پژوهش های نوین در تصمیم گیری

چکیده با توجه به وجود تغییرات در شرایط هر زنجیره تأمین، امکان نابهینه شدن طراحی‎های اولیه شبکه‎های زنجیره تأمین وجود دارد. این تغییرات می‎تواند به دلایل گوناگونی مانند تغییر در مقدار یا مکان تقاضا، تغییر در تأمین‎کنندگان، هزینه ها، مالیات‏ها و قوانین دولتی باشد. بنابراین برای منطبق شدن با شرایط جدید لازم است با طراحی مجدد شبکه‎ها به شکل بهینه جدید آن‌ها دست یابیم. این مقاله یک مدل ریاضی جدید برای مسئله طراحی مجدد زنجیره تأمین ارائه می‎کند. با توجه به اینکه حمل‎ونقل محصولات یکی از مشکلات اصلی نمونه‎های دنیای واقعی است، محدودیت‎های مسیریابی در هر سطح زنجیره در مدل در نظر گرفته شده‎اند. همچنین یک ناوگان حمل‎ونقل ناهمگن و دارای ظرفیت مشخص در یک سیستم ارسال گسسته‎ تقاضا، به ارضای تقاضای انبارها در سطح اول و ارضای تقاضای مشتریان در سطح دوم می‎کند. علاوه بر این به دلیل وجود محدودیت در ظرفیت تولید کارخانجات زنجیره، بخشی از تقاضا که بیشتر از ظرفیت تولید است از طریق برون‎سپاری تأمین می‎شود. تقاضای برون‎سپاری شده به طور مستقیم به انبار منتقل می‎شود. مدل از طریق یک مثال عددی صحت‎سنجی شده و با تحلیل میزان حساسیت مدل نسبت به برخی پارامترها تغییرات حاصل بر روی هزینه و شکل جدید زنجیره مورد بررسی قرار می‌گیرد.

چکیده این مقاله به  زمان‌بندی کارها در سیستم جریان کارگاهی با معیار عملکرد مجموع دیرکردهای مرحله‌‌ای می‌‌پردازد. این معیار بیانگر شرایطی است که کارها علاوه بر موعد نهایی، دارای موعدهای تحویل میانی برای فعالیت‌‌ها هستند. در برخی از امور، مانند پروژه‌های تحقیقاتی، کارهای خدماتی، طراحی و مهندسی، خروجی گام‌های مختلف تعیین شده و زمان تحویل آن‌ها مشخص می‌شود. با توجه به طی نمودن یک مسیر توسط این پروژه‌ها، استفاده از منابع مشترک و همچنین تعهد به انجام به‌موقع مراحل کاری و عدم تأخیر آن‌ها، برنامه‌‌ریزی صحیح برای تخصیص منابع و زمان‌بندی مناسب جهت حداقل کردن مجموع دیرکردها ضروری می‌نماید. تاکنون، این هدف کمتر مدنظر قرار گرفته و استفاده از روش‌های فراابتکاری برای حل آن مشاهده نشده است.  با توجه به NP-hard بودن چنین مسئله‌‌ای، در این مقاله نسبت به حل آن با روش‌های فراابتکاری، الگوریتم ژنتیک، شبیه‌‌سازی تبرید و ازدحام ذرات اقدام شد. 96 مسئله در ابعاد مختلف و سه مقدار عامل فشردگی برای زمان‌‌های تحویل ایجاد و حل شدند. الگوریتم‌‌های شبیه‌‌سازی تبرید و الگوریتم ژنتیک در رابطه با دستیابی به هدف مسئله، یعنی حداقل مجموع دیرکرد، نتایج بهتری را نشان دادند. روش ازدحام ذرات زمان حل کمتری داشت. در کل با در نظر گرفتن هر دو شاخص، نتایج نشان از برتری الگوریتم ژنتیک در این مسئله دارد.

چکیده هدف مدیریت زنجیره تأمین، بهبود فعالیت‌‌های مختلف اجزا و سطوح یک زنجیره تأمین به‌منظور دستیابی به حداکثر سود ممکن است، اما دستیابی به این هدف با توجه به این نکته که بین اهداف اجزا و سطوح مختلف تضاد و تناقضات بسیاری مشاهده می‌‌شود، به‌صورت کامل امکان‌پذیر نخواهد بود و این تناقضات به‌مرورزمان به کاهش قدرت و رقابت‌‌پذیری منجر خواهد شد؛ ازجمله این تناقضات می‌‌توان به قیمت‌‌گذاری، موجودی و هزینه‌‌های مرتبط به اجزا و سطوح اشاره کرد. در این تحقیق، مسئله زنجیره تأمین سه سطحی با استفاده از رویکرد نظریه بازی‌ها و در نظر گرفتن وابستگی تقاضا به قیمت فروش و هزینه بازاریابی فازی، به‌صورت تخفیف کلی موردبررسی قرار گرفته است. مسئله با فرض عدم همکاری بین سطوح گوناگون و بازی استاکلبرگ که در آن هر یک از سطوح با توجه به شرایط بازار می‌‌توانند نقش رهبر را داشته باشند، مدل شده است. اهداف مسئله شامل تعیین بهترین تصمیم هر یک از بازیکنان برای تعیین مقدار سفارش بهینه و کمبود برای تولید‌‌کننده و قیمت فروش هر بازیکن با توجه به کمبود، تخفیف و هزینه‌‌‌های نگهداری، خرید و بازاریابی برای دستیابی به حداکثر درآمد، حداقل هزینه‌‌‌‎‎‌‌ها و درمجموع آن، حداکثر سود ممکن برای کل بازیکنان شرکت‌کننده در زنجیره است. برای حل مدل از نرم‌‌افزار گمز و الگوریتم‌های فرا ابتکاری استفاده شده و نهایتاً با تولید مثال‌های مختلف، سود اعضای زنجیره در شرایط مختلف رهبری موردبررسی و تجزیه‌وتحلیل قرار گرفته است.

چکیده در دنیای پرتلاطم و همواره متغیر امروز که اطلاعات دقیق و قطعی وجود ندارد، تصمیم‌گیری‌های بلندمدت تأثیر قابل‌توجهی بر آینده یک صنعت خواهد داشت. ازآنجایی‌که هیچ سازمانی منابع نامحدود ندارد، بنابراین تصمیم‌گیری در مورد مناسب‌ترین راهبرد که سازمان را به هدف خود نزدیک‌تر ‌نماید، امری بسیار مهم است. وجود قالبی جهت انتخاب بهترین تصمیم در شرایط عدم قطعیت به مدیران کمک می­کند آینده سازمان خود را به‌روشنی رقم بزنند. این پژوهش در نظر دارد با معرفی و به‌کارگیری تئوری اعداد D به‌عنوان بسطی از نظریه دمپستر-شافر، تصمیم‌گیری و انتخاب راهبرد مطلوب و مؤثر در هر منظر کارت امتیازی متوازن در صنعت برق را با پوشش دادن عدم قطعیت و نقص اطلاعات بررسی نماید. جهت نیل به این هدف، ابتدا راهبرد‌ها در هر منظر کارت امتیازی متوازن قرار گرفته، سپس هر منظر به‌طور مجزا مورد بررسی قرار گرفته و راهبرد‌های برتر در هر منظر تعیین شده‌اند. این روش نواقص موجود در نظریه دمپستر-شافر در لحاظ کردن نقص اطلاعات را برطرف می‌نماید و با در نظر گرفتن نقصان اطلاعات ناشی از قضاوت‌های انسانی، نتایجی با دقت بیشتر در اختیار قرار می‌دهد.

چکیده بسیاری از روش‌های خوشه‌‌بندی مستلزم تعیین تعداد خوشه‌‌های مورد جستجو می‌‌باشند. به مسئله تعیین تعداد خوشه‌های مناسب در خوشه‌‌بندی، مسئله اعتبار خوشه‌‌بندی می‌‌گویند. تخمین تعداد خوشه‌‌های بهینه از مهم‌ترین موضوعات مدنظر متخصصان خوشه‌‌بندی در سال‌‌های اخیر بوده و منجر به معرفی شاخص‌‌های اعتبار زیادی شده است. پیشرفته‌‌ترین این شاخص‌‌ها مبتنی بر تحلیل همزمان دو معیار میزان فشردگی(تراکم) درون خوشه‌‌ها و میزان جدایی خوشه‌‌ها از یکدیگر می‌‌باشد که عمدتاً درنتیجه عدم کارایی محاسباتی و پیچیدگی ریاضی ناکارآمد می‌شوند. به‌منظور رفع این کاستی، مقاله حاضر به پیشنهاد شاخص FCI که از مفهوم کاردینالیته در مجموعه‌‌های فازی بهره می‌برد، پرداخته است. این شاخص علاوه بر در نظر گرفتن همزمان دو معیار تراکم و جدایی، از کارایی محاسباتی بالایی برخوردار بوده و به‌دوراز تکلف ریاضی، با استفاده از کاردینالیته در خوشه‌‌بندی فازی به تعیین تعداد بهینه خوشه‌‌ها می‌‌پردازد. در این مقاله علاوه بر مرور شاخص‌‌های اعتبار خوشه‌‌بندی، به تشریح شاخص پیشنهادیFCI  پرداخته شده و درنهایت، به‌منظور تبیین اثربخشی و کارایی شاخص، از مثال عددی استفاده شده است.

چکیده روش های تصمیم گیری چند شاخصه نقش مهمی در حل مسائل دنیای واقعی دارند. پیچیدگی مسائل و عدم اطمینان و ابهام در اطلاعات سبب می شود که تصمیم گیری برای مدیران سخت و دشوار شود. مجموعه های فازی ابزاری مناسب جهت رفع ابهام و مقابه با عدم قطعیت است. مجموعه های فازی تردیدی و مجموعه های فازی تردیدی بازه مقدار شکل های توسعه یافته مجموعه های فازی هستند. در این تحقیق، روش تصمیم گیریDANP در فضای فازی تریدی بازه مقدار معرفی شده است. ابتدا درجه انحراف IVHFE ها فرموله شده و عملگر تفریق و تقسیم IVHFE ها ارائه شده است. سپس عملگر جدیدی جهت تشخیص بهتر HFEها یا IVHFE ها معرفی شده که به طور همزمان مقدار تابع امتیاز و درجه انحراف را شامل می شود. در ادامه اصول و مبانی روش IVHF-DANP توضیح داده شده است. در نهایت، برون سپاری فعالیت های یک شرکت هواپیمایی، توسط روش پیشنهادی مورد بررسی قرار گرفته است. بر اساس نتایج تحقیق، ابعاد ریسک، سازگاری، کیفیت و هزینه به ترتیب اهمیت قرار می گیرند. هم چنین معیار انعطاف پذیری در صورت حساب ها دارای اهمیت بیشتری نسبت به سایر معیارها می باشد.

چکیده تحلیل و کشف الگوهای تصمیم‌گیری مشتریان و ارائه مدل پیش‌بینی‌کننده رفتار خرید آن‌ها، یکی از چالش‌ها و عرصه‌های موردعلاقه پژوهشگران بوده و هست که می‌تواند درزمینه موضع‌سازی محصولات، کاربرد فراوانی داشته باشد. هدف پژوهش حاضر، تحلیل و مدل‌سازی رفتار خرید مشتریان سالمند در تصمیم به خرید محصولات ارگانیک با رویکردی ترکیبی بود که این امر در دو گام مرتبط باهم انجام شد. در گام اول، با استفاده از یک پرسشنامه‌ی 33 گویه‌ای که پایایی و روایی آن به ترتیب از طریق آلفای کرونباخ و تحلیل عاملی تأییدی مرتبه اول و دوم بررسی و مورد تأیید قرار گرفت، نظرات 388 سالمند از طریق نُه شاخص پیش‌بینی‌کننده تصمیم به خرید محصولات ارگانیک جمع‌آوری شد؛ سپس با استفاده از تحلیل خوشه‌ای K میانگین و بر اساس شاخص‌های دیویس-بولدین و سیلوئت خوشه‌های بهینه به دست آمد و مشتریان سالمند در دو خوشه روی‌گردان و مشتاق نسبت به خرید محصولات ارگانیک دسته‌بندی شدند. در گام دوم، رفتار خرید سالمندان هر خوشه با استفاده از درخت تصمیم، مورد تحلیل قرار گرفت و مدل‌های بهینه، استخراج و قواعد «اگر-آنگاه» مرتبط با هر خوشه ارائه شد. نتایج نشان داد، در هر دو خوشه سالمندان روی‌گردان و مشتاق، شاخص تحصیلات، عاملی تعیین‌کننده در جهت پیش‌بینی تصمیم خرید محصولات ارگانیک است؛ همچنین به نظر می‌رسد، وضعیت مصرف محصولات ارگانیک در بین سالمندان در وضعیت مناسبی قرار ندارد که در این زمینه پیشنهادهایی متناسب با هر خوشه ارائه شد.

چکیده این تحقیق به مقایسه فنون داده‌کاوی و منطق فازی در شناسایی رفتار مشتریان و شنیدن صدای آن‌ها به‌منظور استفاده در فرآیند هزینه‌یابی هدف می‌پردازد. داده‌های تحقیق مربوط به انبار داده‌های فروش شرکت کاشی فرزاد در سال‌های 93 و 94 است. نتایج حاصل از آزمون فرضیات تحقیق بیانگر این موضوع است که میزان پیش‌بینی صحیح ویژگی‌های مدنظر مشتریان در شبکه عصبی–فازی با تابع فعال‌ساز خوشه‌بندی فازی 941/0، در شبکه عصبی پرسپترون چندلایه با تابع فعال‌ساز سیگموئید 927/0، در شبکه عصبی پرسپترون چندلایه با تابع تانژانت 882/0 و در شبکه تابع پایه شعاعی با تابع سافت‌مکس 918/0 است. نتایج نشان می‌دهد که شبکه عصبی–فازی نسبت به سایر روش‌های مورداستفاده، نتیجه ویژگی‌های مدنظر مشتریان را بهتر می‌تواند پیش‌بینی کند.

چکیده در این پژوهش مدلی برای مکان‌یابی ایستگاه‌های آتش‌نشانی و تخصیص ماشین‌‌های خدماتی به ایستگاه‌‌ها در دوره‌‌های مختلف و در مواقع اضطراری ارائه می‌‌شود. این مدل با در نظر گرفتن متغیر بودن مقدار تقاضاها و شعاع پوشش تسهیلات (با توجه به شرایط ترافیک و نوع منطقه) در دوره‌‌های مختلف، مدل‌سازی شده است. با توجه به واقعیت، مقدار تقاضای برآورده‌‌شده برای هر نقطه تقاضا در مدل ارائه‌شده، وابسته به تعداد دفعات پوشش نقطه توسط تسهیلات و مقدار تقاضای نقطه تقاضاست. در این مدل، جایگاه ایستگاه‌‌ها در دوره‌‌های مختلف یک‌بار مکان‌یابی می‌‌شود. تعداد ماشین‌‌های خدماتی تخصیص داده‌شده به ایستگاه‌‌های مکان‌یابی شده به‌صورت متغیر و دوره‌ای است و می‌‌توانند در دوره‌‌های مختلف جابجا شوند. در مدل ارائه‌شده هر نقطه‌‌ی تقاضای راهبردی انبارهای مهمات و انبارهای مواد غذایی و غیره) می‌‌تواند به‌عنوان نقطه‌‌ی بالقوه‌‌ای برای استقرار ماشین خدماتی عمل کند. این مدل، مدلی پیچیده است که برای حل آن الگوریتم فرا ابتکاری توده‌‌ی ذرات¹ با ماتریس جواب اولیه تلفیقی پیشنهاد شده است. در الگوریتم ارائه‌شده، شیوه جواب اولیه به‌گونه‌ای است که ماتریس مکان‌یابی و تخصیص اولیه و نهایی در یک ماتریس بیان شده است. نتایج الگوریتم پیشنهادی با نتایج الگوریتم مصنوعی زنبوران²مقایسه شده که هم ازلحاظ کیفیت جواب‌‌ها و هم‌زمان حل نسبت به آن برتری دارد.

چکیده در سال‌های اخیر، خدمات پس از فروش، یکی از مهم‌‌ترین عوامل مؤثر در رضایت مشتریان بوده است. ارائه خدمات پس از فروش و وارانتی هزینه‌‌های زیادی را به تولید‌‌کننده تحمیل می‌‌کند. ازاین‌‌رو اعمال سیاست‌‌های مناسب در این خصوص، از هزینه‌‌‌های بی‌‌‌مورد جلوگیری می‌‌نماید. امروزه یکی از سیاست‌های رایج وارانتی، برون‌‌سپاری وارانتی است که به آن «وارانتی شخص ثالث» می‌‌گویند. در برون‌‌سپاری وارانتی، با مسئله مهم انتخاب بهترین پیمانکار از بین شرکت‌‌های لجستیک شخص ثالث روبرو هستیم. در این مقاله رویکرد تصمیم‌‌گیری‌‌ چندشاخصه با به‌‌‌کار‌‌بردن داده‌‌کاوی، برای انتخاب شرکت‌‌های وارانتی شخص ثالث، توسعه ‌یافته است. این روش ترکیبی، شامل خوشه‌‌بندی به‌عنوان ابزار داده‌‌کاوی و روش سوارا و ویکور به‌عنوان فنون تصمیم‌‌گیری‌‌ چند‌‌شاخصه است؛ به‌این‌ترتیب که شرکت‌های وارانتی شخص ثالث، پس از شناسایی معیار‌‌های مهم برای برون‌‌سپاری وارانتی ازنظر تولید‌‌کننده، با ابزار‌‌های داده‌‌کاوی خوشه‌‌بندی می‌‌شوند. سپس خوشه‌‌های به‌دست‌آمده با استفاده از روش ویکور رتبه‌‌بندی و بهترین خوشه انتخاب می‌گردد. برای تعیین وزن معیار‌‌های تصمیم در روش ویکور، از روش سوارا استفاده ‌شده است. روش پیشنهادی، در یک شرکت تولید‌‌کننده تجهیزات الکترونیکی مورداستفاده قرارگرفته است. به‌‌کار‌‌گیری داده‌‌کاوی قبل از اجرای تصمیم‌‌گیری، اطلاعات با‌‌ارزش پنهان در داده‌‌های تاریخی شرکت را آشکار ساخته و تصمیم‌‌گیری را بهبود بخشیده است.

چکیده تصمیم‌‌گیری در زمره مهم‌‌ترین وظایف مدیران قلمداد می‌‌شود. تاکنون رویکرد‌‌های متعددی به مقوله تصمیم‌‌گیری وجود داشته است. فلاسفه، مدیران، جامعه‌‌شناسان و روانشناسان، هریک از منظری به مقوله تصمیم‌‌گیری نگریسته‌‌اند. پژوهش حاضر سعی دارد نگاهی نو به فنون تصمیم‌‌گیری کمی در قالب نظریه تکثّرگرایی بیاندازد. بدین منظور سعی بر عملیاتی نمودن و بازآفرینی مفهوم تکثّرگرایی در حوزه تصمیم‌‌گیری کمّی بوده است. در این راستا، ابعاد مثلث سازی، تحلیل پایداری (حساسیت)، توجه به مقوله اعتبار و پایایی و تکثّر داده‌‌ها به‌عنوان ارکان چهارگانه تکثّرگرایی موردبحث قرارگرفته‌اند؛ بنابراین، مهم‌‌ترین نوآوری پژوهش حاضر را می‌‌توان در بسط مفهوم تکثّر داده، در کنار بازتعریف سه رکن دیگر تکثّرگرایی در تصمیم‌‌گیری چندمعیاره، قلمداد کرد. نتیجه تکثّر داده در یک نمونه عملی گویای آن است که رابطه نزدیکی میان رتبه‌‌بندی سه رویکرد قطعی، فازی و خاکستری وجود دارد. ازآنجایی‌که نظریه فوق مبتنی بر مثال‌‌های معدود در یک صنعت است، در تعمیم نتایج بایستی احتیاط نمود. تعمیم‌‌‌‌پذیری، بر قابلیت تعمیم نتایج به دیگر مطالعات مشابه اشارت دارد.

چکیده مدیریت زنجیره تامین سبز به عنوان یک فلسفه مهم سازمانی در کاهش خطرات محیطی و یک رویکرد پیشگیرانه جهت بهبود عملکرد زیست محیطی و دستیابی به مزایای رقابتی در سازمان‌‌ها تلقی  می‌‌شود. هدف اصلی پژوهش، شناسایی و اهمیت‌‌سنجی اقدامات مدیریت زنجیره تامین سبز در حوزه صنایع نفتی ایران است. با مطالعه ادبیات موضوعی و بهره‌‌گیری از رویکرد تحلیل محتوای متنی تعداد پانزده اقدام سبز احصاء شد. جامعه‌‌آماری تحقیق را مدیران و کارشناسان آشنا به موضوع و شاغل در حوزه صنایع نفتی تشکیل دادند. اعضای نمونه از طریق روش نمونه گیری غیر تصادفی هدفمند از نوع قضاوتی انتخاب شدند.  برای جمع‌‌آوری داده‌‌ها از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد که روایی و پایایی آن نیز تائید گردید. به منظور دستیابی به هدف تحقیق، از رویکرد ترکیبی فازی استفاده شد.  نتایج بیان می‌‌دارد که اقدامات «الزامات قانونی و مقررات»، «مدیریت محیط داخلی»، «طراحی سبز»، «خرید و تامین سبز»، و «فناوری سبز» دارای اهمیت نهایی بیشتر نسبت به سایر اقدامات در حوزه مدیریت زنجیره تامین سبز صنایع  نفتی ایران می‌‌باشند. این تحقیق، از جهت بسط مفاهیم نظری و توسعه‌‌ رویکرد مدل‌‌سازی ساختاری تفسیری فازی دارای نوآوری می‌‌باشد.