نویسنده = جمشید ابراهیم پور سامانی

شناسایی و اولویت‌بندی مؤلفه‌های کلیدی تاب‌آوری زنجیره تأمین هوشمند با رویکردی چندمعیاره مبتنی بر فناوری‌های نوین هوش مصنوعی و بلاک‌چین

دوره 10، شماره 3، پاییز 1404، صفحه 118-151

حمید تابلی، جمشید ابراهیم پور سامانی

چکیده در شرایط پیچیدگی‌ها و ناپایداری‌های مستمر زنجیره‌های تأمین، تصمیم‌گیری هوشمندانه و ارتقای تاب‌آوری سازمانی ضرورتی انکارناپذیر است. هدف پژوهش حاضر، طراحی چارچوبی هوشمند برای تقویت تاب‌آوری زنجیره تأمین با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، به‌ویژه هوش مصنوعی و بلاک‌چین است. پژوهش حاضر، با رویکرد آمیخته انجام شد. در گام نخست، مرور نظام‌مند ادبیات در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا نیمه نخست ۲۰۲۵ بر روی ۶۳ مقاله از پایگاه‌های Scopus و Web of Science انجام و پس از غربالگری، ۳۴ مقاله مرتبط انتخاب گردید. سپس، با استفاده از نرم‌افزار مکس کیودا ۲۰۲۲، تحلیل مضمون جهت استخراج مؤلفه‌های کلیدی و تدوین چارچوب مفهومی اولیه صورت گرفت. برای بومی‌سازی و اعتبارسنجی یافته‌ها، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 20 خبره حوزه زنجیره تأمین هوشمند انجام و مجدداً با همان روش تحلیل مضمون بررسی شدند. در بخش کمی، از دلفی فازی برای غربالگری معیارها و از تکنیک دیمتل فازی و نیز روش ANP فازی برای تعیین روابط علی، اثرگذاری و وزن‌دهی معیارها بهره گرفته شد نتایج نشان داد فناوری‌های نوین با ارتقای شفافیت اطلاعات، تسریع تصمیم‌گیری و بهبود پیش‌بینی، تاب‌آوری زنجیره تأمین را به طور معناداری افزایش می‌دهند. «دیجیتال‌سازی زنجیره»، «اقتصاد هوشمند کشاورزی» و «سیاست‌گذاری نهادی» پیشران‌های کلیدی شناسایی شدند و «مشارکت فناورانه» و «خودکارسازی فرایندها» بیشترین اثر را بر انطباق‌پذیری و بازگشت‌پذیری سیستم داشتند. یافته‌ها، نقشه راهی هوشمند برای تصمیم‌گیری در شرایط عدم قطعیت و توسعه ظرفیت‌های فناورانه سازمان‌ها ارائه می‌کند.