مدلسازی و حل مسئله چندهدفه مسیریابی وسایل نقلیه شرکتهای پخش با محدودیتهای فازی و احتمالی (مطالعه موردی)
صفحه 1-24
زینب اسدی، محمد ولی پور خطیر، عبدالحمید صفایی قادیکلایی
چکیده مساله مسیریابی وسایل نقلیه از مهمترین مسائل برنامهریزی حمل و نقل است. مساله مسیریابی در شرکتهای توزیع و پخش که حمل و نقل بخش عمده هزینهها را به خود اختصاص میدهد، بسیار حائز اهمیت است. در این پژوهش با توجه به نیاز موجود در شرکتهای توزیع و پخش و در نظر گرفتن محدودیتهای دنیای واقعی مانند زمان سرویس احتمالی، تقاضای فازی و محدودیت پنجره زمانی یک مدل برنامهریزی غیرخطی عدد صحیح مختلط ارائه گردید، سپس با کمک تکنیکهای تحلیلی، مدل غیرخطی به مدل خطی تبدیل شد. از نرم افزار GAMS برای اعتبار سنجی مدل پیشنهادی استفاده شد، . با توجه به ان_پی سخت بودن مساله مذکور و به منظور حل آن در ابعاد بزرگ، الگوریتم ژنتیک مرتبسازی نامغلوب نخبهگرا ((NSGA-II و الگوریتم بهینهسازی چندهدفه کلونی مورچگان (MOACO) طراحی شد. کارایی الگوریتمهای طراحی شده، با استفاده از شاخصهای سنجش کارایی الگوریتمهای فراابتکاری چندهدفه مورد بررسی قرار گرفت و نتایج حاکی از کارا بودن الگوریتم NSGA-II بوده است. در ادامه با استفاده از الگوریتم پیشنهادی به حل مساله مسیریابی شرکت مورد مطالعه پرداخته شد و راهکارهای عملی با توجه به نیاز مدیریت شرکت ارائه گردید.
ارائه مدل مکانیابی سلسله مراتبی پوششی با حالت چند دورهای در شرایط عدم قطعیت
صفحه 25-53
سمانه بابایی مراد، حسن باقری، جواد بهنامیان
چکیده این پژوهش در زمینه مدل مکانیابی پوششی سلسلهمراتبی با در نظر گرفتن رویکرد پویا و پارامترهای فازی (شعاع پوشش و مقدار تقاضا در دورههای مختلف بهصورت فازی)، ارائه و بررسی میشود. هدف از این پژوهش، ارائه مدلی برای مکانیابی و تخصیص بیمارستانها و ماشینهای واسطه که شامل تخصیص بالگرد امداد و آمبولانس به نقاط تقاضا، بهمنظور استقرار و پوشش نقاط تقاضایی که در شعاع پوشش آنها قرار دارند، است. در این پژوهش، احتمال مشغول بودن تسهیلات نیز در نظر گرفته شده است. جایگاه بیمارستانهای فوق تخصصی، بیمارستان و کلینیک یک مرتبه مکانیابی میشود و در دورههای مختلف ثابت هستند. برای نزدیکی بیشتر به واقعیت از مفهوم فازی استفاده شده است. مکان تسهیلات خدماتی شامل آمبولانسها و بالگرد در دورههای مختلف متغیر است و برای این جابجاییها هزینههایی نیز در نظر گرفته شده است. ماشین خدماتی، بیمارستانها و کلینیکها دارای محدودیت ظرفیت هستند. با توجه به اینکه هدف فقط صحهگذاری مدل است، از دادههای عددی استفاده شده است. با استفاده از مثال عددی در مقیاسهای کوچک از روش قطعی نرمافزار گمز و برای مقیاسهای بزرگتر از الگوریتم فراابتکاری مصنوعی زنبوران[1] و رقابت استعماری[2] استفاده شده است. برای صحهگذاری مدل پیشنهادی آن را با مدل بشیری و همکاران مورد مقایسه قرار دادهایم که نتایج عددی نشان دهنده کارایی مطلوب روش حل پیشنهادی و مدل مسئله است.
[1]. Artificial Bee Colony
[2]. Imperialist Competitive Algorithm
ترکیب ماشین بردار پشتیبان و مدلهای پیش آموزش دیدهی شبکه عصبی کانولوشن به منظور طبقهبندی تومورهای مغزی در تصاویر امآرآی
صفحه 55-77
علیرضا بالاوند، علی حسین زاده کاشان، عباس سقایی
چکیده به دلیل محل رشد تومورهای مغزی در سر انسان، معمولا احتمال مرگ بر اثر این تومورها، شش برابر بیشتر از تومورهای دیگر است. سیستمهای کامپیوتری را میتوان برای کاهش تجویز درمانهای نامناسب و کمک به متخصصان در تشخیص این بیماری استفاده کرد. در این مقاله از یک الگوریتم جدید بهمنظور تشخیص تومورها در 900 تصویر امآرآی استفاده شده است. این الگوریتم مشتمل بر چهار فاز اصلی است که در فاز اول بعد از ورود دادهها عملیات پیشپردازش بر روی تصاویر با استفاده از روش یکسانسازی هیستوگرام انجام میشود. در فاز دوم با استفاده از دو مدل پیش آموزشدیده شبکه عصبی کانولوشن، استخراج ویژگی انجام میشود. استفاده از مدلهای پیش آموزشدیده شبکه عصبی کانولوشن باعث میشود که ویژگیها با کیفیت بالاتر، نسبت به روشهای سنتی از تصاویر استخراج شود. به علت ایجاد ویژگیهای فراوان توسط مدلهای شبکه عصبی کانولوشن، در فاز سوم از روش تحلیل مؤلفههای اصلی احتمالی بهمنظور کاهش ابعاد و وابستگی استفاده میشود که در نهایت 100 ویژگی اصلی از هر مدل استخراج میشود. در فاز چهارم طبقهبندی با استفاده از الگوریتم ماشین بردار پشتیبان انجام میشود. بهمنظور مقایسه نتایج، از سه شاخص ویژگی، حساسیت، و دقت استفاده شده است. نتایج مقایسهای نشان میدهد که الگوریتم پیشنهادی عملکرد مناسبی در اکثر دادهها دارد.
ارائه چارچوبی برای تحلیل همکاری شرکت های هواپیمایی با رویکرد نظریه بازی
صفحه 78-99
سامان سروری قره آغاج، رامین صادقیان، رضا توکلی مقدم، احمد ماکوئی
چکیده در این مقاله، چارچوبی برای تحلیل همکاری شرکتهای هواپیمایی[1] رقیب پیشنهاد میشود. به دلیل افزایش تعداد مسافران، تعداد شرکتهای هواپیمایی و منابع محدود آنها و همچنین وجود تقاضای محدود در هر بازه زمانی و مسیر پروازی، بین شرکتهای هواپیمایی رقابت وجود دارد. در این تحقیق با استفاده از نظریه بازیها به شرکتهای هواپیمایی کمک میشود تا در خصوص همکاری یا عدم همکاری با رقبا بهمنظور کسب منافع بیشتر تصمیمگیری کنند. توابع مطلوبیت شرکتهای هواپیمایی حداکثرسازی سود و حداقلسازی صندلیهای خالی در پرواز است. برای حل مسئله از مدل نظریه بازی چندمعیاره استفاده میشود. بهمنظور تحلیل نتایج نظریه بازیها، سه شرکت هواپیمایی رقیب در مسیر هوایی تهران- شیراز انتخاب شده است. نتایج حاصل از مدلسازی، استراتژی هر شرکت هواپیمایی را در نقطه تعادل نشان میدهد. تحلیل نقطه تعادل متناظر است با رضایت رقبا در کسب منافع یا افزایش سود شرکتهای هواپیمایی، کاهش صندلیهای خالی، حذف پروازهای اضافی و کاهش آلودگی هوای ناشی از مصرف سوخت؛ لذا این استراتژی در نقطه تعادل به افزایش بهرهوری در ناوگان هوایی میانجامد.
[1]. ایرلاین
ارائه یک فرمول ریاضی برای محاسبه ارزش کارکنان
صفحه 101-118
نفیسه سلیمانی، امیر البدوی، محمد اقدسی، بختیار استادی
چکیده ارزش کارکنان یکی از مفاهیم اصلی در مدیریت منابع انسانی است و اندازهگیری میزان آن نیز از اهمیت بالایی برخوردار است. تاکنون روشهای اندازهگیری ارزش کارکنان بهصورت کیفی بیان شدهاند؛ بهطوریکه برای ارزش کارکنان مؤلفههایی در نظر گرفته میشود و براساس تحلیل متغیرها، میزان ارزش کارکنان به دست میآید. البته در تحقیقات این حوزه حتی مؤلفههای یکپارچه و پرسشنامه منسجمی برای سنجش این مفهوم وجود ندارد اما میتوان بر اساس تحقیقات میدانی روی مؤلفهها، میزان ارزش کارکنان در دورههای مختلف را به دست آورده و مقایسه نمود. اِشکال تحلیل میدانی در آن است که امکان تغییر نتیجه با تغییر نمونهها وجود دارد و زمانبر است. در این تحقیق سعی شده است روش کمی در قالب یک فرمول ریاضی ارائه شود تا بتوان روند تغییرات ارزش کارکنان را سریعتر محاسبه نمود. فرمول ارائهشده که EVRFM نام گرفته است، از سال آخرین ارتقا و سال استخدام در رابطه EVR، تعداد ارتقا و سال استخدام در رابطه EVF و درصد افزایش حقوق سالیانه در رابطه EVM ساخته میشود. برای سنجش صحت فرمول، دادههایی از هفت شعبه اصلی یک شرکت بیمه خصوصی در شهر تهران جمعآوری و ارزش کارکنان با فرمول EVRFM محاسبه شده است. از همین جامعه آماری، تعداد 384 نمونه پرسشنامه جمعآوری شده که ارزش کارکنان را با سه مؤلفه جذب، رضایت و وفاداری سنجیده است. نتایج بهدستآمده از فرمول EVRFM و تحلیل پرسشنامهها نشان میدهد که هر دو روند افزایش و کاهشی یکسانی را در محاسبه ارزش کارکنان طی میکنند و فرمول EVRFM میتواند جایگزین مناسبی در سنجش روند ارزش کارکنان باشد.
مدل ریاضی دو هدفه برای تخلیهی اضطراری با در نظر گرفتن ناوگان ناهمگن وسایل
صفحه 119-137
فاطمه صبوحی، علی بزرگی امیری
چکیده برنامهریزی برای تخلیه افراد یکی از مسائل چالشبرانگیز در زمان وقوع بحران است. ازآنجاییکه وسایل امدادی جز یکی از منابع محدود در زمان بحران بهحساب میآیند، استفادهی مؤثر از آنها، از اهمیت بالایی برخوردار است. در این مقاله، یک مدل دوهدفه مسیریابی و زمانبندی همزمان وسایل امدادی جهت تخلیه افراد از مناطق آسیبدیده به پناهگاهها پیشنهاد شده است. دو هدف در نظر گرفته شده در مدل شامل حداقلکردن کل زمان حملونقل و حداکثرکردن قابلیت اطمینان مسیرها است. برای حل مدل پیشنهادی از روش محدودیت اپسیلون توسعهیافته استفاده شده است. در مدل ارائهشده، امکان خدمتدهی به هر منطقه آسیبدیده توسط چندین وسیله، ناوگان ناهمگن از وسایل امدادی و محدودیت ظرفیت برای پناهگاهها در نظر گرفته شده است. برای نشان دادن کارایی مدل پیشنهادی، مدل بر روی یک مثال تصادفی اجرا و نتایج محاسباتی ارائه شده است.
شناسایی و ارزیابی کمی ریسک خطوط لوله گاز شهری و تعیین مناطق حساس با ارائه مدلی تلفیقی
صفحه 140-166
محمدتقی قندهاری، منصور مومنی، محمدرضا مهرگان
چکیده امروزه خطوط لوله گاز یکی از کانونهای حادثه خیز است، به طوریکه حوادث آن میتواند پیامدهای گوناگونی در ابعاد مختلف انسانی، اجتماعی، مالی، سیاسی و یا زیستمحیطی داشته باشد. به همین جهت مدیریت و ارزیابی ریسک یکی از مهمترین فعالیتها برای شبکههای خطوط لوله گاز طبیعی مخصوصاً در شهرها میباشد. این پژوهش یک برنامه جامع ارزیابی کمّی ریسک برای خطوط لوله و شبکه توزیع گاز که از مناطق حساس و پرجمعیت میگذرند، پیشنهاد میکند. بدین منظور پس از بخشبندی شبکه خطوط منطقه مورد نظر با شاخصهای مناسب، سناریوهای حوادث مختلف ممکن در رابطه با نشت گاز توسط تکنیکهای FMEA وETA شناسایی میگردند و احتمالات و پیامدهای نهایی این سناریوها در ابعاد مختلف انسانی، مالی و اجتماعی بهدست آورده میشوند، که بدین منظور نرمافزار شبیهساز حوادث مرتبط با نشت مواد سمّی جهت بهدست آوردن پیامدهای انسانی استفاده شده است. سپس با استفاده از مفاهیم تئوری مطلوبیت، توابع مطلوبیت پیامدها استخراج شده و بهوسیله آنها و احتمالات محاسبه شده، ریسک بخشها در رابطه با هر سناریو با واحد یکسان بهدست میآید و بخشهای مختلف منطقه مورد نظر از لحاظ ریسک رتبهبندی میگردند. مراحل مدل ارائه شده برای شبکه توزیع گاز شهر اصفهان، تشریح شده و مورد استفاده قرار گرفته است، که نتایج بیانگر کارایی مدل مذکور میباشد.
ارزیابی پروژه های مدل تعالی سازمان با استفاده از مدل دومرحله ای تحلیل پوششی داده ها با رویکرد تئوری بازیها (مطالعه موردی: 39 بیمارستان)
صفحه 167-195
سیده راحیل موسوی، سید اسماعیل نجفی
چکیده امروزه نقش نظامهای ارزیابی عملکرد در بهبود عملکرد سازمان غیرقابلانکار است. هر سازمانی بهمنظور آگاهی از میزان مطلوبیت فعالیتهای خود مخصوصاً در محیطهای پیچیده و پویا نیاز مبرم به نظام ارزیابی دارد. مدل تعالی سازمانی یکی از مدلهای سرآمد در خودارزیابی سازمانی است. مراکز بهداشتی درمانی نیز از مدل EFQM تخصصی بخش درمان استفاده میکنند و تجربه اجرای مدل تعالی سازمانی در حوزه بهداشت و درمان بسیار کاربردی و موجب ارتقاء کیفیت میشود. وجود مدل تحلیل پوششی دادهها در کنار EFQM میتواند باعث بهبود تجزیهوتحلیل شود. در این پژوهش به دنبال ارائه یک مدل ترکیبی EFQM و تحلیل پوششی دومرحلهای برای تجزیهوتحلیل مناسبتر و همسویی با مفاهیم استراتژیک هستیم. برای پیادهسازی مدل ترکیبی از دادههای 39 بیمارستان و برای حل این مدل از رویکرد نظریه بازیها استفاده شد. نتایج حاصل از پیادهسازی نشان میدهد زمانی که مرحله نتایج بهعنوان رهبر انتخاب شود، منجر به برنامه بهبود مناسبتری میشود.
تخمین قابلیت اطمینان تأمینکننده در شرایط اختلال با استفاده از شبکه بیزین و با رویکرد فازی
صفحه 197-218
پوریا ناصری، محمدحسین کریمی گوارشکی
چکیده امروزه، تأمینکنندگان نقش بسیار مهمی برای شرکتها و سازمانها دارند. انتخاب صحیح تأمینکنندگان میتواند بهعنوان یک مزیت رقابتی مهم در بازار برای شرکتها و سازمانها مطرح شود. ازآنجاییکه تأمینکنندگان رابطه تنگاتنگی با سازمانها دارند و تولید و خدمات نهایی آنها، هم از لحاظ کیفیت و هم هزینه، به تأمینکنندگان وابسته است. یکی از راهکارها در شرایط بحرانی و اختلال، استفاده از تأمینکنندگان قابلاعتماد برای گذر از شرایط بحرانی و تأمین مواد اولیه لازم است. در این مقاله با بررسی اختلالات تأمینکنندگان و در نظر گرفتن رابطه موجود بین آنها و با استفاده از روش تحلیل درخت خطا (FTA) و تبدیل آن به شبکه بیزین، قابلیت اطمینان تأمینکننده تخمین زده شده است. به علت دقیقنبودن اطلاعات ورودی از رویکرد نظریه فازی استفاده میشود. در این مقاله برای اعتبار سنجی مدل ارائهشده
قابلیت اطمینان دو تأمینکننده پژوهشکده زیرسطحی اصفهان موردمطالعه قرار
گرفته میشود.