نوع مقاله: مقاله پژوهشی

به‌کارگیری رویکرد کیفی فراترکیب جهت ارائه مدل جامع ارزیابی پایداری زنجیره تأمین

دوره 1، شماره 1، بهار 1395، صفحه 139-166

سعید رعیت پیشه، رضا احمدی کهنعلی، طیبه عباس نژاد

چکیده مجموعه عوامل زیست‌محیطی، اجتماعی در کنار توجه به مسائل اقتصادی، نقش ویژه‌ای در توسعه پایدار زنجیره تأمین صنایع پرخطر ایفا می‌کنند. هدف از پژوهش حاضر تبیین و واکاوی ابعاد و اجزای هر بعد پایداری زنجیره تأمین، با توجه به گستردگی مفهوم پایداری در مباحث زنجیره تأمین بوده است. به این منظور ما با رویکرد پژوهش کیفی و ابزار فراترکیب (متا‌سنتز) که شامل گام‌های هفت‌گانه‌ای است، به ارزیابی و تحلیل نظام‌مند نتایج و یافته‌های پژوهش پیشین پرداخته شده است. در مجموع مفهوم پایداری زنجیره تأمین در سه بعد، چهارده زیر بعد و هشتاده و چهار جزء شناسایی و طبقه‌بندی شده است. در انتها با استفاده از روش کمی آنتروپی شانون، بر‌اساس رویکرد تحلیل محتوا به تعیین ضریب اثر اجزای شناسایی شده در 94 پژوهشی که نهایی شده، پرداخته شده است.

ارائه‌ی یک رویکرد جدید تحلیل پوششی داده‌ها با مرزهای کارآ و ناکارآ برای انتخاب تأمین کننده با وجود خروجی‌های نامطلوب و داده‌های نادقیق

دوره 1، شماره 2، تابستان 1395، صفحه 139-170

حسین عزیزی، علیرضا امیرتیموری، سهراب کردرستمی

چکیده انتخاب تأمین کننده در سازمان‌ها نقشی کلیدی ایفا می‌کند، چرا که هزینه‌ی مواد اولیه بخش اصلی هزینه‌ی محصول نهایی را تشکیل می‌دهد. انتخاب یک تأمین کننده‌ی مناسب امروزه یکی از مهم‌ترین تصمیمات بخش خرید است. این تصمیم عموماً به معیارهای مختلفی بستگی دارد. برای مدیریت مؤثر این عمل خرید که از نظر راهبردی حایز اهمیت است، باید روش و معیارهای مناسبی برای مسئله انتخاب شود. این مقاله رویکرد «تحلیل پوششی داده‌ها با مرزهای کارآ و ناکارآ» را برای ارزیابی و انتخاب بهترین تأمین کننده در حضور خروجی‌های نامطلوب و داده‌های نادقیق پیشنهاد می‌کند. تحلیل پوششی داده‌ها با مرزهای کارآ و ناکارآ دو کارآیی را برای تصمیم‌گیری در نظر می‌گیرد: یکی نسبت به مرز کارآیی اندازه‌گیری می‌شود و بهترین کارآیی نسبی یا کارآیی خوشبینانه نامیده می‌شود، و دیگری نسبت به مرز ناکارآیی سنجیده می‌شود و بدترین کارآیی نسبی یا کارآیی بدبینانه نامیده می‌شود. به علاوه، با استفاده از این رویکرد، اندازه‌های عملکرد کلی جدیدی برای نمره‌دهی به تأمین کنندگان در حضور خروجی‌های نامطلوب و داده‌های نادقیق ارائه می‌شود. در مقایسه با تحلیل پوششی داده‌های سنتی، رویکرد تحلیل پوششی داده‌ها با مرزهای کارآ و ناکارآ بهترین تأمین کننده را به درستی و به آسانی شناسایی می‌کند. دو مثال عددی کاربرد رویکرد پیشنهادی را نشان می‌دهند.

شناسایی و ارزیابی کمی ریسک خطوط لوله گاز شهری و تعیین مناطق حساس با ارائه مدلی تلفیقی

دوره 4، شماره 1، بهار 1398، صفحه 140-166

محمدتقی قندهاری، منصور مومنی، محمدرضا مهرگان

چکیده امروزه خطوط لوله گاز یکی از کانون‎های حادثه خیز است، به طوری‎که حوادث آن می‎تواند پیامدهای گوناگونی در ابعاد مختلف انسانی، اجتماعی، مالی، سیاسی و یا زیست‌محیطی داشته باشد. به همین جهت مدیریت و ارزیابی ریسک یکی از مهم‎ترین فعالیت‎ها برای شبکه‎های خطوط لوله گاز طبیعی مخصوصاً در شهرها می‌باشد. این پژوهش یک برنامه جامع ارزیابی کمّی ریسک برای خطوط لوله‎ و شبکه توزیع گاز که از مناطق حساس و پرجمعیت می‎گذرند، پیشنهاد می‌‎کند. بدین منظور پس از بخش‌بندی شبکه خطوط منطقه مورد نظر با شاخص‌های مناسب، سناریوهای حوادث مختلف ممکن در رابطه با نشت گاز توسط تکنیک‎های FMEA وETA شناسایی می‎گردند و احتمالات و پیامدهای نهایی این سناریوها در ابعاد مختلف انسانی، مالی و اجتماعی به‎دست آورده می‎شوند، که بدین منظور نرم‌افزار شبیه‎ساز حوادث مرتبط با نشت مواد سمّی جهت به‌دست آوردن پیامدهای انسانی استفاده شده است. سپس با استفاده از مفاهیم تئوری مطلوبیت، توابع مطلوبیت پیامدها استخراج شده و به‎وسیله آن‏ها و احتمالات محاسبه شده، ریسک بخش‎ها در رابطه با هر سناریو با واحد یکسان به‎دست می‎آید و بخش‎های مختلف منطقه مورد نظر از لحاظ ریسک رتبه‎بندی می‎گردند. مراحل مدل ارائه شده برای شبکه توزیع گاز شهر اصفهان، تشریح شده و مورد استفاده قرار گرفته است، که نتایج بیانگر کارایی مدل مذکور می‌باشد.

الگوریتمی جدید برای پیدا کردن نقاط بهینه پارتو در مسائل بهینه‌سازی چندهدفه

دوره 5، شماره 1، بهار 1399، صفحه 141-169

فرشته اکبری، اسماعیل خرم، مهرداد غزنوی

چکیده DOR : 20.1001.1.24766291.1399.5.1.6.7
در این مقاله یک روش اسکالرسازی اصلاح‌شده برای بدست آوردن مجموعه نقاط پارتو در مسائل بهینه‌سازی چندهدفه مورد بررسی قرار می‌گیرد. روش پیشنهادی، تعمیمی از روش‌های تقاطع مرزی نرمال محدودشده و روش پاسکلوتی-سرافینی می‌باشد. در ابتدا، مساله بهینه‌سازی مربوط به روش اصلاح‌شده را بررسی می‌کنیم و سپس الگوریتمی برای بدست آوردن مجموعه نقاط بهینه پارتو ارایه می‌دهیم. در ادامه، روابط بین جواب‌های بهینه مساله اسکالرسازی و جواب‌های کارا (ضعیف، سره) مسائل بهینه‌سازی چندهدفه را بررسی می‌کنیم. در واقع شرایط لازم برای جواب‌های کارا (ضعیف، سره) مسائل بهینه‌سازی چندهدفه را بدست می‌آوریم. نتایج حاصل شده بدون شرط تحدب ناحیه شدنی مساله چندهدفه برقرار می‌باشند. در ادامه یک الگوریتم جدید برای تقریب زدن مرز پارتوی مسائل چندهدفه ارایه می دهیم. چندین مثال را به کمک الگوریتم ارایه شده حل و نتایج را با روشهای موجود مقایسه می کنیم. نتایج حاصله نشان از کارایی رویکرد پیشنهاد شده نسبت به روشهای معروف موجود دارد.

توسعه روش شناسی پژوهش در علم طراحی به منظور طراحی روشی برای مدلسازی سیستم های فنی-اجتماعی

دوره 4، شماره 2، تابستان 1398، صفحه 145-173

محمد میرکاظمی مود، علی محقر، محمد رضا صادقی مقدم

چکیده پژوهش در علم طراحی یکی از رویکردهای پژوهشی است که اخیراً توسط محققین حوزه مدیریت مورد توجه قرار گرفته است. با این وجود، تعداد مطالعات تجربی و کاربردی که از روش شناسی پژوهش در علم طراحی برای حل مسائل مدیریتی استفاده کنند به ویژه در ایران، بسیار اندک است. کمبودهایی در پیشینه پژوهش در علم طراحی همچون شفاف نبودن روابط میان جنبه های مختلف روش شناسی پژوهش، عدم پیشنهاد ابزارها و تکنیک های مشخص برای اجرای مراحل روش شناسی و عدم توجه به برخی از فراورده های مهم آن همچون روش ها، می تواند از مهمترین دلایل این عدم اقبال به پژوهش در علم طراحی باشد. مطالعه حاضر قصد دارد تا با بررسی نظام مند پیشینه تحقیق این کمبودها را مورد بررسی قرار دهد و راهکارهایی برای رفع آن ها ارائه دهد. همچنین به منظور انسجام بخشیدن به مباحث مطرح شده، مثالی از به کارگیری پژوهش در علم طراحی برای طراحی یک روش مدلسازی سیستم های پیچیده فنی-اجتماعی بطور خلاصه ارائه می گردد.

پیش‌بینی سلامت روان دانشجویان با استفاده از مدل تلفیقی مبتنی بر تکنیک‌های داده‌کاوی و تصمیم‌گیری چند معیاره - مطالعه موردی: دانشگاه کوثر بجنورد

دوره 10، شماره 2، تابستان 1404، صفحه 145-174

آیلین پاکزاد، لیلا فضلی

چکیده دانشجویان، به‌عنوان متخصصین آینده و ایفاکنندگان نقش‌های مهم در شبکه‌های ارتباطات اجتماعی و توسعه جامعه، با انواع مشکلات و دشواری‌های روانی مواجه هستند. تشخیص زودهنگام و مداخله به‌موقع می‌تواند از بروز مشکلات جدی‌تر جلوگیری نماید. ازاین‌رو این پژوهش با هدف ارائه چارچوبی نوآورانه برای پیش‌بینی سلامت روان دانشجویان، تلفیقی هوشمندانه از تکنیک‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره (دیمتل1)، تحلیل مؤلفه‌های اصلی2 بهبودیافته، و یادگیری ماشین را پیشنهاد می‌دهد. ابتدا بر اساس یک مجموعه داده جامع از اطلاعات دانشجویان و با بهره‌گیری از دیمتل، روابط علّی بین عوامل مؤثر بر سلامت روان دانشجویان شناسایی شد؛ سپس با تحلیل مؤلفه‌های اصلی بهبودیافته، متغیر هدف (وضعیت سلامت روان) استخراج گردید. در مرحله مدل‌سازی، بر اساس مقایسه پنج الگوریتم یادگیری ماشین، مدل رگرسیون لجستیک با دقت 100% و قابلیت تفسیرپذیری بالا به‌عنوان مدل برتر انتخاب شد. ترکیب خروجی احتمالی این مدل با سایر الگوریتم‌ها منجر به بهبود دقت همه مدل‌ها به 100% گردید. تحلیل ضرایب نشان داد متغیرهای روانشناختی شامل اضطراب تحصیلی، افکار خودکشی و افسردگی بیشترین تأثیر منفی و متغیرهای وضعیت تأهل و علاقه به رشته اثرات محافظتی بر سلامت روان دارند. نتایج حاصل از این پژوهش می‌تواند به‌عنوان ابزاری قدرتمند جهت شناسایی زودهنگام دانشجویانی که به حمایت‌های روان‌شناختی نیاز دارند، مورداستفاده قرار گیرد.

توسعه مدل پویای همسویی کسب‌و‌کار و فناوری‌اطلاعات با رویکرد چابک

دوره 4، شماره 4، زمستان 1398، صفحه 147-175

الهه بیگدلی، محمدرضا معتدل

چکیده هدف این مقاله ارائه مدل پویای همسویی کسب‌و‌کار و فناوری‌اطلاعات در سازمان‌های چابک می‌باشد. در راستای توسعه مدل پویای همسویی از چهارچوب قابلیت‌های پویا که یک چهارچوب نظری و مدیریتی تأثیرگذار، در پژوهش‌های مدرن سیستم‌های اطلاعات و چابکی است، استفاده گردید. بر اساس رویکردهای همسویی، همسویی فناوری‌اطلاعات بعنوان گستره‌ای تعریف می‌شود که در آن اهداف و برنامه‌های فناوری‌اطلاعات از اهداف و برنامه‌های کسب‌و‌کار پشتیبانی کرده و توسط آنها پشتیبانی می‌شوند. این پژوهش با استفاده از تکنیک دیمتل فازی  سعی در یافتن ارتباط قابلیت‌های فناوری‌اطلاعات و قابلیت‌های پویای مرحله بالاتر یعنی قابلیت‌های کسب‌و‌کار دارد تا از این راه پویایی‌های به‌وجود آمده در نتیجه همسویی، شناسایی و زمینه دست‌یابی به چابکی را فراهم سازد. برای بررسی مهم‌ترین عامل‌‌های چابکی و همسویی، داده‌ها از راه پرسش‌نامه‌ها که به‌وسیله صد نفر خبره تکمیل شده بود، جمع‌آوری گردید و با نرم‌افزارهای اس‌پی‌اس‌اس[1] و اسمارت پی‌ال‌اس[2] تجزیه‌و‌تحلیل شد. در شبیه‌سازی از ترکیب روش‌های دیمتل فازی و پویایی سیستم  برای طراحی ساختار مدل‌سازی پویا استفاده گردید و روابط علت‌و‌معلولی و ضرایب تأثیر با استفاده از با نرم‌افزارهای متلب[3] و اکسل[4] محاسبه شد. در آخر، مدل پویا به‌وسیله نرم‌افزار ونسیم[5] طراحی شد. بر اساس نتیجه‌ها، «قابلیت یادگیری فناوری‌اطلاعات» مهم‌ترین عامل تأثیرگذار است که بیشترین تأثیر را بر دیگر عامل‌‌ها دارد. «قابلیت پاسخگویی کسب‌و‌کار» بیشترین تأثیر را از سیستم می‌پذیرد.  



[1] . SPSS


[2] . Smart PLS


[3] . MATLAB


[4] . EXCELL


[5] . VENSIM

چارچوبی نظام‌مند برای انتخاب روش‌های تحلیل آماری پارامتریک در پژوهش‌های علوم اجتماعی و مدیریت

دوره 10، شماره 3، پاییز 1404، صفحه 153-182

علیرضا پویا، مطهره ساغری دوز

چکیده این مقاله با هدف ارائه راهنمایی کاربردی و جامع برای انتخاب روش‌های آماری مناسب در پژوهش‌های علوم اجتماعی و مدیریت، به بررسی نظام‌مند انواع روش‌های آماری و کاربردهای آن‌ها در تحلیل داده‌ها می‌پردازد. با توجه به پیچیدگی روزافزون روابط بین متغیرها و تنوع چشمگیر مقیاس‌های اندازه‌گیری در مطالعات علوم انسانی، انتخاب روش آماری مناسب از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و نقشی تعیین‌کننده در اعتبار و دقت نتایج پژوهشی ایفا می‌کند. در این راستا، این مقاله با ارائه فلوچارت و جداول جامع و کاربردی، به پژوهشگران کمک می‌کند تا با در نظر گرفتن دقیق نوع و تعداد متغیرها، اهداف پژوهش و مفروضات روش‌های آماری، روشی متناسب و کارآمد را انتخاب نمایند. هدف اصلی این جداول، تسهیل فرآیند تصمیم‌گیری و انتخاب روش آماری مناسب برای پژوهشگران است. همچنین، مقاله حاضر به بحث و بررسی نقش و اهمیت روش‌های آماری در ارتقای کیفیت و اعتبار پژوهش‌های علوم اجتماعی و مدیریت می‌پردازد و نشان می‌دهد که انتخاب صحیح روش‌های آماری می‌تواند به افزایش دقت، قابلیت تعمیم و اعتبار نتایج پژوهشی منجر شود. در نهایت، این مقاله تلاش می‌کند تا با ارائه راهنمایی‌های عملی و کاربردی، به پژوهشگران علوم اجتماعی و مدیریت در انجام پژوهش‌های دقیق‌تر و معتبرتر کمک کند. در این راستا، مقاله حاضر با ذکر مثال‌های عینی از حوزه‌های مدیریتی کاربرد عملی روش‌های آماری را برای پژوهشگران این عرصه ملموس‌تر می‌سازد.

تحلیلی داده‌محور از عملکرد بازاریابی رقابتی در شرایط عدم قطعیت: اثر تعاملات چندگانه بین کلان‌داده، قابلیت‌های تجزیه و تحلیل بازاریابی، هوش مصنوعی و تصمیم‌گیری بازاریابی کل نگر

دوره 10، شماره 4، زمستان 1404، صفحه 156-179

سهیلا خدامی، رسول نصرت‌پناه

چکیده با دیجیتالی شدن کسب‌وکارها، کلان‌داده‌ها و تحلیل‌های پیشرفته بیش از پیش اهمیت یافته‌اند. مطالعه حاضر با در نظر گرفتن تعاملات بین پذیرش هوش مصنوعی، قابلیت‌های تجزیه ‌و تحلیل بازاریابی، تصمیم‌گیری بازاریابی کل‌نگر و عدم قطعیت بازار به بررسی تأثیر استفاده از کلان‌داده بر عملکرد بازاریابی رقابتی پرداخته است. این پژوهش دارای پارادایمی اثبات‌گرا، رویکردی قیاسی، هدفی کاربردی و از نوع توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری مدیران بازاریابی شرکت‌ها بودند. حجم نمونه با نرم‌افزارG-power3 263 نفر تعیین شد. داده‌ها با پرسشنامه استاندارد آنلاین به روش نمونه‌گیری غیر احتمالی در دسترس گردآوری و مدل پژوهش از طریق مدل‌سازی معادلات ساختاری و نرم‌افزار SmartPLS3 تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد که در شرایط عدم قطعیت بازار، استفاده از کلان‌داده از طریق پذیرش هوش مصنوعی، قابلیت‌های تحلیل، تصمیم‌گیری و عملکرد بازاریابی رقابتی شرکت‌ها را بهبود می‌بخشد. این پژوهش برای اولین بار با طراحی چارچوبی تلفیقی از فناوری هوش مصنوعی، قابلیت‌های تحلیل و تصمیم‌سازی در بستر بازارهای ناپایدار، چشم‌انداز تازه‌ای برای استراتژی‌های بازاریابی داده‌محور فراهم آورده که می‌تواند به ‌عنوان یک مدل عملیاتی، راهنمایی برای افزایش میزان آمادگی داده‌محور مدیران بازاریابی و نیز طراحی مسیرهای اثربخش برای بهینه‌سازی عملکرد بازاریابی از طریق ادغام فناوری و تحلیل باشد.

ارائه چارچوبی داده محور مبتنی بر شبیه سازی عامل بنیان برای پیش بینی ریزش مشتری در صنعت مخابرات

دوره 9، شماره 2، تابستان 1403، صفحه 164-190

محمدجواد جعفری، محمد جعفر تارخ، پریا سلیمانی

چکیده ریزش مشتریان یک چالش مهم برای صنعت ارتباطات از راه دور است که نیاز به استراتژی‌های موثر برای پیش‌بینی و پیشگیری دارد. در حالی که تحقیقات قبلی روش‌های مختلفی از جمله مدل‌سازی مبتنی بر عامل (ABM) را بررسی کرده‌اند، محدودیت‌ها همچنان وجود دارد. رویکردهای موجود به شدت بر ساختارهای نظری متکی هستند که منجر به مدل‌های ساده‌سازی شده و استفاده محدود از داده‌ها می‌شود. این مطالعه به یک شکاف تحقیقاتی مهم می پردازد: عدم وجود یک چارچوب جامع داده محور که داده های مشتری را با تصمیمات فردی و تعاملات اجتماعی برای پیش بینی ریزش در بازارهای مخابراتی یکپارچه می کند. برای پر کردن این شکاف، پس از مطالعه کسب و کار و مجموعه داده، یک مدل مفهومی ایجاد می شود. داده ها برای برآوردن معیارهای مدل از پیش پردازش می شوند. یادگیری ماشین (ML) برای برون یابی ویژگی های گمشده با استفاده از مدل رگرسیون استفاده می شود. مدل در یک ABM پیاده سازی شده است. طبقه بندی ML برای تعیین رفتار ریزش عوامل استفاده می شود. ABM حاصل با داده های واقعی و برون یابی غنی شده و در شبیه سازی استفاده می شود. مدل معتبر برای استفاده پیشرفته‌تر با یک بهینه‌ساز جفت می‌شود و کل فرآیند در یک چارچوب یکپارچه شکل می‌گیرد. نشان داده شده است که این چارچوب در سناریوهای مختلف رفتار ریزش را به درستی تعیین کرده است. همچنین توانایی های خود را در شرایطی نشان داده است که یک رقیب به طور تهاجمی برای افزایش سهم بازار خود حرکت می کند و مدل آن فرموله کردن پاسخ است. پاسخ پیشنهادی نه تنها منجر به بازیابی سهم از دست رفته 3 درصدی بازار شد، بلکه 8.6 درصد دیگر از سهم بازار را بدون آسیب رساندن به سود شرکت به دست آورد. این تحقیق به پیشرفت درک و مدیریت ریزش مشتری در صنعت مخابرات کمک می کند.

رفع بحران نقدینگی در زنجیره تأمین دارویی ایران با اعتبار فروش به‌عنوان ابزار هماهنگی بهینه در شرایط قیمت ثابت

دوره 10، شماره 5، زمستان 1404، صفحه 169-191

فرنوش اطردی، حسن خادمی زارع، یحیی زارع مهرجردی، محمد باقر فخرزاد

چکیده در صنعت داروسازی ایران، توزیع‌کنندگان از اعتبار فروش به‌عنوان اصلی‌ترین ابزار مدیریت تقاضا و حفظ سهم بازار استفاده می‌کنند. با این حال، استفاده بی‌برنامه و بیش از حد اعتبار تجاری (فروش)، عامل عمده بحران نقدینگی داروخانه‌ها، کاهش شدید حجم سفارش، گاهی ورشکستگی‌های کامل و در نتیجه کاهش دسترسی بیماران به داروهای ضروری شده است. این پژوهش یک مدل هماهنگی بهینه مبتنی بر اعتبار فروش ارائه می‌دهد و نشان می‌دهد که همین ابزار رایج صنعت، در صورت تنظیم علمی دوره اعتبار، قادر است بحران مالی را به‌طور قابل توجهی کاهش دهد. مدل پیشنهادی در چارچوب بازی استکلبرگ پیشرو-پیرو فرموله شده و زوال وابسته به دما (توزیع وایبول) را برای رعایت محدودیت‌های زنجیره سرد دارویی در نظر می‌گیرد. با به‌کارگیری برنامه‌ریزی کسری مقعر، شبه‌مقعر بودن تابع سود سالانه اثبات شده و وجود جواب بهینه یکتا و سراسری برای هر ترکیب پارامترهای قراردادی تضمین می‌گردد. روش حل ترکیبی از الگوریتم جستجوی تکراری کارآمد با اعتبارسنجی جامع بروت‌فورس در پایتون است. رویکرد پیشنهادی بدون نیاز به منابع مالی اضافی یا تغییر مقرراتی، بلافاصله قابل اجراست و از رویه‌های موجود صنعت استفاده می‌کند. نتایج عددی نشان‌دهنده بهبود تا ۱۹.۷٪ سود و افزایش بیش از سه برابری حجم سفارش نسبت به حالت نامتمرکز است. این پژوهش چارچوبی عملی و کم‌هزینه در اختیار توزیع‌کنندگان و داروخانه‌ها (خرده‌فروشان) قرار می‌دهد تا رایج‌ترین ابزار مدیریت تقاضای خود را به مکانیزمی مؤثر برای هماهنگی تبدیل کنند و به‌طور همزمان سودآوری، پایداری جریان نقدی و دسترسی بیماران به داروها را بهبود بخشند.

توسعه شبکه عصبی‌تصمیم مبتنی بر الگوریتم ژنتیک برای ارزیابی ارجحیات‌ در مسائل تصمیم‌گیری چندهدفه

دوره 4، شماره 3، پاییز 1398، صفحه 127-153

محدثه نادرشاهی، اعظم دخت صفی صمغ آبادی، رضا توکلی مقدم

چکیده بکارگیری شبکه‌های عصبی در تخمین و توصیف ساختار ارجحیت‌های تصمیم‌گیرنده، در حل مسائل تصمیم‌گیری چندهدفه در سال‌های اخیر بسیار مورد توجه قرار گرفته ‌است. شبکه عصبی تصمیم رویکردی نوین برای تخمین تابع مطوبیت تصمیم‌گیرنده در مسایل چندهدفه است. توسعه و بهبود روش‌های آموزش این نوع از شبکه‌ها، یافتن راه حل مرجح در مسایل چندهدفه، به خصوص مسایل با ابعاد بزرگ را تسهیل می‌نماید. در این مقاله، به منظور غلبه بر مشکلات روش‌های آموزشی مبتنی بر گرادیان و با هدف افزایش کارآیی شبکه عصبی تصمیم روش آموزشی آن توسعه داده شده ‌است و از الگوریتم ژنتیک برای آموزش این شبکه عصبی استفاده می‌شود. برای تنظیم پارامترهای شبکه عصبی تابع هزینه بهبود یافته‌ای پیشنهادی می‌شود و بر اساس این تابع هزینه پارامترهای شبکه عصبی بهینه‌سازی می‌شوند. رویکرد پیشنهادی در حل چندین مثال کاربردی بکارگرفته شده‌است که نتایج نشان می‌دهند که رویکرد پیشنهادی روشی کارآ به منظور تخمین تابع مطلوبیت –به‌خصوص غیرخطی- در حل مسائل تصمیم‌گیری چندهدفه می‌باشد. همچنین رویکرد پیشنهادی در تخمین توابع مطلوبیت مسائل چندهدفه گسسته نیز قابلیت بکارگیری دارد.

طراحی مدل زنجیره تامین حلقه بسته با رویکرد برنامه ریزی فازی استوار جدید

دوره 1، شماره 3، پاییز 1395، صفحه 131-160

مجتبی فرخ، عادل آذر، غلامرضا جندقی

چکیده در سال های اخیر با توجه به افزایش اهمیت رقابت ‌پذیری اقتصادی و نگرانی ‌های زیست محیطی در زمینه محصولات فرسوده، موضوع زنجیره تامین حلقه بسته مورد توجه بسیاری از محققان قرار گرفته است. تحقیق حاضر درصدد توسعه یک رویکرد برنامه ریزی فازی استوار برای مسئله طراحی شبکه زنجیره تامین حلقه بسته تحت شرایط عدم قطعیت است. مدل پیشنهادی دارای ویژگی هایی برحسب مقدار میانگین امکانی، تغییرپذیری امکانی تابع هدف و تخطی از محدودیت های امکانی است. برای توسعه رویکرد پیشنهادی از برنامه ریزی با محدودیت های اعتبار و میانگین انحراف مطلق امکانی استفاده می شود. با استفاده از یک مثال عددی بر روی پارامترهای استواری بهینگی (تغییرپذیری امکانی) و استواری شدنی تحلیل حساسیت صورت گرفت و برای اعتبار سنجی مدل و ارزیابی استواری جواب های بدست آمده از مدل پیشنهادی، پارامترهای مدل10 بار به طور تصادفی تولید و سپس عملکرد جواب های بدست آمده برحسب تغییرپذیری و میانگین هزینه با مدل میانگین فازی مورد مقایسه قرار می گیرد. نتایج نشان می دهد که مدل پیشنهادی قادر است با صرف یک هزینه قابل قبول استواری مدل را افزایش دهد.

بهینه سازی سبد سهام با تلفیق تحلیل پوششی داده‌ها و روش تصمیم‌گیری هورویتز

دوره 1، شماره 4، زمستان 1395، صفحه 143-165

مهشید گودرزی، کیخسرو یاکیده، غلامرضا محفوظی

چکیده مسئله بهینه‌سازی سبد سهام یکی از جذاب‌ترین مسائل مالی و سرمایه‌گذاری است. منظور از بهینه‌سازی سبد سهام، تعیین شرکت‌ها و میزان سهمی است که یک سرمایه‌گذار می‌تواند خریداری نماید به گونه‌ای که از منافع سرمایه خود استفاده کرده و از خطرات آن اجتناب نماید. از نقطه‌نظر ریاضی مدل مارکوویتز مهمترین مدل بهینه-سازی سبد سهام است. علی‌رغم اهمیت این مدل، می‌توان آن را به جهت اتکا بر بازده تاریخی، که لزوما منعکس‌کننده وضعیت واقعی شرکت نیست، مورد انتقاد قرار داد. این پژوهش را می‌توان از معدود پژوهش‌هایی طبقه بندی کرد که بازده تاریخی شرکت‌ها را مبنای تصمیم‌گیری برای بهینه‌سازی قرار نمی‌دهند.
این پژوهش با استفاده از تکنیک تحلیل پوششی داده‌ها و روش‌های تصمیم‌گیری چند معیاره به حل مساله بهینه-سازی می‌پردازد. در گام اول نسبت‌های مالی مناسب به‌عنوان ورودی و خروجی در تحلیل پوششی داده‌ها به‌کار گرفته می‌شوند و پس از آن با استفاده از وزن‌های بهینه به محاسبه کارایی متقاطع برای هرواحد می‌پردازد. در ادامه از ماتریس کارایی متقاطع به‌عنوان یک ماتریس تصمیم، تعبیر شده که براساس آن می‌توان شرکت‌ها، را گزینه قلمداد کرد و با معیارهای متعدد مورد ارزیابی قرار داد. بر این مبنا و براساس تفسیری که از کارایی متقاطع ارائه می‌شود روش‌های تصمیم‌گیری بیشینه کمینه، بیشینه بیشینه و هورویتز به‌عنوان روش بهینه‌سازی سبد سهام به کار گرفته می‌شوند و در پایان عملکرد سبد‌های پیشنهادی با روش‌های فوق با دو شاخص شارپ و جنسن بررسی می‌شوند. نتایج پژوهش نشان از موفقیت سبد پیشنهادی روش بیشینه بیشینه و برخی از سبدهای پیشنهادی روش هورویتز نسبت به سبد بازار دارد.

کشف و تحلیل رفتار خرید مشتریان سالمند در تصمیم به خرید محصولات ارگانیک: روش ترکیبی خوشه‌بندی و درخت تصمیم

دوره 2، شماره 3، پاییز 1396، صفحه 147-172

عظیم زارعی، محمد علی سیاه سرانی کجوری

چکیده تحلیل و کشف الگوهای تصمیم‌گیری مشتریان و ارائه مدل پیش‌بینی‌کننده رفتار خرید آن‌ها، یکی از چالش‌ها و عرصه‌های موردعلاقه پژوهشگران بوده و هست که می‌تواند درزمینه موضع‌سازی محصولات، کاربرد فراوانی داشته باشد. هدف پژوهش حاضر، تحلیل و مدل‌سازی رفتار خرید مشتریان سالمند در تصمیم به خرید محصولات ارگانیک با رویکردی ترکیبی بود که این امر در دو گام مرتبط باهم انجام شد. در گام اول، با استفاده از یک پرسشنامه‌ی 33 گویه‌ای که پایایی و روایی آن به ترتیب از طریق آلفای کرونباخ و تحلیل عاملی تأییدی مرتبه اول و دوم بررسی و مورد تأیید قرار گرفت، نظرات 388 سالمند از طریق نُه شاخص پیش‌بینی‌کننده تصمیم به خرید محصولات ارگانیک جمع‌آوری شد؛ سپس با استفاده از تحلیل خوشه‌ای K میانگین و بر اساس شاخص‌های دیویس-بولدین و سیلوئت خوشه‌های بهینه به دست آمد و مشتریان سالمند در دو خوشه روی‌گردان و مشتاق نسبت به خرید محصولات ارگانیک دسته‌بندی شدند. در گام دوم، رفتار خرید سالمندان هر خوشه با استفاده از درخت تصمیم، مورد تحلیل قرار گرفت و مدل‌های بهینه، استخراج و قواعد «اگر-آنگاه» مرتبط با هر خوشه ارائه شد. نتایج نشان داد، در هر دو خوشه سالمندان روی‌گردان و مشتاق، شاخص تحصیلات، عاملی تعیین‌کننده در جهت پیش‌بینی تصمیم خرید محصولات ارگانیک است؛ همچنین به نظر می‌رسد، وضعیت مصرف محصولات ارگانیک در بین سالمندان در وضعیت مناسبی قرار ندارد که در این زمینه پیشنهادهایی متناسب با هر خوشه ارائه شد.

شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر تبلیغات اینترنتی در بازار ایران با استفاده از روش‌های تصمیم‌گیری چند شاخصه فازی (مطالعه موردی: صنعت پوشاک)

دوره 2، شماره 1، بهار 1396، صفحه 149-178

علی محقر، سید حجت بزاززاده، رویا اقبال

چکیده امروزه تبلیغ به عنوان یک عامل مهم در افزایش حجم فروش هر صنعت، نقش قابل توجهی ایفا می‌کند. با پیشرفت‌های روزافزون فناوری، در زمینه‌های ارتباطی و لزوم انجام تبلیغات در سطح وسیع‌تر و توانایی دسترسی به تعداد کثیری از افراد جامعه، اینترنت به عنوان یکی از مهم‌ترین ابزارها برای انجام تبلیغات مطرح می‌باشد، به عبارت دیگر تبلیغات اینترنتی روز به روز فضا را بر رسانه‌های سنتی تنگ‌تر می‌کنند به طوری که بسیاری از مدیران تجاری به این نتیجه رسیده‌اند که معرفی کالا از طریق تبلیغات سنتی دیگر چندان مفید نیست. اما یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های تبلیغات اینترنتی تلاش برای جلب و جذب مخاطبان است. از این رو هدف از پژوهش حاضر شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر تبلیغات اینترنتی در بازار ایران با استفاده از روش های تصمیم گیری چند شاخصه فازی در حوزه صنعت پوشاک می‌باشد. بر اساس نتایج به دست آمده از این پژوهش، عواملی مانند میزان استفاده روزانه افراد از اینترنت، سرعت اینترنت و به کاربردن جملات و عبارت‌های تحریک‌آمیز و ترغیب‌کننده در محتوای تبلیغ، بالاترین اولویت‌ها را از جنبه تأثیرگذاری بر مخاطبان به خود اختصاص داده‌اند. از این رو پیشنهاد می‌شود که شرکت‌های تولیدی و تبلیغاتی با افزایش ترغیب افراد جامعه هدف خود، به استفاده بیشتر از اینترنت و افزایش سرعت اینترنت از طریق همکاری سازمان‌های دولتی و همچنین توجه به نوع و محتوای پیام‌های تبلیغاتی و ایجاد جذابیت بیشتر در آنها موفق به جذب بیشتر مخاطبان خود شوند.
 

تعیین اولویت‌‌های رقابتی در زنجیره تأمین پایدار سلسله مراتبی تحت شرایط عدم‌‌اطمینان (مطالعه موردی: مجموعه شرکت‌‌های پارس‌‌توشه)

دوره 2، شماره 4، زمستان 1396، صفحه 153-177

عاطفه عبدالهی، محمدعلی ولی پور، مصطفی ابراهیم پور

چکیده در دنیای رقابتی امروز، شیوه‌‌های مدیریت تولید گذشته که یکپارچگی کمتری را در فرآیندهایشان داشتند، کارایی خود را از دست داده‌‌اند. زنجیره تأمین پایدار را می‌‌توان ابزار عملی‌‌ای دانست که قادر است عملکرد قابل قبولی را با درگیری گسترده پایداری در کسب‌وکار ایجاد کند. در این راستا می‌‌توان برای داشتن عملکردی مناسب جهت پایداری بیشتر زنجیره تأمین اولویت‌‌های رقابتی را تجویز کرد.
پژوهش حاضر از نوع هدف پژوهشی-‌‌کاربردی ، از حیث روش، توصیفی-تحلیلی است و با هدف تعیین اولویت‌‌های رقابتی در زنجیره تأمین پایدار انجام شده است. در این پژوهش، ابتدا ابعاد زنجیره تأمین شناسایی شده و به یک ساختار سلسله مراتبی از آن دست‌یافتیم و سپس با بررسی ادبیات، زیرمعیارهای آن را تعیین کردیم و کلیه اولویت‌‌ها و زیرمعیارهای شناسایی‌شده را بر روی مجموعه شرکت‌‌های لوازم‌ خانگی پارس توشه با ترکیبی از فنون تصمیم‌گیری چندمعیاره مورد آزمون قرار دادیم. نتایج پژوهش نشان داد اولویت‌‌های رقابتی‌‌ که شرکت‌ها‌‌ با به‌کارگیری آن در بازار رقابت می‌‌کنند به ترتیب، هزینه، تحویل و کیفیت است و سایر اولویت‌‌ها با توجه به مقدار ارزش متفاوتی که برای  V (ارزش مقداری در نظر گرفته شده در رویکرد) قائل می‌‌شویم در رتبه‌‌های بعدی قرار می‌‌گیرند.

زمان‌بندی گردش شغلی درون و برون سلول‌های ناب با رویکرد الگوریتم بهینه‌سازی مبتنی بر آموزش و یادگیری

دوره 3، شماره 4، زمستان 1397، صفحه 153-175

ashkan ayough

چکیده سیستم‌های سرو در زمره پیشرفته‌ترین سیستم‌های تولید  تکراری به شمار می‌روند که در حجم کم یا متوسط تولید می‌کنند. این سیستم‌ها متشکل از چندین سلول بوده و از طریق روش‌های نوین تخصیص متصدی ها، به بهترین زمان جریان کار دست می‌یابند. تحقیقات انجام‌شده در این حوزه بیشتر به جنبه‌های شکل‌گیری، تخصیص و توالی محصولات مختلف به سلول‌ها توجه کرده‌اند و موضوع تخصیص متصدی ها  که بااهمیت‌ترین عنصر در این سیستم‌ها به‌حساب می‌آیند، همسنگ با دیگر تصمیمات موردمطالعه قرار نگرفته است؛ لذا در این مقاله این تصمیمات به‌طور مستقل بررسی و در قالب گردش شغلی درون و بین سلول‌ها تحلیل شده است. مدل ارائه‌شده، یک مدل برنامه‌ریزی خطی عدد صحیح (ILP) است که مجموعه‌ای از متصدی را به سلول‌ها تخصیص می‌دهد؛ به‌نحوی‌که عدم جابجایی‌های بین سلولی در دوره‌های متوالی کمینه شود. برای حل مدل، از نرم‌افزار گمز استفاده شده و همچنین به‌منظور بهبود کارایی حل برای مسائل با ابعاد متوسط و بزرگ، الگوریتم ابتکاری بهینه‌سازی مبتنی بر آموزش و یادگیری طراحی شده است. چندین مسئله نمونه در ابعاد مختلف برای بررسی اعتبار مدل و عملکرد الگوریتم به‌صورت تصادفی ایجاد و حل شده‌اند که حاکی از کارایی و کیفیت مناسب این الگوریتم است.

سنجش تاب‌آوری زنجیره‌ تأمین با رویکرد سیستم‌های پیچیده سازگار؛ مطالعه موردی: صنعت داروسازی ایران

دوره 2، شماره 2، تابستان 1396، صفحه 155-195

محمد مهدی رحیمیان، علی رجب زاده قطری

چکیده محیط کسب‌و‌کار در حال رشد، با تغییرات سریع و افزایش عدم اطمینان همراه با بروز خطرات غیرمنتظره و تغییرات اجتناب‌ناپذیر، احتمال اختلالات شدید در زنجیره ‌تأمین شرکت‌ها را افزایش داده‌ است. این روند همراه با سوانح طبیعی و ... نیاز به حالت تاب‌آوری و توسعه این مفهوم در زنجیره ‌تأمین و به طور خاص زنجیره تأمین صنعت دارو که حساسیت‌های به مراتب بیشتری دارد، افزایش داده است و مدیران نیاز به ابزارهایی برای پایش تاب‌‌آوری زنجیره‌ تأمین شرکت خود نسبت به اختلالات دارند. هدف اصلی پژوهش حاضر، سنجش و ارزیابی مفهوم تاب‌آوری در زنجیره‌ تأمین صنعت پراهمیت داروسازی است. برای دستیابی به این هدف مهم و با توجه به در نظر گرفتن رویکرد سیستم‌های پیچیده سازگار به عنوان نظریه اصلی در این مطالعه، زنجیره‌ تأمین دو شرکت داروسازی (ایران‌دارو و داروسازی قاضی) برای مطالعه انتخاب شدند، در ادامه با استفاده از ابعاد و مؤلفه‌های شناسایی شده تاب‌آوری زنجیره ‌تأمین در چارچوب تئوری مذکور با مطالعه ادبیات موضوع و ارائه روشی یکپارچه با استفاده از ترکیب روش‌های مدلسازی ساختاری تفسیری، دیمتل، تئوری گراف و رویکرد ماتریسی و تحلیل عملکرد _ اهمیت اقدام به سنجش و ارزیابی جامع سطح تاب‌آوری در دو زنجیره ‌تأمین مذکور شد. نتایج این پژوهش مدیران را در تجزیه و تحلیل تاب‌آوری و انتخاب استراتژی اثربخش کاهش ریسک زنجیره‌ تأمین خود، پشتیبانی نموده و تصمیم‌گیری را تسهیل می‌کند. این رویکرد جدید باعث ایجاد مزیت رقابتی برای دستیابی به سهم بازار حتی زمان وقوع اختلالات می‌شود.

طراحی و ایجاد سامانه توصیه‌گر برچسب‌محور بر مبنای شبکه‌های عصبی عمیق

دوره 3، شماره 2، تابستان 1397، صفحه 155-174

سعید روحانی، رامین زندوکیلی، منوچهر انصاری

چکیده هدف اصلی این تحقیق، طراحی و پیاده‌سازی سامانه توصیه‌گر فروشگاه‌های آنلاین برچسب‌محور برای یک فروشگاه فیلم‌های سینمایی، جهت بالا بردن فروش اینترنتی است. روش تحقیق انتخاب‌شده، روش تحقیق علم طراحی و آزمایشی است که در آن، در مرحله ارزیابیِ روش تحقیق علم طراحی، از طراحی آزمایش استفاده شده است. برای بهبود عملکرد سامانه‌ توصیه‌گر، از برچسب‌های گذاشته‌شده توسط کاربران و الگوریتم شبکه‌های عصبی عمیق برای توصیه فیلم‌های سینمایی به آن‌ها استفاده شده است. آزمایشی طراحی و انجام شده است که در آن، سامانه توصیه‌گر بر‌چسب‌محور (که برای توصیه فیلم‌های سینمایی طراحی و ایجاد شده است) با سامانه توصیه‌گر پالایش گروهی (که از سامانه‌های توصیه‌گر جاافتاده و معیار است) در معیارهای ارزیابی دقت، به‌یادآوری و f1 مقایسه می‌شود. براساس نتایج، سامانه توصیه‌گر برچسب‌محور بر مبنای شبکه‌های عصبی عمیق در تمام این معیارهای ارزیابی از سامانه پالایش گروهی بهتر عمل می‌کند.

مدلی جهت اولویت‌بندی پویای تجهیزات و حالات شکست بحرانی

دوره 3، شماره 3، پاییز 1397، صفحه 157-190

محمدرضا محمودی، احمد جعفرنژاد چقوشی، حنان عموزاد مهدیرجی، حسین صفری

چکیده یکی از روش‌هایی که در تحلیل ریسک عملیات نگهداری و تعمیرات توسط پژوهشگران به‌طور گسترده مورداستفاده قرار گرفته است، تجزیه‌وتحلیل اثر و حالات شکست است؛ اما رویکرد مرسوم تجزیه‌وتحلیل اثر و حالات شکست (FMEA) برای اولویت‌بندی تجهیزات و حالات شکست، با اشکالات اساسی روبرو است. هدف این مقاله اولویت‌بندی پویای تجهیزات در محیط فازی شهودی با مقادیر بازه‌ای به منظور شناسایی تجهیزات بحرانی است، به طوری که نواقص رویکرد مرسوم تجزیه‌وتحلیل اثر و حالات شکست را نداشته باشد. بدین منظور ابتدا روش وزن دهی پویای مبتنی بر وضعیت فازی شهودی با مقادیر بازه‌ای (IVIF-CBDW) ارائه شده است. در این روش، وزن‌های پویای متناسب با هر تجهیز محاسبه‌شده و بنابراین رتبه‌بندی پویایی جهت تجهیزات ارائه می‌گردد. همچنین ضمن بهبود عملگر تجمیع هرونیان وزنی توانی فازی شهودی با مقادیر بازه‌ای و بهبود روش مقایسه محدوده تقریبی مرزی چندنگرشه (MABAC)، این دو روش بهبودیافته با روش وزن دهی پویای مبتنی بر وضعیت فازی شهودی با مقادیر بازه‌ای (IVIF-CBDW) در هم ادغام‌شده و یک مدل تجزیه‌وتحلیل اثر و حالات شکست قوی پیشنهاد گردیده که در آن نقاط ضعف اصلی تجزیه‌وتحلیل اثر و حالات شکست مرسوم برطرف شده است. برای نشان دادن قابلیت کاربردی بودن، این مدل در یک مطالعه موردی برای اولویت‌بندی تجهیزات یک بارج جرثقیلHL5000 به‌کارگیری شده است. در پایان نتایج حاصل از این مدل با چندین روش اولویت‌بندی مقایسه و تحلیل شده و نشان داده شده است که مدل ارائه‌شده در محاسبه وزن و رتبه‌بندی پویای تجهیزات و حالات شکست بحرانی، بسیار منعطف تر عمل می‌کند و نتایج رتبه‌بندی منطقی‌تری را ارائه می‌دهد.

ارائه رویکرد تلفیقی تصمیم‌‌گیری چندشاخصه و چندهدفه برای انتخاب تأمین‌‌کننده و مونتاژگر در زنجیره تأمین

دوره 3، شماره 1، بهار 1397، صفحه 159-185

نادیا رسولی، فاطمه مرندی، نسیم نهاوندی

چکیده کمینه کردن هزینه و دستیابی به بیشینه سطح کیفیت محصول، ازجمله عوامل کلیدی در موفقیت زنجیره تأمین است. شبکه زنجیره تأمین با چهار سطح (چند تأمین‌کننده، چند مونتاژگر میانی، یک مونتاژگر نهایی و یک خرده‌‌فروش) و با تولید تک‌‌محصولی متشکل از 4 جزء در نظر گرفته شده است. در این تحقیق علاوه بر انتخاب تأمین‌‌کننده که در اکثر مقالات انجام‌شده، انتخاب مونتاژگر و انبار جهت ذخیره‌سازی محصولات نهایی نیز انجام می‌‌گیرد. با توجه به اینکه مونتاژ محصولاتی مثل خودرو، تراکتور و... در چند مرحله انجام می‌‌گیرد، لذا در این تحقیق مونتاژگران به دو گروه مونتاژگران میانی و نهایی تقسیم شده است. هر جزء از محصول، توسط مونتاژگران میانی مونتاژ شده و برای مونتاژ نهایی به مونتاژگر نهایی ارسال می‌‌شود. در این مقاله رویکرد تلفیقی برای انتخاب مونتاژگران میانی بر مبنای تصمیم‌‌گیری چندشاخصه با روش تاپسیس و انتخاب تأمین‌‌کنندگان بر مبنای تصمیم‌‌گیری چندهدفه با دو هدف کمینه‌‌سازی هزینه و بیشینه‌‌سازی کیفیت و با روش چبیشف آرمانی ارائه شده است. معیارهای در نظر گرفته‌شده برای مونتاژگران میانی شامل هزینه، کیفیت، زمان ارسال و وارانتی است که وزن این معیارها با روش ‌‌آنتروپی تعیین می‌‌شود. کارایی رویکرد پیشنهادی با‌‌ مثال‌‌ عددی بررسی شده و جواب‌ها در حالت تک‌‌هدفه و دو هدفه مقایسه شده‌‌اند.

ارتقای کیفیت سیاست‌گذاری در علم و فناوری با رویکرد اسلامی ایرانی: یک مطالعه کیفی

دوره 1، شماره 1، بهار 1395، صفحه 167-188

ابوالقاسم سرآبادانی، سید حبیب الله طباطبائیان، سید حسین میر معزی، مقصود امیری

چکیده افزایش کیفیت سیاست‌گذاری برای پیشرفت علم و فناوری از اصلی‌ترین برنامه‌های کشورهای مختلف است که با توجه به زمینه خاص هر کشور، از کشوری نسبت به کشوری دیگر متفاوت خواهد بود. این موضوع مهم در ایران نیز به تبیین راهبردهای مؤثر بر سیاست‌گذاری علم و فناوری متناسب با شرایط و وضعیت ایران وابسته است. پژوهش حاضر مطالعه‌ای کیفی به روش آنالیز محتواست. مشارکت‌کنندگان در پژوهش را 23 نفر از خبرگان در زمینه پیشرفت و توسعه و همچنین علم و فناوری تشکیل دادند. روش نمونه‌گیری هدفمند بود و برای جمع‌آوری داده‌های کیفی، مصاحبه عمیق غیر ساختارمند انجام شد. تحلیل یافته‌ها با استفاده از روش تحلیل کیفی و آنالیز محتوی به کمک نرم‌افزار MAXQDA انجام شد. در این پژوهش 39 زیر‌گروه و 6 درون مایه شامل رصد علم و فناوری در مقیاس جهانی، حاکمیت علمی، راهبری سازمان یافته رهبران تحقیقاتی و علمی، الگوسازی گفتمانی، تبیین نظام نیازها در تولید علم، نظام تأمین دانشمند به عنوان راهبردهای مدیریت حکیمانه و کیفیت سیاست‌گذاری پیشرفت در علم و فناوری ایران استخراج گردید. موفقیتسیاست‌گذاری همواره برپایه دو عنصر اساسی، یعنی مبانی ارزشی و بینشی از یک‌سو و از سوی دیگر شرایط و مقتضیات هر جامعه بنا شده‌ است. مطالعه حاضر بر‌اساس مبانی معرفتی اسلام، زمینه جامعه ایران و بهره‌مندی از تجارب مشارکت‌کنندگان، شش راهبرد کلیدی بالا را کشف و تبیین نمود تا با به‌کارگیری آنها توسط سیاست‌گذاران کلان کشور به‌طور عام و مدیران و سیاست‌گذاران بخش‌‌های علم و فناوری به‌طور خاص، کارآمدی و تأثیرگذاری بیشتر سیاست‌گذاری‌ها و درنتیجه بهبود وضعیت موجود نظام علم و فناوری را فراهم آوردند.

ارزیابی پروژه‏ های مدل تعالی سازمان با استفاده از مدل دومرحله‏ ای تحلیل پوششی داده‏ ها با رویکرد تئوری بازی‏ها (مطالعه موردی: 39 بیمارستان)

دوره 4، شماره 1، بهار 1398، صفحه 167-195

سیده راحیل موسوی، سید اسماعیل نجفی

چکیده امروزه نقش نظام‏های ارزیابی عملکرد در بهبود عملکرد سازمان غیرقابل‌انکار است. هر سازمانی به‌منظور آگاهی از میزان مطلوبیت فعالیت‏های خود مخصوصاً در محیط‏های پیچیده و پویا نیاز مبرم به نظام ارزیابی دارد. مدل تعالی سازمانی یکی از مدل‏های سرآمد در خودارزیابی سازمانی است. مراکز بهداشتی درمانی نیز از مدل EFQM تخصصی بخش درمان استفاده می‏کنند و تجربه‏ اجرای مدل تعالی سازمانی در حوزه بهداشت و درمان بسیار کاربردی و موجب ارتقاء کیفیت می‏شود. وجود مدل تحلیل پوششی داده‌ها در کنار EFQM می‏تواند باعث بهبود تجزیه‌وتحلیل شود. در این پژوهش به دنبال ارائه یک مدل ترکیبی EFQM و تحلیل پوششی دومرحله‌ای برای تجزیه‌وتحلیل مناسب‏تر و همسویی با مفاهیم استراتژیک هستیم. برای پیاده‏سازی مدل ترکیبی از داده‏های 39 بیمارستان و برای حل این مدل از رویکرد نظریه بازی‏ها استفاده شد. نتایج حاصل از پیاده‏سازی نشان می‏دهد زمانی که مرحله نتایج به‌عنوان رهبر انتخاب شود، منجر به برنامه‏ بهبود مناسب‏تری می‏شود.

مطالعه طولی الگوی تغییرات گونه های استراتژی تولید در شرکتهای تولیدی ایران در افق 1388-1394

دوره 1، شماره 2، تابستان 1395، صفحه 171-193

بهاره ملازاده یزدانی، علیرضا پویا

چکیده این پژوهش به ارائه مطالعه طولی بر روی خوشه‌های استراتژی تولید در دو مقطع زمانی با فاصله شش سال پرداخته است. استفاده از روش‌های بررسی داده‌ها به صورت طولی در چند دهه اخیر به صورت چشم‌گیری گسترش یافته و در بین پژوهشگران کاربردی نیز شهرت یافته است. در پژوهش طولی بر عکس روش مقطعی، داده‌ها از یک نمونه معرف به دفعات مختلف گرد‌آوری می‌شود. برای انجام مطالعه طولی، دو خوشه‌بندی متفاوت بر روی استراتژی‌های تولید مورد استفاده در کارخانه های ایران، در دو مقطع زمانی انجام شده است. بدین منظور از داده های دو نمونه در مقطع های زمانی سالهای 1388 و 1394 کارخانه های تولیدی استفاده شده است. اعتبار خوشه بندی با تحلیل تشخیصی بررسی شده و سپس تغییرات به وجود آمده در اهداف تولیدی این خوشه‌ها با استفاده از فاصله اقلیدوسی، تحلیل واریانس چند متغیره و تحلیل واریانس مورد بررسی قرار گرفته اند. نتایج این بررسی حاکی از وجود شباهت ها و تفاوت هایی بین دو خوشه در دو مقطع زمانی است.