دوره و شماره: دوره 6، شماره 2، تابستان 1400، صفحه 1-212 
مقاله پژوهشی

انتخاب سبد سهام فازی با بررسی همزمان بازده و ریسک نامطلوب

صفحه 1-18

مجتبی فرخ

چکیده مساله بهینه‌سازی و انتخاب سبدسهام و تنوع بخشی آن یکی از موضوعات جذاب و کاربردی در بازارهای مالی است که به‌عنوان ابزاری کارآمد در راستای کمک به تصمیم‌گیری‌های سرمایه گذاران از نتایج آن استفاده می شود. مقاله حاضر به مدلسازی انتخاب سبد سهام با در نظر گرفتن محدودیت حدود نسبت های سرمایه گذاری جهت بهینه سازی همزمان بازده و ریسک در شرایط عدم اطمینان فازی می پردازد. برای این منظور، دو مدل برنامه ریزی امکانی جدید با بکارگیری اندازه های میانگین و ریسک نامطلوب احتمالی و امکانی بازده فازی توسعه داده می شود. با بررسی عملکرد این مدل ها با استفاده از داده های مارکویتز و بورس اوراق بهادار تهران، نتایج نشان می دهد که این مدل ها قادر هستند با بهینه سازی همزمان بازده و ریسک، سبد سهام مناسب را با توجه مقادیر مختلف حدود نسبت های سرمایه گذاری براساس گرایش ها و استراتژی های مختلف سرمایه گذاران ارائه دهد.

مقاله پژوهشی

طراحی سیستم رتبه بندی محصولات خریداری شده براساس نظرات مصرف کنندگان و متخصصین با استفاده از رویکرد تحلیل احساسات مبتنی بر ویژگی

صفحه 20-47

امید افشاری زاده جعفری، مرتضی ملکی مین باش رزگاه، عظیم زارعی، محسن شفیعی نیک‌آبادی

چکیده با گسترش سایت‌های فروش اینترنتی تمایل به خرید برخط با توجه به مزایای زیاد آن روزبه‌روز در حال افزایش است. اکثر مشتریان قبل از تصمیم‌گیری و انتخاب محصول، نظرات خریدارن قبلی محصول را بررسی کرده و براساس آن‌ محصول خود را انتخاب می-کنند. وجود برندهای مختلف در بازار و از سویی بررسی حجم بالایی از نظرات جهت تصمیم‌گیری در خصوص خرید محصول چالش بزرگی است که خریداران با آن مواجه هستند، وجود ابزارهای خودکار متن‌کاوی و آنالیز احساسات برای بررسی نظرات کاربران می‌تواند در این زمینه بسیار مفید باشد و به عنوان راه‌کاری در رتبه‌بندی محصولات براساس نظر مشتریان مورد استفاده قرار گیرد. در این پژوهش با بررسی بیش از 4500 مورد از نظرات مشتریان و ارزیابی متخصصان در خصوص 70 کالا، سه نوع ویژگی شامل: ویژگیهای حسی موجود در نظر مشتریان و متخصصین، ویژگی‌های ساخت محصول و ویژگی‌های نظرسنجی استخراج گردیده و با بکارگیری تحلیل احساسات مبتنی بر ویژگی، سیستم رتبه‌بندی محصولات ایجاد گردیده است.

مقاله پژوهشی

طراحی یک سیستم بهبود یافته استنتاج عصبی – فازی مبتنی بر الگوریتم بهینه‌سازی وال به منظور پیش بینی میزان اهدای خون

صفحه 49-70

طاهر کوچکی تاجانی، علی محتشمی، مقصود امیری، رضا احتشام راثی

چکیده یکی از تکنیک‌‌‌های مناسب برای حل مسائل مهندسی جهت پیش‌بینی متغیر‌‌ها در زنجیره تأمین و نیز سیستم‌‌‌هایی که دارای پیچیدگی و عدم صراحت زیاد بوده و یا داده‌‌‌های کافی درمورد آن‌‌‌ها موجود نیست، استفاده از تئوری مجموعه‌‌‌های فازی و شبکه عصبی مصنوعی بوده است. این روش نسبت به سایر روش‌‌‌ها در زمان نسبتا کوتاه‌تری به بررسی داده‌‌‌ها وکشف الگوی نهفته در آن جهت پیش‌بینی و یا تأثیرگذاری آن بر آینده می‌پردازد. سیستم استناج عصبی-فازی (انفیس)، شبکه‌‌‌های عصبی و مفاهیم منطق فازی را یکی می‌کند، می‌تواند از امکانات هر دو آن‌‌‌ها در یک قاب بهره برد، که سیستم استنتاج آن مطابق با مجموعه قوانین فازی اگر-آنگاه است که قابلیت یادگیری برای تقریب زدن توابع غیرخطی را دارد. تعریف متغیر‌‌‌ها بر اساس داده‌‌‌های گذشته و تأثیر آن متغیر‌‌‌ها در توالی‌‌‌های زمانی گذشته به منظور پیش‌بینی وضعیت آینده از جمله کاربرد این روش است. لذا در این تحقیق به منظور پیش‌بینی میزان اهدای خون در مراکز اهدای خون بر اساس داده‌‌‌های سال‌‌‌های گذشته از تکنیک انفیس استفاده شده، از آنجایی که هر روش پیش‌بینی دارای میزان خطای مخصوص به خود است. به منظور کاهش خطای روش مذکور از الگوریتم فراابتکاری وال به منظور بهبود مقادیر پارامتر‌‌‌های سیستم عصبی -فازی استفاده شده که نتایج حاصله نشان دهنده کاهش خطای جذر میانگین مربعات پیش‌بینی از 0.00261 به 0.00153 در الگوریتم ترکیبی انفیس-وال و بهبود 41 درصدی آن نسبت به روش انفیس خواهد بود.

مقاله پژوهشی

ارزیابی شرکت‌های نوآفرین مبتنی بر استراتژی رفتاری با استفاده از نظریه چشم‌داشت

صفحه 72-95

فاطمه سجادیان، میراحمد امیرشاهی، ندا عبدالوند، بهمن حاجی‌پور

چکیده تصمیم‌گیری در خصوص سرمایه‌گذاری یا عدم سرمایه‌گذاری روی یک شرکت نوآفرین، تصمیمی استراتژیک برای سازمان است که منابع مالی شرکت سرمایه‌گذاری را هدایت می‌کند. این پژوهش فراتر از شیوة تشکیل سبد سرمایه‌گذاری شرکت، در نظر دارد به ارزیابی و رتبه‌بندی شرکت‌های نوآفرینِ متقاضی سرمایه با توجه به عوامل مختلف موفقیت بپردازد. نوآوری این پژوهش کاربست نظریة چشم‌داشت به‌عنوان چارچوب مبتنی بر استراتژی رفتاری در تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران خطرپذیر است. برای انجام این پژوهش، ابتدا با استفاده از روش کتابخانه‌ای، ابعاد تأثیرگذار در شکست شرکت‌های نوآفرین در مرحلة ایجاد، شناسایی‌شده و سپس نظرات کارشناسان فعال در شرکت‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر در خصوص آن‌ها تجمیع شده است. درنهایت چارچوب به دست‌آمده دریکی از شرکت‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر برای ارزیابی دوازده شرکت نوآفرینِ متقاضی سرمایه به کار گرفته‌شده است. مطابق با نتایج به دست آمده، انسان‌ها به‌جای تصمیم‌گیری بر پایة پیش‌آمدهای نهایی، بر اساس ارزیابی خود از ارزش سودها و زیان‌ها در آینده، تصمیم‌گیری می‌کنند. ضمن این‌که ارزش زیان‌ها اثر بیش‌تری بر هدایت تصمیم‌گیری دارد.

مقاله پژوهشی

ارائه یک مدل ریاضی در زنجیره تامین هوشمند بر مبنای ICPT در محیط MTS

صفحه 97-123

محمدباقر فخرزاد، مرضیه کشاورز، عباسعلی جعفری ندوشن

چکیده با توجه به افزایش الزامات در صنعت تولید و پیشرفت سریع تکنولوژی، زنجیره تامین‌های سنتی با چالش های زیادی مانند تغییرات تقاضا و مشکلات حمل و نقل مواجه هستند به طوری‌که آن‌ها نیاز به انعطاف‌پذیری در ظرفیت، زمان تدارک و کانال‌های توزیع دارند. در این پژوهش برای غلبه بر مشکلات زنجیره تامین سنتی، یک زنجیره تامین مبتنی بر ICPT به نام زنجیره تامین هوشمند در محیط تولیدی MTS شامل چهار سطح تولید کننده، انبار، توزیع کننده و مشتری در نظر گرفته شده است که هدف حداکثر سازی سود و حداقل نمودن زمان تدارک می‌باشد. در ابتدا یک مدل غیرخطی عدد صحیح مختلط برای این مساله ارائه شد سپس یک نمونه مساله توسط روش محدودیت اپسیلون تقویت شده در نرم‌افزار GAMS حل و نتایج آن تحلیل گردید. در ادامه دو سناریوی افزایش تقاضا و اضافه شدن محصول جدید نیز مورد بررسی قرار گرفته شد که نتایج بیان‌کننده صحت مدل و کارآیی روش پیشنهادی می‌باشد.

مقاله پژوهشی

شناسایی شاخص‌های کیفی مؤثر بر ارزیابی مدل‌های کسب‌‌وکار اینترنت اشیا مبتنی بر تحلیل کلان‌داده‌ها در شهر هوشمند

صفحه 125-154

حمیدرضا یزدانی، بابک سهرابی، مریم جلیلیان

چکیده . شهرهای هوشمند از قابلیت‌های فناوری‌های نوظهوری چون اینترنت اشیا و کلان داده‌ها، برای جمع‌آوری و تجزیه و تحلیل داده‌های دستگاه‌های هوشمند به منظور بهبود زیرساخت‌ها و افزایش کیفیت خدمات عمومی استفاده می‌کنند که این امر منجر به حجم عظیمی از سرمایه‌گذاری‌های مالی و نوآوری در مدل‌های کسب‌وکار در این حوزه‌ها گردیده‌است. در این میان چالش‌‌‌ها در بکارگیری مدل‌های کسب‌وکار به ویژه در پروژه‌های شهر هوشمند که طیف متنوعی از ذینفعان را در برمی‌گیرد افزایش یافته‌است و داده‌های جمع‌آوری شده توسط حسگرها و ابزارهای هوشمند، فرصت‌های جدیدی را برای خلق و کسب ارزش ایجاد نموده‌اند. در این راستا، شناسایی شاخص‌های موثر بر مدل‌های کسب‌وکار در این حوزه برای اطمینان بخشی از ارزش آفرینی و بهره‌وری از ارزش افزوده ایجاد شده، امری ضروری تلقی می‌گردد که تا کنون به آن پرداخته نشده‌است. این پژوهش با هدف شناسایی و طبقه‌بندی شاخص‌های اساسی برای طراحی مدل‌های کسب‌وکار پروژه‌های اینترنت اشیا مبتنی بر کلان داده‌ها در شهر هوشمند انجام شد. بـا اسـتفاده از روش فراترکیـب، بیش از ۲۱۲ مقاله علمی و کتاب در حوزة مدل‌های کسب‌وکار اینترنت اشیا ارزیابی شد که از میان آن‌ها ۴۸ مورد انتخاب شدند و با استفاده از تحلیل محتـوا ابعـاد و کدهای مربوطه استخراج شد و مدل مفهومی ابعاد موثر بر مدل کسب‌وکار ارائـه شد. بر اساس یافته‌ها مشخص گردید شاخص‌های اساسی موثر بر مدل‌های کسب‌وکار در پنج گروه محرک‌های خلق ارزش، گره‌های خلق ارزش، مبادله ارزش، استخراج ارزش و محرک‌های خارجی قرار گرفته‌اند.

مقاله پژوهشی

ارائه الگویی برای زنجیره تامین چابک با رویکرد فراترکیب

صفحه 156-179

سماء بانی فاضل، محمدعلی بابایی زکلیکی، معصومه حسین زاده شهری

چکیده سازمان‌ها درمحیط تجاری پویا‌، از زنجیره تامین چابک به‌عنوان استراتژی کلیدی برای مقابله با بی‌ثباتی‌ها استفاده می‌کنند. هدف این پژوهش مرور نظام‌مند ادبیات زنجیره تامین چابک با روش فراترکیب جهت ارائه مدلی جامع در این حوزه می‌باشد. در این تحقیق روش فراترکیب با شیوه هفت مرحله‌ای سندلوسکی و بارسو (200۶) انجام ‌شده است. بدین منظور پس از طی گام‌های این روش و تجزیه و تحلیل مقالات در نهایت 41 مقاله مورد بررسی قرار گرفته و167 کد استخراج شده است. پس از دسته‌‌‌بندی کدها، سه دسته ابعاد چابکی، عوامل موثر بر چابکی و پیامدهای چابکی که بر زنجیره تأمین چابک تاثیر گذاشته و از آن تاثیر می‌گیرند؛ برای ارائه الگو معرفی شده‌اند که در نهایت یک مفهوم کلی مزیت رقابتی برای پیامدهای چابکی، شش مفهوم کلی حساسیت به بازار، یکپارچگی اطلاعات/تکنولوژی، انعطاف، یکپارچگی، شراکت استراتژیک و رهبری برای ابعاد چابکی و پنج مفهوم کلی اقتصاد، بازار و رقابت، محیط، اجتماع و تکنولوژی برای عوامل موثر بر چابکی شناسایی شده‌اند.

مقاله پژوهشی

یک مدل دو هدفه MILP برای اندازه‌گیری و زمان‌بندی تولید: رویکرد برنامه‌ریزى آرمانی فازی احتمالی

صفحه 181-212

میساء موسی، عادل آذر، علی رجب زاده قطری

چکیده  در این مقاله یک مدل برنامه‌ریزی خطی عدد صحیح مختلط دو هدفه برای مسئله تعیین اندازه و زمان‌بندی تولید برای صنعت ماست به عنوان یک صنعت خوراکی فاسد شدنی  تحت شرایط عدم اطمینان تقاضا ارائه می شود. اهداف مدل پیشنهادی، به حداقل رساندن همزمان هزینه کل و زمان اتمام تولید است. مدل پیشنهادی، بسیاری از ویژگی‌های متمایز فرآوری ماست را شامل می‌شود، از جمله ماندگاری ، تنظیمات ، نرخ بسته‌بندی ، حداقل و حداکثر اندازه تولید ، زمان آینده برای نگهداری محصولات و تقاضای فازی. علاوه بر این، مدل پیشنهادی ، شامل کنترل موجودی چند محصول و چند دوره است. از این رو، به عنوان یک مدل عملیاتی - استراتژیک طبقه‌بندی می‌شود. ما یک رویکرد ترکیبی متمرکز بر برنامه‌ریزی امکانی فازی و برنامه‌ریزی آرمانی فازی را برای حل مدل پیشنهادی دو هدفه ارائه می‌کنیم ، جایی که اقدامات امکان ، ضرورت و اعتبار مطابق با ترجیح تصمیم‌گیرندگان اتخاذ می‌شود. در مقایسه با مدل سنتی اندازه و زمان‌بندی تولید، تصمیم‌گیری و تجزیه‌وتحلیل حساسیت بهتری را می توان برای DMs  بر اساس داده‌های سه مقدار کارایی به دست آمده، انجام داد. داده‌های به دست آمده از صنعت ماست، برای ارزیابی امکان‌سنجی مدل پیشنهادی و رویکرد راه حل استفاده شد. نتایج به دست آمده از اعمال روش و تجزیه‌وتحلیل حساسیت، اثربخشی مدل ریاضی و همچنین روش پیشنهادی را نشان داد.