ارزیابی موانع پذیرش اقتصاد چرخشی و صنعت 4.0 در صنعت لوازم خانگی با استفاده از روش مدلسازی ساختاری تفسیری و مدلسازی معادلات ساختاری
دوره 9، شماره 2، تابستان 1403، صفحه 99-128
حمیدرضا طلایی
چکیده با رشد دیجیتالی شدن صنایع و انقلاب صنعتی چهارم، سازمانها شروع به تغییر فرآیندهای کسبوکار خود و اتخاذ فناوریهایی به منظور پیشرفتهتر، مشتریمدارتر و پایدارتر شدن کردهاند. اگرچه معرفی فناوریهای جدید و پیادهسازی اقتصاد چرخشی چالشهای بسیاری را برای سازمان ایجاد میکند، اما ارزش خود را در صنایع مختلف به منظور دستیابی به اهداف پایدار اثبات کردهاست. هدف اصلی این مطالعه، شناسایی و اولویتبندی موانع پذیرش صنعت 4.0 و اقتصاد چرخشی در صنعت لوازم خانگی است و براساس مرور ادبیات، 10 مانع مهم شناسایی شده است. روش این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از حیث نحوه گردآوری دادهها، توصیفی- همبستگی است. برای تجزیهوتحلیل دادههای گردآوریشده، از روش مدلسازی ساختاری تفسیری به منظور سطحبندی موانع پذیرش صنعت 4.0 و اقتصاد چرخشی استفاده شده و براین اساس، عوامل در پنج سطح اولویتبندی شدهاند. در مدل ساختاری، کمبود حمایتهای دولتی به عنوان مانع تاثیرگذار و آغازین شناسایی شده است و موانع انگیزه و تمایل و کمبود جنبههای طراحی مدولار دارای اثرپذیری بالایی هستند. در ادامه، بهمنظور برازش ساختار بهدست آمده، از روش مدلسازی معادلات ساختاری استفاده شده است. بدین منظور پرسشنامه ای حاوی 33 سوال با طیف 5 گانه لیکرت طراحی گردید و به منظور تکمیل آن از 170 از کارکنان صنایع لوازم خانگی کشور نظرخواهی گردید. روایی و پایایی پرسشنامه و همچنین برازش مدل نیز تائید شد. نتایج حاصل از این مطالعه میتواند به عنوان چراغ راهی برای استقرار صنعت 4.0 و اقتصاد چرخشی در صنایع لوازم خانگی کشور مورد استفاده قرار گیرد.
تحلیل ذینفعان و عارضهیابی سیستمی زنجیره تامین برق با رویکرد صنعت 4.0
دوره 9، شماره 1، بهار 1403، صفحه 32-59
محمودرضا شاهی پسند، نازنین پیله وری، علی رجب زاده
چکیده زنجیره تامین برق نقش اساسی در تأمین انرژی برای توسعه اقتصادی و رفاه اجتماعی ایفا میکند و شناخت نظرات و نیازهای ذینفعان آن پایهایترین مساله در شناخت این صنعت است. این شناخت باعث میشود تا زنجیره تامین برق با توجه به مواجهه با چالشها و تغییرات، بتواند بهبود و تجدیدنظرهای موثری را در فرآیندها و فناوریهای خود اعمال کند. این مقاله به تحلیل ذینفعان زنجیره تامین برق با تمرکز بر اصول و مفاهیم صنعت 4.0 میپردازد. در این راستا، از متدولوژی سیستمهای نرم برای تحلیل ذینفعان و عوامل مختلف زنجیره تامین برق با توجه به رویکرد صنعت 4.0 استفاده شده است. متدولوژی مذکور توسط تعریف سیستمهای فعالیت هدفمند مرتبط با زنجیره تامین برق، مدلهایی را برای نمایش ابعاد مختلف این موضوع ایجاد میکند. مقاله به جزئیات متدولوژی مورد استفاده، تحلیل نتایج و تأثیرات آن بر زنجیره تامین برق، و همچنین تبیین دیدگاههای پایدار، تابآور و فناورانه نیز میپردازد. در دیدگاه پایدار، مفاهیمی چون مدیریت انرژی، کاهش گازهای گلخانهای، بهرهبرداری پایدار از منابع و مدیریت پسماند بررسی شدهاند. از جانب دیگر، در دیدگاه تابآور، انعطافپذیری منابع، بهبود شبکه انتقال و بهرهبرداری از انرژیهای نو به عنوان عوامل کلیدی معرفی شدهاند. در قسمت دیگری از مقاله، تعاریف ریشهای با استفاده از روش آنالیز CATWOE برای هر یک از دیدگاههای تابآور، فناورانه و پایدار در زنجیره تامین برق ارائه شده است. نهایتاً، با ترکیب ادبیات تحقیق با نظرات و دیدگاههای خبرگان هر دیدگاه، متغیّرها و تأثیرگذاریهای آنها در زنجیره تامین برق مشخص شده و جمعبندیهای مهمی از این تحلیل ارائه شده است.
تحلیل راهبردی عوامل پذیرش صنعت 4.0 در بهداشت و درمان: رویکرد تحلیل سناریو
دوره 8، شماره 3، پاییز 1402، صفحه 79-102
اسماعیل مزروعی نصرآبادی، زهرا صادقی آرانی
چکیده با بروز صنعت نسل 4، بسیاری از بخشهای صنعتی و خدماتی برای بهبود اثربخشی و کارایی خود به سمت بهکارگیری آن حرکت کردهاند. این تحول به کندی در بخش بهداشت و درمان ایران انجام شده است در نتیجه لازم است عوامل مؤثر بر پذیرش آن شناسایی گردد. با توجه به خلأهای تحقیقاتی موجود، این پژوهش به منظور شناسایی، مدلسازی و تحلیل سناریوی عوامل پذیرش صنعت 4.0 در زنجیره تأمین بهداشت و درمان ایران انجام شده است. این تحقیق در 2 مرحله و با رویکرد آمیخته انجام شد. مرحله اول با رویکرد کیفی، به دنبال شناسایی عوامل پذیرش و مرحله دوم با رویکرد کمی به دنبال مدلسازی و تحلیل سناریوی آنها است. جامعه آماری در هر دو مرحله خبرگان زنجیره تأمین بهداشت و درمان و شیوه نمونهگیری قضاوتی و گلوله برفی است. در مرحله اول از مصاحبههای نیمه ساختاریافته و تحلیل مضمون و در مرحله دوم از پرسشنامه محقق ساخته و نگاشت شناختی فازی بهرهگیری شد. نتایج مرحله اول بیانگر 23 عامل پذیرش است که در قابل 4 دسته «عوامل شخصیتی»، «رفتار سازمانی»، «سختافزار سازمانی» و «مدیریت» طبقهبندی شدند. نتایج مرحله دوم بیانگر آن است که «هوش هیجانی»، «فرهنگسازمانی»، «مسئولیت اجتماعی» و «آگاهی ذینفعان از فناوریهای I4.0» پیشران هستند و «باز بودن سازمانی» دریافتکننده است. نتایج تحلیل سناریوهای روبهجلو و روبه عقب بیانگر اهمیت «مدیریت تغییر مؤثر»، «اعتماد»، «آگاهی ذینفعان از فناوریهای I4.0»، «توان مالی» و «خوشبینی به فنّاوری» است.
