کلیدواژه‌ها = تحلیل پوششی داده‌ها

ارزیابی کارایی استراتژی‌های بازاریابی دیجیتال با رویکرد تحلیل پوششی داده‌ها

دوره 10، شماره 4، زمستان 1404، صفحه 60-91

ندا کریمی

چکیده با گسترش سریع فناوری‌های دیجیتال، سازمان‌ها با مجموعه‌ای متنوع از استراتژی‌های بازاریابی روبه‌رو هستند که کارایی نسبی آن‌ها کمتر به‌صورت نظام‌مند مقایسه شده است. تصمیم‌گیری درباره انتخاب استراتژی‌های مؤثر در شرایط بازارهای نوظهور، به‌ویژه در ایران، نیازمند رویکردی کمّی برای سنجش عملکرد و تخصیص بهینه منابع است. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی کارایی نسبی استراتژی‌های بازاریابی دیجیتال، از رویکرد ترکیبی فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی و تحلیل پوششی داده‌ها بهره می‌گیرد. ابتدا بر اساس مرور نظام‌مند ادبیات و نظرات خبرگان حوزه بازاریابی دیجیتال، پنج شاخص ورودی شامل هزینه، زمان، نیروی انسانی، تعداد کمپین و پیچیدگی فنی، و چهار شاخص خروجی شامل نرخ تبدیل، درآمد، ترافیک وب‌سایت و آگاهی از برند تعیین شدند. داده‌ها برای هشت استراتژی اصلی بازاریابی دیجیتال با بهره‌گیری از شبیه‌سازی مونت‌کارلو و مقایسه با بنچمارک‌های صنعتی تولید و توسط پانل خبرگان اعتبارسنجی شدند. نتایج مدل ورودی‌محور تحلیل پوششی داده‌ها نشان می‌دهد که استراتژی «بازاریابی محتوا» دارای بیشترین کارایی فنی است و رویکرد ترکیبی با حذف وزن‌های غیرمنطقی، رتبه‌بندی واقع‌گرایانه‌تری نسبت به مدل تحلیل پوششی داده‌ها سنتی ارائه می‌دهد. نوآوری پژوهش حاضر در ارزیابی کمّی استراتژی‌های نوظهور دیجیتال (مانند بازاریابی تأثیرگذار، ویدیویی و وابسته) در مقایسه با استراتژی‌های سنتی و ایجاد ابزاری داده‌محور برای تصمیم‌گیری مدیران بازاریابی است. یافته‌ها می‌توانند راهنمایی عملی برای تخصیص بهینه منابع و ارتقای بازدهی تلاش‌های بازاریابی دیجیتال در محیط‌های رقابتی باشند.

مدل دو هدفه ادغام بانک‌های نیروهای مسلح با رویکرد کارایی و عدالت

دوره 10، شماره 1، بهار 1404، صفحه 1-29

سعید ضرغامی، مقصود امیری، احمد ماکوئی، محمدتقی تقوی فرد

چکیده یکی از حوزه های علم مکان یابی، مکان زدایی می باشد که با توجه به سیاست ها و تاثیرات محیطی، تسهیلات موجود تقلیل و یا بسته می شوند. در این مطالعه یک مدل مکان زادیی ادغامی برای بانک های به اصطلاح نظامی جمهوری اسلامی ایران ارانه شده است. از نظر حاکمیتی و به منظور متقاعد سازی ذی نغعان یک رویکرد عادلانه با استفاده از محدودیت های فازی در نظر گرفته شده است. همچنین با توجه به تنوع برند و عوامل متعدد برای تعیین اهمیت شعب، امتیاز کارایی حاصل از روش تحلیل پوششی داده ها با بکارگیری مدل CCR ورودی محور به عنوان وزن شعب در نظر گرفته شده است. برای حل مسئله از روش اپسیلون- محدودیت ارتقا یافته استفاده شده است. نتایج مطالعه برای شعب بانک ها نشان داد اهداف مربوط به عدالت و کارایی، متناقض بوده و حل پاراتویی تولید می کنند. شهر قم برای درک بهتر موضوع ادغام تسهیلات، در نظر گرفته شده است. حل مدل با استفاده از نرم افزار گمز و سالور Bonmin انجام شده است.

سیاست‌گذاری بر عملکرد اکوسیستم نوآوری سبز با کاربرد مدل‌سازی ترکیبی تحلیل پوششی داده‌های شبکه‌ای و تئوری بازی‌ها‌

دوره 9، شماره 4، زمستان 1403، صفحه 120-153

حبیب زارع احمدآبادی، فاطمه رجایی، سید حبیب‌اله میرغفوری، فاطمه زمزم

چکیده پژوهش حاضر باهدف ارزیابی اکوسیستم نوآوری‌های سبز و نحوه سیاست‌گذاری علم و فناوری سبز کشورهای منتخب اروپایی در راستای حصول اطمینان از اینکه اروپا به سمت به حداقل‌سازی کربن، توسعه پایدار کل‌نگر، و اقتصاد سبز، نوآورانه و رقابتی در حرکت است، انجام شده است. این پژوهش در تلاش است با بررسی پیشینه تحقیقات مشابه، مجموعه‌ای از شاخص‌های ورودی‌، میانجی و خروجی مفید را جهت تعیین مدل نشانگر مراحل تأثیرگذار بر عملکرد اکوسیستم نوآوری سبز کشورهای منتخب ارائه نماید. با جمع‌آوری داده‌های موجود از طریق بانک‌های داده، و مهیاکردن زمینة مدل‌سازی ریاضی، مدل‌ ریاضی با تلفیق روش‌های تحلیل پوششی داده‌های شبکه‌ای و تئوری بازی‌ها با کمک نرم‌افزار Lingo طراحی گردید تا کارایی نسبی را در حوزه‌های عملکردی با هم ترکیب کرده و یک امتیاز موزون نهایی جهت ارزیابی عملکرد اکوسیستم نوآوری سبز برای کشورهای عضو اتحادیه اروپا محاسبه نماید. نتایج حاکی از آن است که باتوجه‌به مدل مفهومی شامل چهار مرحله خلق و توسعه دانش، پیاده‌سازی دانش، تبدیلات مالی و اقتصادی و حفاظت از محیط‌زیست، با تغییر در عملکرد کشورها در مرحله تبدیلات مالی و اقتصادی، کارایی کل کشورها به‌صورت محسوسی بالا می‌رود؛ همچنین بعضی از متغیرها مانند ارزش کل سرمایه‌گذاری‌های مرحله اولیه سبز، پتنت سبز، انتشارات دانشگاهی مرتبط با نوآوری زیست‌محیطی، توسعه فناوری‌های مرتبط با محیط‌زیست و اندازه بازار صنعت سبز نسبت به سایر متغیرها دارای شکاف عملکردی بیشتری هستند که با بهبود آن‌ها می‌توان قدم‌های بزرگی در راستای افزایش عملکرد کشورها در بهبود وضعیت اکوسیستم نوآوری سبز برداشت

تحلیل استراتژی‌های عملیاتی در زنجیره تأمین بشردوستانه در هنگام وقوع زلزله با استفاده از رویکرد QFDEA (مورد مطالعه: زلزله خوی)

دوره 8، شماره 4، زمستان 1402، صفحه 93-120

حسین محبی، رضا جلالی

چکیده با توجه به آسیب‏-پذیری کشور در برابر وقوع زلزله‏-های متعدد در سال‏های اخیر، لزوم برنامه‏-ریزی و انجام اقداماتی موثر برای رفع نیازهای آسیب-‏دیدگان و کاهش آثار و پیامدهای آن ضروری به نظر می-‏رسد.هدف این پژوهش، ارائه استراتژی‌های عملیاتی مناسب در هنگام وقوع زلزله خوی در زنجیره تأمین بشردوستانه به منظور امدادرسانی و رفع نیازهای آسیب-‏دیدگان است. روش‌شناسی پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، از نوع توصیفی- پیمایشی است.جامعه آماری این پژوهش را زلزله-زدگان شهرستان خوی و خبرگان حوزه مدیریت بحران تشکیل می‌دهند.در این پژوهش، ابتدا نیازهای آسیب-‏دیدگان و استراتژی‌های مناسب برای رفع این نیازها، با استفاده از ادبیات موضوع و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته شناسایی شدند؛ سپس با توزیع پرسشنامه میان آنها، نیازهای آسیب-‏دیدگان از طریق روش بهترین- بدترین و نیز استراتژی‌های زنجیره تأمین بشردوستانه از طریق رویکرد ترکیبی گسترش عملکرد کیفیت و تحلیل پوششی داده‌ها با توجه به محدود‌یت‌های هزینه، زمان، فوریت، اثربخشی و سهولت اجرا اولویت‌بندی شدند.یافته‌ها نشان داد که استراتژی‌های "ایجاد سیستم فرماندهی حادثه و مدیریت بحران جهت برنامه‌ریزی، هماهنگی و تخصیص وظایف میان سازمان‌ها و نهادهای درگیر در بحران زلزله به‌منظور توانمندی و تسریع عملیات‌ نجات" و "ارزیابی و پایش دائم برای بهبود مستمر در عملیات نجات و اقدامات مختلف" به‌عنوان مهم‌ترین استراتژی‌ها‌ و نیاز "امدادرسانی به مجروحان" به‌عنوان مهم‌ترین نیاز آسیب‏دیدگان بودند.بنابراین به مسئولان حوزه مدیریت بحران توصیه‌می‌شود با راه‌اندازی به‌موقع قرارگاه فرماندهی حادثه و سیستم مدیریت بحران، واکنش به‌موقع، تسریع در عملیات‌ نجات، جلوگیری از موازی‌کاری‌ها، ایجاد وحدت رویه و نیز با پایش‌های منظم باعث بهبود مستمر در فرآیند عملیات نجات شوند.

رویکرد ترکیبی نوین بر پایه تحلیل پوششی داده‌های DFM با خروجی نامطلوب و تحلیل خوشه‌ای جهت ارزیابی توسعه پایدار کشورها

دوره 7، شماره 2، تابستان 1401، صفحه 53-86

فاطمه زمزم، حبیب زارع احمدآبادی، علیرضا ناصر صدرآبادی، علی مروتی شریف‌آبادی

چکیده تحلیل کارایی کشورها در زمینه توسعه پایدار با توجه ویژه به انتشار گازهای گلخانه‌ای، می‌تواند کمک شایانی به سیاست‌گذاری توسعه منطقه‌ای و جهانی نماید. پژوهش حاضر با ارائه یک مدل DFM با خروجی‌های نامطلوب به ارزیابی عملکرد کشور ایران و 38 کشور OECD می‌پردازد. مقایسه تغییرات میزان افزایش در خروجی‌ و کاهش در ورودی‌های جهت کارا شدن واحدهای تصمیم‌گیری در مدل‌های DFM و CCR از اهداف این پژوهش است .بر اساس بررسی ادبیات و پیشینه پژوهش نهاده‌های نیروی کار شاغل، کل مصرف انرژی اولیه و تشکیل سرمایه ناخالص به‌عنوان ورودی، نهاده تولید ناخالص داخلی (GDP) به‌عنوان خروجی مطلوب و نهاده مجموع انتشار گازهای گلخانه‌ای به‌استثنای LULUCF به‌عنوان خروجی نامطلوب درنظرگرفته شده‌است. در نهایت نتایج نشان داد که کشورهای ناکارا جهت رسیدن به مرز کارا باید بیشترین تغییر را در نهاده ورودی کل مصرف انرژی اولیه و کمترین تغییر را در نهاده خروجی مطلوب (GDP) ایجاد کنند لذا توجه به مدیریت مصرف انرژی و پرداختن به آن می‌تواند در کارا شدن کشورهای ناکارا و دارای عملکرد ضعیف در پایداری زیست‌محیطی، نظیر ایران مؤثرتر باشد همچنین تحلیل‌ها نشان داد که در ایران جهت بهبود وضعیت پایداری، سیاست‌گذاران باید بیشترین توجه خود را معطوف به کاهش مصرف انرژی، افزایش سطح بهره‌وری نیروی کار، کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و در نهایت بهبود بهره‌وری سرمایه‌گذاری و GDP ‌نمایند. بر مبنای روش تحقیق اشاره‌شده، به مقایسه دو شیوه مدل‌سازی ارزیابی کارایی کشورها در زمینه توسعه پایدار پرداخته‌شده است و مزیت‌های مدل DFM نسبت به CCR مورد تحلیل قرار گرفته‌است.

ارزیابی اثربخشی و کارایی هزینه سیستم های شبکه ای، مطالعه موردی: شعب بانک

دوره 6، شماره 1، بهار 1400، صفحه 22-42

فرانک حسین زاده سلجوقی، الهام ذاکر هرفته

چکیده یکی از موثرترین عوامل موفقیت مدیران برای پیشرفت و توسعه سازمان‌ها، توجه به اثربخشی سازمان و ارزیابی اقتصادی آن است. صنعت بانکداری از بخش‌های بسیار مهم در هر سیستم اقتصادی است. سیستم بانکی برای تأمین مالی اقتصادی باید عملکردی کارا و اثربخش داشته باشد. دراین مقاله روشی جدید برای ارزیابی کارایی هزینه و اثربخشی، با درنظرگرفتن فرایند درونی و بخشهای داخلی شعب بانک همچنین تعامل و ارتباط بین آنها پیشنهاد شده است. مدل ارائه شده می‌تواند میزان استفاده مطلوب از منابع موجود در هر بخش را تعیین نماید. ضمن تحلیل ویژگی‌های مدل پیشنهادی، تاثیر ارتباط بین بخش‌ها بر اثربخشی هزینه تعیین شده‌است، که این ارتباط در دو حالت ارتباط آزاد و ثابت مورد بررسی قرار گرفته و با یکدیگر مقایسه شده‌اند. با استفاده از مدلها، ارزیابی کارایی و اثربخشی هزینه 26 شعبه بانک تجاری ایران دو حالت بازده به مقیاس ثابت (CRS) و متغیر (VRS) انجام شده و مقایسه نتایج دو حالت ارائه شده است. نتایج نشان می دهند یک شعبه که در هردو بخش داخلی آن دارای کارایی هزینه باشند، الزاما اثربخش هزینه نخواهند بود. این مدل با شناسایی عوامل غیراثربخش در شعب بانکی می تواند اطلاعات دقیقتری در اختیار مدیران برای تصمیم گیری قرار دهد.

تحلیل پوششی داده‌ها با داده‌های گمشده

دوره 6، شماره 1، بهار 1400، صفحه 201-229

بهمن فصیحی، حسین عزیزی، زینب قلیزاده گزور

چکیده داده‌های گمشده در کاربردهای تحلیل پوششی داده‌ها یک بیماری مزمن محسوب می‌شوند. خیلی از ‏اوقات، متغیرهای مهم ورودی یا خروجی پوشش ناکامل دارند و یا اینکه واحدهای تصمیم‌گیری همه‌ی ‏آمارهای لازم را گزارش نمی‌کنند. بنابراین، مقادیر گمشده در ورودی‌ها و خروجی‌ها را نمی‌توان با ‏مدل‌های اصلی تحلیل پوششی داده‌ها مورد بررسی قرار داد. در این مقاله، روش‌هایی را برای پیدا کردن ‏داده‌های گمشده در حالتی که داده‌ها قطعی هستند، ارائه می‌کنیم. در این مقاله پس از تشریح مفاهیم ‏ضروری داده‌های گمشده، برخی از روش‌های جانهی داده‌های گمشده که موجب کاهش پیچیدگی تحلیل ‏داده‌ها می‌شود تشریح می‌شود. روش‌های مختلفی برای جانهی داده‌های بی‌پاسخ موجود است از جمله ‏روش‌های گوناگون جانهی ساده و جانهی چندگانه. این مقاله نخستین کوشش سیستماتیک برای ‏بهره‌مندی از داده‌های حاوی مقادیر گمشده با بهره‌مندی از رویکردهای آماری در ‏DEA‏ است. به طور ‏خاص، بررسی می‌کنیم که اگر درایه‌های خالی را در مجموعه‌ی داده‌ها نگه داریم و یک مقدار عددی خاص ‏به آن‌ها اختصاص دهیم، چه اتفاقی می‌افتد. برای نشان دادن طرز کار روش‌های پیشنهادی، از این روش‌ها ‏برای ارزیابی مجموعه‌ای از مدارس متوسطه‌ی دولتی یونان که برخی دارای مقادیر گمشده در ورودی ‏یا خروجی هستند، بهره‌مندی خواهد شد.‏

رویکردی نوین برای محاسبه تراکم با ویژگی دسترسی‌پذیری ضعیف خطی خروجی‌های نامطلوب

دوره 4، شماره 2، تابستان 1398، صفحه 123-144

مینا فولادوند، علیرضا امیرتیموری، سهراب کردرستمی

چکیده در سال‌های اخیر، مسئله‌ی تراکم از موضوعات مورد توجه محققان بوده‌ است. هنگامی که افزایش یک یا چند ورودی موجب کاهش یک یا چند خروجی گردد؛ به‌طوریکه سایر ورودی‌ها و خروجی‌ها بدون تغییر باشند (و یا برعکس) اصطلاحاً تراکم رخ داده ‌است. این مفهوم از این جهت در اقتصاد حائز اهمیت است که حذف تراکم باعث کاهش هزینه و افزایش خروجی می‌شود. از طرف دیگر، درفرآیند تولید و یا ارائه‌ی خدمات، بطور معمول، علاوه بر تولید خروجی مطلوب خروجی‌های نامطلوب نیز حاصل می‌شود. مفهوم تراکم در حضور عوامل نامطلوب متفاوت است زیرا مایل به افزایش خروجی‌های مطلوب و کاهش خروجی‌های نامطلوب هستیم؛ لذا در حضور عوامل نامطلوب نمی‌توان تعاریف و تئوری‌های متداول را برای اندازه‌گیری تراکم بکار برد. دراین مقاله، ضمن بررسی و مرور برخی مدل‌های تعیین تراکم با استفاده از تحلیل پوششی داده‌ها، روش جدیدی برای اندازه‌گیری تراکم با درنظرگرفتن خروجی‌های نامطلوب با فرض دسترسی‌پذیری ضعیف به فرم خطی ارائه شده و کاربرد این روش برای تحلیل اثر تراکم در حضور خروجی‌های نامطلوب روی عملکرد دانشکده‌های دانشگاه نشان داده شده است. نتایج نشان می‌دهد تمامی واحدهای ناکارا دارای تراکم در ورودی می‌باشند.

اندازه‌گیری بدترین عملکرد واحدهای تصمیم‌گیری: تلفیق خروجی‌های نامطلوب و ورودی‌های غیرقابل کنترل در DEA نادقیق

دوره 3، شماره 2، تابستان 1397، صفحه 197-222

حسین عزیزی، علیرضا امیرتیموری، سهراب کردرستمی

چکیده در ارزیابی عینی عملکرد واحدهای تصمیم‌گیری (DMUs)، دو مشکل وجود دارد. مشکل اول نحوه کار با خروجی‌های نامطلوب است که در کنار خروجی‌های مطلوب تشکیل می‌شوند و مشکل دوم نحوه کار با متغیرهای غیرقابل‌کنترل است که غالباً تأثیر محیط عملیاتی را حفظ می‌کنند. با توجه به مشکلات ساخت مدل و دسترس‌پذیری داده‌ها، تعداد کمی از مقالات منتشر شده هر دو مشکل فوق را به‌طور هم‌زمان در نظر گرفته‌اند. هدف از مقاله حاضر، پیشنهاد زوج جدیدی از مدل‌های تحلیل پوششی داده‌ها (DEA) برای اندازه‌گیری کارایی‌های نسبی دی‌ام‌یوها در حضور عوامل غیرقابل‌کنترل، عوامل نامطلوب و داده‌های نادقیق است. در مقایسه با DEA سنتی، رویکرد DEA پیشنهادی، کارایی هر دی‌ام‌یو را نسبت به مرز بدترین عملکرد، که به آن مرز ورودی نیز می‌گویند، اندازه‌گیری می‌کند (بدترین کارایی نسبی یا کارایی بدبینانه). مدل‌های DEA پیشنهادی، داده‌های قطعی، اطلاعات ترجیح ترتیبی، بازه‌ای، عوامل نامطلوب و عوامل غیرقابل‌کنترل را به‌طور هم‌زمان برای اندازه‌گیری کارایی‌های نسبی دی‌ام‌یوها در نظر می‌گیرند. یافته‌های این مقاله نه‌فقط برای روش ارزیابی عملکرد مفید است، بلکه برای محققان صنعتی و دانشگاهی نیز مفید بوده و نتایجی از منظر سیاست‌گذاری را نیز دربردارد. در این مقاله، یک مثال عددی نیز برای نشان دادن کاربرد مدل‌های DEA پیشنهادی ارائه خواهد شد.

اندازه‌های انعطاف‌پذیر در فرایند تولید: رویکرد جدیدی بر مبنای تحلیل پوششی داده‌ها با مرز دوگانه

دوره 2، شماره 2، تابستان 1396، صفحه 197-216

حسین عزیزی، علیرضا امیرتیموری

چکیده تحلیل پوششی داده‌ها (DEA) رویکردی برای اندازه‌گیری کارایی نسبی واحدهای تصمیم‌گیری (DMUهای) دارای ورودی‌های متعدد و خروجی‌های متعدد با استفاده از برنامه‌ریزی ریاضی است. در مدل‌های متعارف DEA، ورودی یا خروجی بودن یک اندازه‌ عملکردی باید معلوم باشد. با این حال در برخی از موقعیت‌ها، یک انداز‌ه‌ عملکردی می‌تواند برای برخی از DMUها نقش ورودی و برای برخی دیگر نقش خروجی داشته باشد. چنین متغیرهایی را اندازه‌های انعطاف‌پذیر می‌نامند. این مقاله رویکرد جدید «DEA با مرز دوگانه» را برای طبقه‌بندی اندازه‌های انعطاف‌پذیر معرفی می‌کند. در رویکرد پیشنهادی، هر انداز‌ه‌ انعطاف‌پذیر طوری به عنوان ورودی یا خروجی طبقه‌بندی می‌شود که کارایی DMU مورد ارزیابی بیشینه‌سازی شود. از این رو طبقه‌بندی اندازه‌های انعطاف‌پذیر با استفاده از رویکرد DEAی پیشنهادی، ساده و منطقی‌تر است. یک مثال در مؤسسات آموزش عالی انگلستان، کاربرد رویکرد پیشنهادی را نشان می‌دهد.

سنجش کارایی مدیریت شعب بانک ملی با استفاده از تحلیل پوششی داده های سه مرحله ای

دوره 2، شماره 1، بهار 1396، صفحه 51-72

محمدتقی تقوی فرد، مقصود امیری، رقیه مظفری

چکیده موضوع اصلی پژوهش حاضر سنجش کارایی مدیریت شعب درجه یک بانک ملی ایران با استفاده از تحلیل پوششی داده‌های سه مرحله‌ای است. هدف پژوهش بررسی تأثیر متغیرهای محیطی بر کارایی شعب بانک می‌باشد. در این مطالعه، کارایی 93 شعبه طی سال‌های 1390 و 1391 با رویکرد ورودی محور و با فرض بازدهی متغیر نسبت به مقیاس، مورد بررسی قرار گرفت. برای به‌دست آوردن کارایی از سه نهاده مجموعه سپرده‌های مؤثر، تسهیلات اعطایی و مطالبات معوق و یک ستانده سود و زیان برای بررسی استفاده شد و در نهایت بهره‌وری شعب با استفاده از شاخص مالم کوئیست محاسبه شد. داده‌های تحقیق از طریق گزارش سالیانه بانک جمع‌آوری و با اسفاده از نرم‌افزار لینگو و ایویوز حل تحلیل شد. با توجه به نتایج به‌دست آمده بعد از تعدیل عوامل محیطی و اختلالات آماری و مقایسه با کارایی به‌دست آمده قبل از تعدیل ورودی‌ها نشان می‌دهد که متغیرهای محیطی تأثیر معناداری بر اثربخشی شعب بانک دارند. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که بعد از تعدیل ورودی‌ها، کارایی واحدها در سال 90 از 29 واحد به 33 واحد کارا افزایش و در سال 91 از 26 واحد به 52 واحد کارا افزایش پیدا کرد. براساس نتایج این تحقیق می‌توان نتیجه گرفت که در بسیاری از موارد عدم اثربخشی مدیران تا حدودی ناشی از تأثیر عوامل محیطی و غیر قابل کنترل بر عملکرد آنان است و نباید اثربخشی عملکرد شعب را کامل به شایستگی فردی آنان ارتباط داد.

ارائه‌ی یک رویکرد جدید تحلیل پوششی داده‌ها با مرزهای کارآ و ناکارآ برای انتخاب تأمین کننده با وجود خروجی‌های نامطلوب و داده‌های نادقیق

دوره 1، شماره 2، تابستان 1395، صفحه 139-170

حسین عزیزی، علیرضا امیرتیموری، سهراب کردرستمی

چکیده انتخاب تأمین کننده در سازمان‌ها نقشی کلیدی ایفا می‌کند، چرا که هزینه‌ی مواد اولیه بخش اصلی هزینه‌ی محصول نهایی را تشکیل می‌دهد. انتخاب یک تأمین کننده‌ی مناسب امروزه یکی از مهم‌ترین تصمیمات بخش خرید است. این تصمیم عموماً به معیارهای مختلفی بستگی دارد. برای مدیریت مؤثر این عمل خرید که از نظر راهبردی حایز اهمیت است، باید روش و معیارهای مناسبی برای مسئله انتخاب شود. این مقاله رویکرد «تحلیل پوششی داده‌ها با مرزهای کارآ و ناکارآ» را برای ارزیابی و انتخاب بهترین تأمین کننده در حضور خروجی‌های نامطلوب و داده‌های نادقیق پیشنهاد می‌کند. تحلیل پوششی داده‌ها با مرزهای کارآ و ناکارآ دو کارآیی را برای تصمیم‌گیری در نظر می‌گیرد: یکی نسبت به مرز کارآیی اندازه‌گیری می‌شود و بهترین کارآیی نسبی یا کارآیی خوشبینانه نامیده می‌شود، و دیگری نسبت به مرز ناکارآیی سنجیده می‌شود و بدترین کارآیی نسبی یا کارآیی بدبینانه نامیده می‌شود. به علاوه، با استفاده از این رویکرد، اندازه‌های عملکرد کلی جدیدی برای نمره‌دهی به تأمین کنندگان در حضور خروجی‌های نامطلوب و داده‌های نادقیق ارائه می‌شود. در مقایسه با تحلیل پوششی داده‌های سنتی، رویکرد تحلیل پوششی داده‌ها با مرزهای کارآ و ناکارآ بهترین تأمین کننده را به درستی و به آسانی شناسایی می‌کند. دو مثال عددی کاربرد رویکرد پیشنهادی را نشان می‌دهند.