دوره و شماره: دوره 2، شماره 1، بهار 1396 

ترکیب تحلیل استواری و غربال‏گری فازی به منظور تدوین مدل برنامه ‏ریزی استراتژیک استوار برای شبکه لجستیک خدمات؛ (مورد مطالعه شرکت توزیع برق شیراز)

صفحه 1-28

علی انوری، عادل آذر، اسدالله کردنائیج، مجتبی امیری

چکیده در زمانی که تصمیم‏ گیری باید در فضای عدم قطعیت انجام شود، تحلیل استواری روشی قابل اتکا برای ارزیابی پیامدهای یک تصمیم اولیه در امتداد زمان است. در این روش تصمیم‌های متوالی در خلال زمان پیاده می‏شوند و مورد ارزیابی قرار می‏گیرند. برای انجام تحلیل استواری لازم است تا سناریو‏های آینده تدوین شده و تعهدات اولیه ‏ای که در این سناریوها از استواری بالاتری برخوردارند، تعیین و استخراج شوند. اما روش تحلیل استواری در اخذ امتیاز خبرگان با توجه به معیارهای مختلف و ترکیب آنها، اطلاعات زیادی را از دست می‏ دهد. در مدل پیشنهادی حاضر برای غلبه بر این مسئله از گام‏های الگوریتم غربال‏گری فازی در ارائه امتیازها استفاده شده است. در این مطالعه با معرفی مبانی تئوری و گام‏های عملی اجرای تحلیل استواری فازی نسبت به پیاده‌سازی آن در یک مطالعه‏ موردی اقدام می‏شود. به این منظور با حضور شش نفر از خبرگان شرکت توزیع برق شیراز دامنه‏ ای از شرایط آینده و پیکره‏ بندی‏ های سیستم با استفاده از روش تحلیل استواری در بستر کارگاهی استخراج شد و پس از تعیین معیار، ارزیابی فازی کارایی پیکره‏ بندی‏ ها صورت گرفت و تعهدات مورد نیاز تعیین شدند. در نهایت با ساختاردهی مسئله و تعیین پیکره‏ بندی‏ های مطلوب، گام‏های اجرایی به پایان رسید و راهکارهای استراتژیک شبکه لجستیک این شرکت در افق ده ساله تعیین شد. تلفیق غربال‏گری فازی با تحلیل استواری، ابزار مناسبی برای چارچوب برنامه ‏ریزی استراتژیک سازمان‏ها و برای مسائل مبهم و ساخت نیافته فراهم می‏ آورد.

مقاله پژوهشی

اولویت‌بندی راهبردهای تعمیرات و نگهداری با رویکرد ترکیبی دیمتل، تحلیل شبکه‌ای و کپراس در صنایع تولیدی قطعات خودرو مطالعه (موردی: شرکت میلاد قم)

صفحه 29-50

محمد پارسایی، مجید نیلی احمدآبادی

چکیده تنوع راهبردهای تعمیرات و نگهداری، تنوع ماهیتی سازمان‌ها و تنوع معیارهای انتخاب استراتژی باعث شده تا مسئله انتخاب استراتژی دچار پیچیدگی شود. در این تحقیق راهبردهای مذکور از ادبیات تحقیق جمع‌آوری شده ‌است. سپس از روش یونگ لن که مبتنی بر ترکیب تکنیک‌های دیمتل، تحلیل شبکه‌ای است و ترکیب آن با کپراس، برای اولویت‌بندی راهبردها استفاده شده ‌است. در این روش، صرفه‌جویی‌هایی در جمع‌آوری اطلاعات و در محاسبات وجود دارد که در متن مقاله تشریح شده‌‌اند. پژوهش حاضر از نظر ماهیت توصیفی- پیمایشی، به لحاظ فرایند، کمّی و به لحاظ نتیجه، کاربردی است و از نظر موضوعی در حوزه تصمیم‌گیری چند معیاره در انتخاب استراتژی نگهداری و تعمیرات قرار می‌گیرد. در ایـن تحقیـق، تیم خبرگـان متشکل از ده نفر از کارکنان شرکت و جامعه‌ دانشگاهی که آشـنایی بالایی با مسائل صنعت و مبانی علمی دارند و به روش هدفمند قضـاوتی انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها پرسشنامه است. نتایج نشان داد که استراتژی پیش‌بینانه برای صنعت قطعات خودروسازی مناسب‌تر است. 

مقاله پژوهشی

سنجش کارایی مدیریت شعب بانک ملی با استفاده از تحلیل پوششی داده های سه مرحله ای

صفحه 51-72

محمدتقی تقوی فرد، مقصود امیری، رقیه مظفری

چکیده موضوع اصلی پژوهش حاضر سنجش کارایی مدیریت شعب درجه یک بانک ملی ایران با استفاده از تحلیل پوششی داده‌های سه مرحله‌ای است. هدف پژوهش بررسی تأثیر متغیرهای محیطی بر کارایی شعب بانک می‌باشد. در این مطالعه، کارایی 93 شعبه طی سال‌های 1390 و 1391 با رویکرد ورودی محور و با فرض بازدهی متغیر نسبت به مقیاس، مورد بررسی قرار گرفت. برای به‌دست آوردن کارایی از سه نهاده مجموعه سپرده‌های مؤثر، تسهیلات اعطایی و مطالبات معوق و یک ستانده سود و زیان برای بررسی استفاده شد و در نهایت بهره‌وری شعب با استفاده از شاخص مالم کوئیست محاسبه شد. داده‌های تحقیق از طریق گزارش سالیانه بانک جمع‌آوری و با اسفاده از نرم‌افزار لینگو و ایویوز حل تحلیل شد. با توجه به نتایج به‌دست آمده بعد از تعدیل عوامل محیطی و اختلالات آماری و مقایسه با کارایی به‌دست آمده قبل از تعدیل ورودی‌ها نشان می‌دهد که متغیرهای محیطی تأثیر معناداری بر اثربخشی شعب بانک دارند. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که بعد از تعدیل ورودی‌ها، کارایی واحدها در سال 90 از 29 واحد به 33 واحد کارا افزایش و در سال 91 از 26 واحد به 52 واحد کارا افزایش پیدا کرد. براساس نتایج این تحقیق می‌توان نتیجه گرفت که در بسیاری از موارد عدم اثربخشی مدیران تا حدودی ناشی از تأثیر عوامل محیطی و غیر قابل کنترل بر عملکرد آنان است و نباید اثربخشی عملکرد شعب را کامل به شایستگی فردی آنان ارتباط داد.

مقاله پژوهشی

ارائه چارچوبی برای سنجش آمادگی شرکت‌ها از منظر جانشین‌پروری با رویکرد ترکیبی فرآیند تحلیل شبکه خاکستری و دیمتل

صفحه 73-94

عاطفه جوکار، محمدحسن ملکی

چکیده بدون شک یکی از مسائلی که ممکن است هر سازمان دیر یا زود با آن مواجه شود، خالی شدن مشاغل به‌خصوص مشاغل راهبردی است. با توجه به این، سازمان‌ها ملزم هستند تا برنامه و طرحی مناسب برای برخورد با چنین مشکلاتی داشته باشند. چاره این ‌کار را می‌توان در اجرایی کردن طرح جانشین‌پروری جستجو کرد. هدف این مقاله ارائه چارچوبی برای بررسی سنجش آمادگی شرکت گاز در چهار استان مختلف (تهران، قم، همدان و مازندران) از منظر جانشین‌پروری می‌باشد. در این مقاله پس از بررسی ادبیات پژوهش، از روش نگاشت‌شناختی برای خوشه‌بندی زیرمعیارهای مؤثر بر جانشین‌پروری، از فرایند تحلیل شبکه خاکستری برای رتبه‌بندی و وزن‌دهی گزینه‌ها و از روش دیمتل برای تعیین جهت روابط میان معیارها و زیرمعیارها استفاده شده است. به منظور تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از نرم‌افزار اکسل و سوپر دسیژن استفاده شده است. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می‌دهد که شرکت گاز تهران حایز رتبه اول و شرکت‌های گاز قم، همدان و مازندران به‌ ترتیب در رتبه‌های بعدی از نظر آمادگی برنامه جانشین‌پروری قرار دارند.

مقاله پژوهشی

شناسایی و اولویت‌بندی عوامل ایجاد‌کننده اینرسی سازمانی با استفاده از روش دلفی فازی

صفحه 95-118

رضا سپهوند، محسن عارف نژاد، علی شریعت نژاد

چکیده یگانه امر ثابت در دنیای امروز تغییر است. اگر سازمان خاصیت تغییرپذیری و اصلاح نداشت، در چارچوب اولیه خود باقی می‌ماند و راه پیشرفت آن مسدود می‌شد. به این خاصیت تغییرناپذیری و سکون در سازمان، اینرسی سازمانی می‌گویند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویت‌بندی عوامل ایجادکننده اینرسی سازمانی در سازمان‌های دولتی انجام پذیرفت. این تحقیق از نظر روش، ترکیبی از روش کیفی و کمّی است. جامعه آماری پژوهش مدیران میانی سازمان‌های دولتی شهر خرم‌آباد هستند که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند 30 نفر از آنان به عنوان اعضای نمونه انتخاب شدند. در تحقیق حاضر با استفاده از ترکیب روش کمّی و کیفی،نخست با استفاده از داده‌های کیفی به‌دست آمده از مطالعات اکتشافی شامل بررسی متون اکتشافی و انجام مصاحبه‌های اکتشافی عوامل ایجادکننده اینرسی سازمانی مشخص‌می‌شود، سپس با استخراج عوامل آنها را از طریق تحقیق زمینه‌یابی مورد ارزیابی قرار داده می‌شوند. نتایج پژوهش مشتمل بر دو بخش است که در بخش اول مجموعه‌ای از عوامل ایجادکننده اینرسی سازمانی شناسایی و در بخش دوم میزان اهمیت و اولویت این عوامل مشخص می‌شود. نتایج پژوهش نشان می‌دهند که ترس و روحیه محافظه کاری، تهدید موقعیت شغلی، استرس و اضطراب، عدم درک درست نسبت به تغییرات محیطی، انجماد فکری، دفاع روانشناختی و عدم آگاهی از علت تغییر مهم‌ترین عوامل ایجاد اینرسی سازمانی هستند.

مقاله پژوهشی

انتخاب مکان احداث شعب بانک با رویکرد تئوری مجموعه‌های راف- برنامه‌ریزی آرمانی چند انتخابه

صفحه 119-148

فاطمه عباسی، اکبر عالم تبریز

چکیده مکانیابی، یک اقدام اساسی در فرایند احداث شعب بانک‌هاست. انتخاب درست مکان تأثیر مستقیمی بر کارایی بانک‌ها داشته است و دستیابی به سایر اهداف را تسهیل می‌کند. عوامل مؤثر درتصمیم‌های مکانیابی زیاد و پیچیده بوده و استفاده از روش‌های سنتی نمی‌تواند پاسخگو باشد، بنابراین نیاز به استفاده ازالگویی مناسب برای مکانیابی شعب بانک‌ها می‌باشد. هدف این تحقیق شناسایی معیارهای مهم مکانیابی شعب بانک‌ها و انتخاب مکان مناسب تأسیس شعب جدید بانک سپه می‌باشد. پژوهش حاضر به لحاظ هدف از نوع کاربردی و از نظر اجرا توصیفی - پیمایشی است. روش تحلیل مورد استفاده، تئوری مجموعه‌های راف و برنامه‌ریزی آرمانی چند انتخابه است، به این صورت که نخست معیارهای مهم مکانیابی با استفاده از پیشینه پژوهش و نظر خبرگان تعیین شد و وزن و اولویت معیارها با استفاده از رویکرد تئوری مجموعه‌های راف به دست آمد، سپس اطلاعات مکان‌های کاندید جمع‌آوری و یک تابع عضویت فازی ایجاد شد که با استفاده از خروجی این تابع، حدود آرمانی و همچنین اولویت‌های به دست آمده، یک مدل برنامه‌ریزی آرمانی فرموله و سپس به کمک نرم‌افزار لینگو حل و بهترین مکان برای تأسیس شعبه جدید بانک سپه مشخص شد. ترکیب تئوری راف و برنامه‌ریزی آرمانی چند انتخابه برای اولین بار در این پژوهش انجام می‌گیرد.

مقاله پژوهشی

شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر تبلیغات اینترنتی در بازار ایران با استفاده از روش‌های تصمیم‌گیری چند شاخصه فازی (مطالعه موردی: صنعت پوشاک)

صفحه 149-178

علی محقر، سید حجت بزاززاده، رویا اقبال

چکیده امروزه تبلیغ به عنوان یک عامل مهم در افزایش حجم فروش هر صنعت، نقش قابل توجهی ایفا می‌کند. با پیشرفت‌های روزافزون فناوری، در زمینه‌های ارتباطی و لزوم انجام تبلیغات در سطح وسیع‌تر و توانایی دسترسی به تعداد کثیری از افراد جامعه، اینترنت به عنوان یکی از مهم‌ترین ابزارها برای انجام تبلیغات مطرح می‌باشد، به عبارت دیگر تبلیغات اینترنتی روز به روز فضا را بر رسانه‌های سنتی تنگ‌تر می‌کنند به طوری که بسیاری از مدیران تجاری به این نتیجه رسیده‌اند که معرفی کالا از طریق تبلیغات سنتی دیگر چندان مفید نیست. اما یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های تبلیغات اینترنتی تلاش برای جلب و جذب مخاطبان است. از این رو هدف از پژوهش حاضر شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر تبلیغات اینترنتی در بازار ایران با استفاده از روش های تصمیم گیری چند شاخصه فازی در حوزه صنعت پوشاک می‌باشد. بر اساس نتایج به دست آمده از این پژوهش، عواملی مانند میزان استفاده روزانه افراد از اینترنت، سرعت اینترنت و به کاربردن جملات و عبارت‌های تحریک‌آمیز و ترغیب‌کننده در محتوای تبلیغ، بالاترین اولویت‌ها را از جنبه تأثیرگذاری بر مخاطبان به خود اختصاص داده‌اند. از این رو پیشنهاد می‌شود که شرکت‌های تولیدی و تبلیغاتی با افزایش ترغیب افراد جامعه هدف خود، به استفاده بیشتر از اینترنت و افزایش سرعت اینترنت از طریق همکاری سازمان‌های دولتی و همچنین توجه به نوع و محتوای پیام‌های تبلیغاتی و ایجاد جذابیت بیشتر در آنها موفق به جذب بیشتر مخاطبان خود شوند.
 

مقاله پژوهشی

طراحی شبکه زنجیره تأمین چابک در شرایط وابستگی تقاضا به قیمت

صفحه 179-206

فرزانه منصوری، طیبه عباس نژاد، حمیدرضا عسکرپور

چکیده در این مقاله به بررسی مسئله طراحی زنجیره تأمین چابک چند سطحی و چند دوره‌ای در شرایطی که تقاضای مشتری به قیمت محصول وابسته است، پرداخته شده است. هدف این پژوهش طراحی یک زنجیره تأمین چابک در شرایط وابستگی تقاضا به قیمت و تصمیم‌گیری یکپارچة برنامه‌ریزی توأم تولید و قیمت‌گذاری برای محصولات متنوع از نظر سطح کیفیت است. در این پژوهش سعی شده‌ است تا با تکیه بر رویکرد‌های نوین مطرح شده در زمینه برنامه‌ریزی زنجیره تأمین، رویکردی یکپارچه در زمینه مدیریت تقاضا و برنامه‌ریزی تولید ارائه شود که در آن تقاضا، از طریق اهرم قیمت قابل کنترل است. شبکه زنجیره در نظر گرفته شده، سه‌سطحی است و شامل تولیدکنندگان، توزیع کنندگان و خرده‌فروشان می‌باشد. تصمیم‌گیری‌های یکپارچه در این مسئله شامل انتخاب شرکت‌کنندگان در هر سطح، مدیریت تقاضا، قیمت‌گذاری، برنامه‌ریزی تولید، موجودی و توزیع، است. مسئله تصمیم‌گیری یکپارچة تولید و قیمت‌گذاری مطرح شده در این مقاله چند محصولی با سطوح کیفیتی مختلف است. یک مدل غیر خطی آمیخته با اعداد صحیح که فرایندهای برنامه‌ریزی مورد نیاز جهت حداکثرسازی سود زنجیره را در بر می‌گیرد، ارائه شده است. در انتها نیز برای نشان دادن کاربردی بودن مدل ریاضی، مثال‌ عددی ارائه شده است.