی به تحلیل تشخیص شاخص توبین پرداخته و نتایج دو تکنیک را گزارش و خروجی را تحلیل و با یکدیگر مقایسه می کند.

چکیده مساله مسیریابی وسایل نقلیه از مهمترین مسائل برنامه‌ریزی حمل و نقل است. مساله مسیریابی در شرکت‌های توزیع و پخش که حمل ‌و نقل بخش عمده هزینه‌ها را به خود اختصاص می‌دهد، بسیار حائز اهمیت است. در این پژوهش با توجه به نیاز موجود در شرکت‌های توزیع و پخش و در نظر گرفتن محدودیت‌های دنیای واقعی مانند زمان سرویس احتمالی، تقاضای فازی و محدودیت پنجره زمانی یک مدل برنامه‌ریزی غیرخطی عدد صحیح مختلط ارائه گردید، سپس با کمک تکنیک‌های تحلیلی، مدل غیرخطی به مدل خطی تبدیل شد. از نرم افزار GAMS برای اعتبار سنجی مدل پیشنهادی استفاده شد، . با توجه به ان_پی سخت بودن مساله مذکور و به منظور حل آن در ابعاد بزرگ، الگوریتم ژنتیک مرتب‌سازی نامغلوب نخبه‌گرا ((NSGA-II و الگوریتم بهینه‌سازی چندهدفه کلونی مورچگان (MOACO) طراحی شد. کارایی الگوریتم‌های طراحی شده، با استفاده از شاخص‌های سنجش کارایی الگوریتم‌های فراابتکاری چندهدفه مورد بررسی قرار گرفت و نتایج حاکی از کارا بودن الگوریتم NSGA-II بوده است. در ادامه با استفاده از الگوریتم پیشنهادی به حل مساله مسیریابی شرکت مورد مطالعه پرداخته شد و راهکارهای عملی با توجه به نیاز مدیریت شرکت ارائه گردید.

چکیده یکی از ابزارهای پرکاربرد برای شناسایی و اولویت بندی ریسک های موجود در محیط های صنعتی، تولیدی و خدماتی تکنیک تجزیه و تحلیل حالت های شکست و آثار آن FMEA است. FMEA سنتی کاستی های بسیاری دارد. از این رو پژوهش های بسیاری در راستای افزایش عملکرد FMEA انجام شده است. در این پژوهش برای مقابله با کمبود های FMEA سنتی، روش جدیدی برای بیان اطلاعات مبهم و ذهنی از اعداد راف و یک روش توسعه یافته تحلیل رابطه خاکستری ( GRA) با عنوان روش طرحریزی رابطه خاکستری (GRP) برای اولویت بندی حالت های بالقوه شکست استفاده شده است. در روش پیشنهادی ارزیابی فاکتورهای ریسک توسط اعضای تیم FMEA به وسیله اعداد راف مدلسازی شده است و سپس روش GRP اولویت های حالات شکست را تعیین می کند. برای نشان دادن کارکرد روش پیشنهادی، یک مثال برای رتبه بندی حالت های شکست، بررسی و مقایسه مدل پیشنهادی استفاده شده است. رویکرد جدید با در نظر گرفتن وزن فاکتورهای ریسک و استفاده از یک روش اولویت بندی با استفاده از روشGRP ، بر کاستی های روش FMEA سنتی مثل ضرب فاکتورهای ریسک و مقادیر ناپیوسته حاصل از آن و بی توجهی به وزن فاکتورهای ریسک غلبه کرده است. روش پیشنهادی با پوشش دادن ابهام و عدم قطعیت در قضاوت های متخصصان به اولویت بندی ریسک موثرتر و دقیق تری دست می یابد. نتایج نشان می دهد که یک رتبه بندی معقول تر و دقیق تری توسط ترکیب اعداد راف و روش GRP برای FMEA در مقایسه باFMEA سنتی حاصل شده است.

چکیده صنعت پتروشیمی از مهمترین صنایع در جهان است که مدیریت و تصمیم‌گیری بهینه در فعالیت‌های آن موجب کسب منافع اقتصادی فراوان و همچنین رونق و توسعه صنایع وابسته است. در این مقاله به مسئله مدیریت زنجیره تامین محصولات پتروشیمی پرداخته می‌شود. یک مدل بهینه‌سازی چندهدفه توسعه داده می‌شود که در آن با اخذ تصمیمات استراتژیک، سه هدف بلند مدت اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی در صنعت پتروشیمی تحقق می‌یابد. برای این منظور، ابتدا با استفاده از روش اپسیلون محدودیت تکامل یافته، هدف اقتصادی به عنوان تابع هدف و اهداف اجتماعی و زیست محیطی به عنوان اپسیلون قیود در نظر گرفته می‌شوند. سپس جبهه پارتویی از جواب‌های کارا بدست آورده می شود و در این جبهه، جوابی که دارای کمترین انحراف از ایده‌آل است به عنوان کاراترین جواب انتخاب و به مدیران صنعت پیشنهاد می‌شود. عدم‌قطعیت داده‌ در مدل پیشنهادی با استفاده از رویکرد برنامه‌ریزی امکانی استوار کنترل شده است. نتایج عددی نشان می‌دهد که نه تنها نوسان بهینگی در رویکرد استوار پیشنهادی بسیار کمتر از رویکرد مقدار اسمی است بلکه به طور قابل ملاحظه‌ای نقص قیود کمتر می‌شود که موجب کاهش ریسک در تصمیم‌گیری است. به منظور حل مسئله پیشنهادی در ابعاد بزرگ، روش تجزیه بندرز بر مبنای روش حل چندهدفه اپسیلون محدودیت تکامل یافته به کار گرفته شده است. نتایج عددی نشان می‌دهند که رویکرد پیشنهادی به طور قابل ملاحظه در سه معیار کمی میانگین انحراف از ایده‌آل، کیفیت جواب‌ها و زمان اجرا بهبود ایجاد می‌کند و حل مسئله در ابعاد بزرگ را نیز میسر می‌سازد.

چکیده DOR : 20.1001.1.24766291.1399.5.1.1.2
تضمین دفع صحیح پسماندهای بیمارستانی به چالش بزرگی برای مدیریت پسماند بیمارستان‌ها تبدیل شده است که برون‌سپاری شدن فرآیند دفع پسماند می‌تواند گزینه‌ی مناسب باشد. هدف این تحقیق انتخاب شرکت برای برون‌سپاری دفع پسماندها در بیمارستان ها برای کمک به تصمیم‌گیری صحیح مدیران می‌باشد. پژوهش حاضر از لحاظ هدف، کاربردی و روش انجام توصیفی-اکتشافی است. جامعه تحقیق خبرگان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به تعداد 10 نفر است. با مروری بر ادبیات نظری تحقیق مهم‌ترین معیارها شناسایی و با نظر خبرگان و روش دلفی فازی غربالگری شدند. سپس از روش ترکیبی جدید فرآیند تحلیل شبکه‌ای بر اساس دیمتل فازی برای تعیین روابط و اثرگذاری و اثرپذیری و وزن‌دهی معیارها و از روش تحلیل رابطه خاکستری اصلاح‌شده برای رتبه‌بندی شرکت‌های دفع پسماند های بیمارستانی استفاده شده است. نتایج تجزیه‌و‌تحلیل داده‌های جمع‌آوری شده از طریق پرسش‌نامه و حل به روش دیمتل نشان داد که معیار «مالی» تاثیرگذارترین و «قابلیت خدمات» تاثیرپذیرترین معیار کلیدی موفقیت در فرآیند برون‌سپاری است. زیرمعیار «پاسخگویی در خدمات» بیشترین وزن و اولویت اول را دارد.

چکیده امروزه یکی از مولفه‌های اصلی توسعه پایدار سازمان‌ها و از جمله روش‌های غلبه بر چالش‌های اقتصادی و تکنولوژیکی، نوآوری است. ارزیابی فرایند نوآوری یک مساله مهم در شرکت‌های دانش‌بنیان است. از جمله روش‌های ارزیابی نوآوری، تحلیل پوششی داده‌های دومرحله‌ای است که امکان در نظر گرفتن ورودی‌ها و خروجی‌های چندگانه و ساختار داخلی را بدون فرض خاصی در رابطه با تابع تولید دارد. در این پژوهش جهت تعیین مقدار بهینه متغیرهای میانی از تئوری بازی‌های همکارانه استفاده شد. یک مدل همکارانه غیرخطی برای ساختار دو مرحله‌ای متوالی با ورودی و خروجی مازاد و شرایط بازده به مقیاس متغیر توسعه و دو رویه محاسباتی کارایی مرحله اول متغیر و کارایی مرحله دوم متغیر جهت حل آن پیشنهاد شد. با در نظر گرفتن دو مرحله تحقیق و توسعه و تجاری‌سازی برای فرایند نوآوری، کارایی مراحل و کل 9 شرکت دانش‌بنیان فناوری اطلاعات و ارتباطات محاسبه شد. نتایج نشان داد که تنها یک شرکت در هر دو مرحله کارا است و تحقیق و توسعه سهم بیشتری در عدم کارایی نوآوری شرکت‌ها به نسبت تجاری‌سازی دارد. بنابراین شرکت‌ها باید سرمایه‌گذاری هدفمند در تحقیق و توسعه را افزایش و با دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی ارتباطات و تعاملات بیشتری را برقرار کنند.

چکیده یکی از حوزه های علم مکان یابی، مکان زدایی می باشد که با توجه به سیاست ها و تاثیرات محیطی، تسهیلات موجود تقلیل و یا بسته می شوند. در این مطالعه یک مدل مکان زادیی ادغامی برای بانک های به اصطلاح نظامی جمهوری اسلامی ایران ارانه شده است. از نظر حاکمیتی و به منظور متقاعد سازی ذی نغعان یک رویکرد عادلانه با استفاده از محدودیت های فازی در نظر گرفته شده است. همچنین با توجه به تنوع برند و عوامل متعدد برای تعیین اهمیت شعب، امتیاز کارایی حاصل از روش تحلیل پوششی داده ها با بکارگیری مدل CCR ورودی محور به عنوان وزن شعب در نظر گرفته شده است. برای حل مسئله از روش اپسیلون- محدودیت ارتقا یافته استفاده شده است. نتایج مطالعه برای شعب بانک ها نشان داد اهداف مربوط به عدالت و کارایی، متناقض بوده و حل پاراتویی تولید می کنند. شهر قم برای درک بهتر موضوع ادغام تسهیلات، در نظر گرفته شده است. حل مدل با استفاده از نرم افزار گمز و سالور Bonmin انجام شده است.

چکیده با گسترش فناوری‌های نوین و رشد سریع خرده‌فروشی آنلاین، بازنگری در مفهوم بلوغ کیفیت ضرورت یافته است. کیفیت 4.0 به‌عنوان رویکردی نوین در عصر صنعت 4.0، بر ارتباطات هوشمند، اتوماسیون، تحلیل داده و هماهنگی سیستم‌ها تأکید دارد. هدف پژوهش حاضر ارائه چارچوبی جامع برای ارزیابی بلوغ کیفیت 4.0 در صنعت خرده‌فروشی آنلاین ایران است. روش پژوهش از نوع آمیخته بوده و در چهار مرحله اجرا شد: نخست، مرور نظام‌مند ادبیات و شناسایی 18 بعد اولیه کیفیت 4.0؛ دوم، تأیید مدل مفهومی از طریق توزیع پرسشنامه بین 194 نفر از خبرگان و تحلیل معادلات ساختاری که منجر به تأیید 10 بعد اصلی شد؛ سوم، طراحی مدل بلوغ پنج‌سطحی شامل سطوح آغازین تا پیشرو بر پایه ادبیات و نظرات خبرگان؛ و چهارم، توسعه سیستم استنتاج فازی جهت ارزیابی و اندازه‌گیری بلوغ کیفیت. برای اعتبارسنجی، این سیستم در شرکت تجارت الکترونیک کوروش (اکالا) به‌عنوان مطالعه موردی پیاده‌سازی گردید. نتایج نشان داد ابعاد داده، تحلیل، فرهنگ، رهبری و یکپارچگی سیستم‌ها بیشترین تأثیر را بر بلوغ کیفیت 4.0 داشته و چارچوب پیشنهادی می‌تواند ابزاری عملی برای تصمیم‌گیرندگان صنعت در مسیر پیاده‌سازی کیفیت 4.0 باشد.

چکیده توسعه صادرات به‌عنوان یکی از راهبردهای کلان کشورها برای عبور از بحران‌های اقتصادی و دستیابی به رشد پایدار همواره مورد توجه بوده است. نظریه‌های اقتصاد کلاسیک، نئوکلاسیک و رشد اقتصادی جدید بر نقش هم‌زمان صادرات و فناوری به‌عنوان موتورهای رشد اقتصادی تأکید دارند. در پژوهش‌های پیشین، مسائل توسعه صادرات دانش‌بنیان غالباً در سه سطح حاکمیت، سازمان و بازاریابی و غالباً با نگاه کلان و با اهداف سیاست‌گذاری مورد بررسی قرار گرفته است. این پژوهش باهدف ارائه یک مدل فرایندی کاربردی جهت توسعه صادرات شرکت-های دانش‌بنیان ایرانی از طریق جهانی‌سازی شرکت‌ها به شناسایی راهبردهای بازاریابی برای توسعه صادرات شرکت‌های دانش‌بنیان ایرانی و ارائه مدل ساختاری تفسیری این راهبردها پرداخته است. روش پژوهش از نوع آمیخته متوالی بوده و در مرحله اول، با تحلیل مضمون مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته صورت‌گرفته با مدیران صادراتی شرکت‌های دانش‌بنیان، راهبردهای کلیدی استخراج شده است. در مرحله دوم، با استفاده از روش مدل‌سازی ساختاری تفسیری (ISM) و مشارکت خبرگان دانشگاهی و فعالان حوزه دانش‌بنیان، مدلی سه‌مرحله‌ای شامل یادگیری بازار، ساخت بازار و رهبری بازار ارائه شده است. این مدل، شامل 15 راهبرد، مسیری عملیاتی برای توسعه صادرات دانش‌بنیان ترسیم می‌کند. این پژوهش با تمرکز بر بعد بازاریابی و با رویکردی جدید، از بیان صرف موانع و پیشران‌ها فراتر رفته و به ارائه مدل عملیاتی چند مرحله‌ای اقدام کرده که می‌تواند نقشه راه عملیاتی برای شرکت‌های دانش‌بنیان صادراتی با سطوح بین‌المللی متفاوت باشد. همچنین یافته‌های پژوهش می‌توانند به‌عنوان چارچوبی راهبردی برای سیاست‌گذاران در سطح حاکمیت و مدیران شرکت‌های دانش‌بنیان به‌منظور تقویت صادرات این شرکت‌ها در بازارهای جهانی مورداستفاده قرار گیرند.

چکیده هدف اصلی این تحقیق ارائه یک سیستم خبره توانمندسازی شبکه فروش صنعت بیمه با استفاده از سیستم استنتاج فازی است. این پژوهش از نظر کاربردی و از نظر روش، توصیفی - پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش شامل خبرگان صنعت بیمه و مدیران، کارشناسان فروش و امور نمایندگان صنعت بیمه است. در این پژوهش ابتدا طیفی از عوامل موثر بر توانمندسازی نمایندگان در صنعت بیمه شناسایی و در اختیار خبرگان قرار گرفت و پس از مصاحبه عمیق با آنها 5 عامل اصلی به عنوان عوامل نهایی شناسایی شدند. با استفاده از معادلات ساختاری روابط بین عوامل شناسایی شد و با احتساب ضریب آلفای کرونباخ برای تمامی عوامل شناسایی شده بین 0.876 تا 0.963 است که نتیجه نشان از روایی قابل قبول سنجش این عوامل بود. همچنین همبستگی متغیرهای پژوهش بوسیله آزمون پیرسون مورد ارزیابی قرار گرفت. در انتها پس از طراحی الگوی مفهومی پژوهش، تک تک عوامل در الگوی ترسیمی و مفهومی پژوهش با استفاده از سیستم استنتاج فازی FIS در نرم فزار متلب مورد ارزیابی قرار گرفت. همچنین سیستم ارائه شده بر روی سه گروه از نمایندگان صنعت بیمه نیز پیاده‌سازی گردید. نتایج این پژوهش نشان داد که مدل ارائه‌شده توانمندی بالایی در سنجش عوامل کلیدی توانمندسازی نمایندگان بیمه دارد و می‌تواند فرآیند تصمیم‌گیری در مدیریت شبکه فروش بیمه را به شکل مؤثر پشتیبانی کند. انعطاف‌پذیری و قابلیت تفسیرپذیری سیستم آن را به ابزاری کاربردی برای بهبود عملکرد نمایندگان و شرکت‌های بیمه تبدیل کرده و امکان اجرای راهبردهای توانمندسازی در سطوح عملیاتی و استراتژیک را فراهم می‌سازد.

چکیده این پژوهش در زمینه مدل مکان‌یابی پوششی سلسله‌مراتبی با در نظر گرفتن رویکرد پویا و پارامترهای فازی (شعاع پوشش و مقدار تقاضا در دوره‌‌های مختلف به‌صورت فازی)، ارائه و بررسی می‌شود. هدف از این پژوهش، ارائه مدلی برای مکان‌یابی و تخصیص بیمارستان‌ها و ماشین‌‌های واسطه که شامل تخصیص بالگرد امداد و آمبولانس به نقاط تقاضا، به‌منظور استقرار و پوشش نقاط تقاضایی که در شعاع پوشش آن‌ها قرار دارند، است. در این پژوهش، احتمال مشغول بودن تسهیلات نیز در نظر گرفته شده است. جایگاه بیمارستان‌‌های فوق تخصصی، بیمارستان و کلینیک یک‌ مرتبه مکان‌یابی می‌‌شود و در دوره‌‌های مختلف ثابت هستند. برای نزدیکی بیشتر به واقعیت از مفهوم فازی استفاده شده است. مکان تسهیلات خدماتی شامل آمبولانس‌‌ها و بالگرد در دوره‌های مختلف متغیر است و برای این جابجایی‌ها هزینه‌‌هایی نیز در نظر گرفته شده است. ماشین خدماتی، بیمارستان‌ها و کلینیک‌‌ها دارای محدودیت ظرفیت هستند. با توجه به اینکه هدف فقط صحه‌گذاری مدل است، از داده‌های عددی استفاده شده است. با استفاده از مثال عددی در مقیاس‌‌های کوچک از روش قطعی نرم‌افزار گمز و برای مقیاس‌‌های بزرگ‌تر از الگوریتم فراابتکاری مصنوعی زنبوران[1] و رقابت استعماری[2] استفاده شده است. برای صحه‌گذاری مدل پیشنهادی آن را با مدل بشیری و همکاران مورد مقایسه قرار داده‌ایم که نتایج عددی نشان دهنده کارایی مطلوب روش حل پیشنهادی و مدل مسئله است.



[1]. Artificial Bee Colony


[2]. Imperialist Competitive Algorithm

چکیده هزینه یابی بر مبنای فعالیت از زمان معرفی شدن تا کنون توجهات زیادی را به خود جلب کرده است. لیکن عملا مشکلات اجرایی در پیاده سازی این نظام هزینه یابی وجود دارد که باعث می شود علیرغم برتری محاسباتی هزینه یابی بر مبنای فعالیت نسبت به هزینه یابی سنتی، سازمان ها و شرکت ها همچنان علاقمند به استفاده از این روش هزینه یابی نباشند. در پژوهش حاضر مشکلات اجرایی که عملا در پیاده‌سازی هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت وجود دارد، بررسی گردیده و برای حل مسئله تخمین رابطه هزینه- فعالیت (CER) و همچنین کاهش هزینه‌های انجام زمان‌سنجی در سازمان‌ها از رویکرد شبکه‌های عصبی مصنوعی استفاده شده است. جامعه آماری تحقیق کلیه شعب بانک مسکن می‌باشد که با استفاده از روش تحلیل پوششی داده‌های چند لایه (CI- DEA) و بر اساس مشابهت عملکرد در سال 1395 خوشه‌بندی گردیده و 450 شعبه به عنوان نمونه انتخاب گردید و برای آموزش و آزمون مدل شبکه‌های عصبی استفاده شده است. ویژگی متمایزکننده این الگو نسبت به سایر الگوها در نظر گرفتن رابطه بین هزینه- فعالیت بصورت غیرخطی است. معماری خاص شبکه پیشنهادی باعث می‌شود تا علاوه بر پیش‌بینی هزینه فعالیت، مقدار سهم محرک منبعی (زمان) که به عنوان محرک تسهیم هزینه به فعالیت در مدل اجرایی مرسوم، استفاده می‌شود نیز از مدل قابل استخراج باشد. نتایج RMSE و MAE مدل معرفی شده نشان داد که مدل ارائه شده قابلیت تخمین رابطه هزینه- فعالیت را دارا می‌باشد.

چکیده با توجه به رقابت شدید در بازارهای بین‌المللی، شرکت‌های کوچک و متوسط (SMEs) نیاز به استراتژی‌ها و ابزارهایی دارند که بتوانند در بازارهای جهانی رقابت کنند. هوش تجاری به‌عنوان یکی از ابزارهای کلیدی در بهبود عملکرد این شرکت‌ها شناخته می‌شود. هدف این پژوهش بررسی تأثیر هوش تجاری بر عملکرد بین‌المللی‌شدن شرکت‌های کوچک و متوسط و تبیین نقش میانجیگری نوآوری باز، یادگیری سازمانی و مزیت رقابتی است. این تحقیق از نوع کاربردی و با روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. جامعه آماری شامل تمامی شرکت‌های کوچک و متوسط فعال در صنعت شیمیایی استان گیلان است. برای انتخاب نمونه از روش نمونه‌گیری در دسترس استفاده شد که در نهایت 77 شرکت به‌عنوان نمونه انتخاب گردید. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه استاندارد پنج گزینه‌ای لیکرت جمع‌آوری شده و در نرم‌افزارهای SPSS و Smart PLS تجزیه‌وتحلیل شدند. نتایج تحقیق نشان داد که تمامی فرضیه‌ها به‌جز نقش میانجیگری مزیت رقابتی در رابطه میان هوش تجاری و عملکرد بین‌المللی‌شدن تأیید شدند. این مطالعه برای اولین بار به بررسی تأثیر هوش تجاری بر عملکرد بین‌المللی‌شدن با نقش میانجی یادگیری سازمانی، نوآوری باز و مزیت رقابتی پرداخته است.

چکیده پژوهش حاضر به ارزیابی سطح بلوغ مدیریت دانش در سیصد شرکت ایرانی با استفاده مدل مرکز مدیریت و بهره وری آمریکا(APQC) پرداخته است. از بین سیصد شرکت برتر ایرانی، نود و نه شرکت پاسخگو با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی به عنوان حجم نمونه انتخاب شده اند و با استفاده از پرسشنامه استاندارد مدل مرکز مدیریت و بهره وری آمریکا سال 2009 و آزمون میانگین، تی استیودنت، همبستگی و فریدمن مورد ارزیابی قرار گرفتند. پایایی پرسشنامه از روش آلفای سنجیده شد. بررسی ابعاد بلوغ مدیریت دانش نشان می دهند به ترتیب عاملهای فرهنگ، فناوری، فرآیند،رهبری و ارزیابی وضعیت بهتری دارند. سازمان های مرتبط با صنایع نفت و گاز و پتروشیمی، بانکها و بیمه و موسسات سرمایه گذاری و سایر شرکتهای تولیدی در سطح سوم بلوغ مدیریت دانش قرار دارند و شرکتهای مهندسی در سطح دوم یعنی توسعه یافته قرار دارند. یافته های فرعی نشان می دهند متوسط میزان بلوغ مدیریت دانش در سازمان های ایرانی بر روی سطح سوم یعنی سطح استاندارد شده قرار دارد. همچنین رابطه معنا داری میان اندازه سازمان، نوع صنعت، استفاده از پیمانکار و مشاور خارج از سازمان و بلوغ مدیریت دانش وجود ندارد. این در حالی است که بین وجود واحد مدیریت دانش در سازمان ، وجود پست رسمی مدیر ارشد دانش، سابقه فعالیت در خصوص مدیریت دانش و بلوغ مدیریت دانش ارتباط وجود دارد. واژگان کلیدی : مدیریت دانش ؛ بلوغ مدیریت دانش؛ ابزار ارزیابی مدیریت دانش

چکیده پژوهش حاضر با هدف به‌کارگیری مهندسی عوامل انسانی در سیستم‌های با محدودیت دوگانه به مطالعه و مدلسازی عوامل انسانی مهم در مسئله زمانبندی کارکنان پرداخته است. در مطالعات گذشته زمانبندی‌های شیفت کاری بیشتر بر مبنای عوامل محدود‌کننده ماشین و برنامه‌ریزی تولید انجام می‌گرفت و در بهینه‌سازی سیستم‌های زمانبندی، عوامل انسانی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. از این رو در این مقاله به مهندسی عوامل انسانی در برنامه‌ریزی و زمانبندی شیفت‌های کاری پرداخته شده است. عوامل انسانی مورد مطالعه عبارت از یادگیری، فراموشی، خستگی، استراحت و تابع هدف مدل ریاضی کمینه‌سازی نسبت تعداد کارکنان به کارایی آنان است. برای بررسی کارایی مدل ریاضی و بررسی تأثیر عوامل انسانی بر کارایی زمانبندی کارکنان، چهار سناریوی زمانبندی با مجموعه پارامترهای انسانی مختلف توسط مدل ریاضی حل و مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که پارامترهای انسانی بر کارایی سیستم با محدودیت دوگانه تأثیر داشته و انتخاب سناریوی زمانبندی مناسب می‌تواند تا 20/0 کارایی کارکنان را افزایش دهد. همچنین با توجه به تأثیر پیچیده پارامترهای انسانی بر عملکرد سیستم، هر سازمان باید با توجه به پارامترهای انسانی مختص مشاغل خود زمانبندی شیفت‌های کاری را تعریف کند. با توجه به پارامترهای تعریف شده در این پژوهش، سناریو زمانبندی مبتنی بر یک زمان استراحت نسبت به سناریو زمانبندی با زمان‌های استراحت متعدد کاراتر است. همچنین در شرایط میانگین مقادیر مختلف پارامتر خستگی، کارایی سناریوهای مورد استفاده کارگاه‌های تولیدی کارایی بهتری نسبت به دو سناریوی دیگر دارد.