دوره و شماره: دوره 1، شماره 2، تابستان 1395، صفحه 1-215 
مقاله پژوهشی

توسعه مدل چندهدفه مکان یابی مراکز امدادی در حالت احتمالی بودن دسترسی پذیری

صفحه 1-27

مقصود امیری، محمدتقی تقوی فرد، مجتبی آقایی

چکیده در این مقاله، از مسئله پوشش مجموعه به‌منظور مکان‌یابی مراکز اورژانس استفاده می‌شود. برای تعیین مکان بهینه این مراکز، از یک مدل توسعه‌یافته چندهدفه با در نظر گرفتن اهدافی چون کمینه‌سازی هزینه استقرار جایگاه‌های امدادی، حداکثر سازی کل جمعیت پوشش داده‌شده و حداقل سازی مجموع فواصل حمل‌ونقل از محل‌های تقاضا تا خدمت دهنده‌های اختصاص‌یافته به آن‌ها استفاده شده و نیز ازآنجاکه هر یک از مراکز فقط دارای یک آمبولانس هستند و این آمبولانس‌ها در هنگام ارائه سرویس دیگر در دسترس قرار نمی‌گیرند، محدودیت احتمالی برای این مدل در نظر گرفته می‌شود؛ بنابراین در این تحقیق، ترکیب روش‌های برنامه‌ریزی چندهدفه و مسئله پوشش مجموعه به‌منظور مکان‌یابی مراکز امدادی در محلات 18 گانه منطقه 6 شهرداری تهران، مورد استفاده قرار گرفته می‌شود. روش حل انتخابی شبیه‌سازی تبرید تدریجی و اجرا توسط نرم‌افزار متلب است. در انتها، به‌منظور مقایسه با جواب‌های حاصل از الگوریتم شبیه ساری تبرید، مدل مربوطه با الگوریتم فرا ابتکاری بهینه‌سازی انبوه ذرات نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد. نتایج حاکی از آن است که هر دو الگوریتم برای مکان‌های موردنظر به جواب‌های مشابه دست یافتند.

مقاله پژوهشی

استراتژی‌های پایدار تکاملی دفاع و حمله با وجود اهداف مجازی و رویکرد قابلیت اطمینان

صفحه 29-52

مهدی رحیمدل میبدی، امیرحسین امیری، مهدی کرباسیان

چکیده یکی از مهم‎ترین اهداف سازمان‌ها، تعیین استراتژی‎های مطلوب و پایدار برای دفاع از سیستم‎های حساس و حیاتی است و برای رسیدن به این هدف، می‌بایست با توجه به شرایط دفاع و حمله، راهبردهای کارآمد و استوار تعیین شوند. در این تحقیق با هدف بهبود قابلیت اطمینان، ابتدا الگویی برای مدل‎سازی استراتژی‌های بهینه دفاع و حمله در حالت ایستا، ارائه می‌شود که در آن، مدافع برای فریب‎دادن مهاجم‌، تعدادی اهداف مجازی ایجاد می‎نماید. در این مدل ایستا، با توجه به احتمالات موجود در حمله موفق، قدرت تشخیص مهاجم در شناسایی اهداف مجازی و رویکرد تئوری بازی‎ها در پیدانمودن نقطه تعادل، یک مدل برنامه‌ریزی غیرخطی برای تعیین میزان سرمایه‌گذاری دفاع و حمله تمامی زیرسیستم‎ها، پیشنهاد شده است. سپس با توجه به نتایج به‌دست آمده از مدل پیشنهادی ایستا، پویایی سیستم و مفاهیم نظریه تکاملی بازی‌ها، یک روش جدید و پویا برای تعیین استراتژی‌های پایدار دفاع و حمله معرفی می‌شود. با توجه به الگوی ارائه‌شده، استراتژی پایدار تکاملی در طول زمان، برای مدافع مبنی بر استفاده و یا عدم استفاده از اهداف مجازی، از منظر مهاجم شامل حمله نمودن و یا عدم حمله و همچنین، از منظر سیستمی، مورد بررسی قرار می‌گیرند. در نهایت، مدل ارائه‌شده تحقیق برای یک مثال عددی، استفاده‌شده و نتایج آن مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گرفته است.

مقاله پژوهشی

طراحی سیستم توصیه گر به‌منظور بهینه‌سازی و مدیریت تسهیلات بانکی بر مبنای الگوریتم‌های خوشه‌بندی و طبقه‌بندی تسهیلات

صفحه 53-76

بابک سهرابی، ایمان رئیسی وانانی، فائزه زارع میرک آباد

چکیده تسهیلات بانکی به‌عنوان یکی از پراهمیت ترین کارکرد بانک ها از اهمیت بالایی برخوردار است. اهمیت شناسایی مشتریان تسهیلاتی اگر بیشتر از مشتریانی سپرده گزار نباشد به هیچ وجه کمتر نخواهد بود. در پژوهش‌های صورت گرفته، اهمیت این مشتریان بطور نسبی کمتر موردتوجه قرار گرفته است. هدف اصلی پژوهش حاضر، کاستن از مشکلات ارائه تسهیلات مناسب به مشتریان و طراحی سیستم توصیه گر تسهیلات بانکی با استفاده از داده های قبلی مربوط به تسهیلات ثبت شده در یک بانک منتخب و بزرگ کشور می باشد. راهکار ارائه شده، با دریافت داده های تسهیلات و اطلاعات حساب مشتری، گروه های مشتریان را در طی فرآیند آموزش و اعتبارسنجی، فراگرفته و بر مبنای آن، امکان پیش بینی شرایط مشتری برای دریافت تسهیلات آتی را فراهم می نماید. به منظور طراحی راهکار توصیه گر، روش های داده کاوی مناسب به همراه رویکرد اعتبارسنجی متناسب با هر روش انتخاب گردید و سیستم نهایی با خطای اندک، جهت گیری مناسب بانک نسبت به متقاضیان دریافت تسهیلات را معین نموده است که به تصمیم گیری مدیران برای ارائه دقیق تر تسهیلات، یاری خواهد رساند. این سیستم به بانک ها کمک می کند تا با شناسایی انواع مشتریان تسهیلاتی خود، تصمیمات مرتبط با هر گروه را به منظور ایجاد حداکثر سود و کاهش هزینه های وصول مطالبات اتخاذ نمایند و رویکرد متناسبی را برای هر مشتری در پیش گیرند. در نهایت، سیستم به سرپرستان بانک نیز ارائه گردید و بازخوردهای مطلوبی برای بهبود و ارتقاء راهکار دریافت شد.

مقاله پژوهشی

شبیه سازی سیستم مدیریت پالت با رویکرد تقسیم مخاطره ( مورد مطالعه : زنجیره تامین گروه خودروسازی سایپا)

صفحه 77-116

محمدرضا صادقی مقدم، علی محقر، آفاق شیخ کبیر

چکیده مدیریت پالت‌ها در صنایعی که زنجیره تامین آن‌ها وابستگی زیادی به پالت دارد، به عنوان یکی از بخش‌های لجستیک مطرح می‌شود. سیستم مدیریت پالت‌ها سیستمی است که به منظور تحویل پالت‌های مورد نیاز تامین‌کنندگان در زمان و مکان مناسب در صنایع پالت محور طراحی می‌شود. اندازه جریان سیستم مدیریت پالت، میزان پاسخگویی سیستم، زمان سیکل چرخه هر پالت به عنوان شاخص‌های مهم در اندازه‌گیری عملکرد این سیستم‌ها مطرح هستند. هدف این تحقیق طراحی مدلی برای مدیریت پالت‌ها با رویکرد تقسیم مخاطره در گروه خودروسازی سایپا است. در این تحقیق پس از مشخص نمودن اجزا سیستم مدیریت پالت و مشخص نمودن رابطه میان اجزا از طریق مطالعه ادبیات تحقیق، اثر استراتژی تقسیم مخاطره بر اجزا سیستم مدیریت پالت‌ها بررسی شده و مدلی برای تشریح وضعیت پس از اجرای استراتژی در زنجیره تامین گروه خودروسازی سایپا با استفاده از تکنیک شبیه‌سازی و با بهره‌گیری از نرم افزار متلب ارائه شده است. طبق نتایج به دست آمده از شبیه سازی، به منظور اجرایی سازی رویکرد تقسیم مخاطره در سیستم مورد بررسی، به انباری با ظرفیت1038عدد پالت نیاز است. روش جمع‌آوری داده‌ها، بررسی اسناد و همچنین مصاحبه با خبرگان و روش تجزیه و تحلیل داده‌ها شبیه‌سازی گسسته پیشامد می‌باشد.

مقاله پژوهشی

تعیین جایگاه موقعیت استراتژیک یک موسسه آموزشی در منحنی عمر سازمانی با رویکرد فازی– مطالعه موردی دانشکده علوم انسانی دانشگاه خلیج‌فارس

صفحه 117-138

حسین صفری، مهدی اجلی، ایمن قاسمیان صاحبی

چکیده سازمان‌ها همانند موجودات زنده دارای مراحل عمر می‌باشند. روزی به دنیا می‌آیند، بزرگ می‌شوند و روزی دیگر هم می‌میرند. این مقاله که خروجی یک کار تحقیقاتی می‌باشد،‌ بدنبال بررسی وضعیت چرخه عمر اعضای هیئت علمی دانشکده علوم انسانی دانشگاه خلیج فارس می‌باشد. هدف اصلی در این کار تحقیقاتی این است که ابتدا بدانیم عمر اعضای هیئت علمی در چه مرحله‌ای است. سپس بر مبنای آن می‌توان پیش‌بینی کرد که در آینده چه مسیری را طی کند. در همین راستا ابتدا با جستجویی که در ادبیات موضوع شده است، 23 مدل رشد سازمانی شناسایی شد. با مطالعه این مدل‌ها سعی شد که مدلی متناسب با یک مرکز آموزشی، پژوهشی، دانشگاهی تدوین شود. پس از تدوین مدل، گام بعدی تدوین یک الگوریتم چهار مرحله‌ای برای گردآوری و تجزیه و تحلیل داده‌ها می‌باشد. در پایان این الگوریتم دو شاخص بنام‌های شاخص ریاضی و شاخص فازی معرفی شده است. بر مبنای این دو شاخص مشخص گردید وضعیت چرخه عمر اعضای هیئت علمی دانشکده علوم انسانی دانشگاه خلیج فارس بوشهر در پایان مرحله اول خود، یعنی طفولیت در دوره 1382 الی 1393 قرار دارد.

مقاله پژوهشی

ارائه‌ی یک رویکرد جدید تحلیل پوششی داده‌ها با مرزهای کارآ و ناکارآ برای انتخاب تأمین کننده با وجود خروجی‌های نامطلوب و داده‌های نادقیق

صفحه 139-170

حسین عزیزی، علیرضا امیرتیموری، سهراب کردرستمی

چکیده انتخاب تأمین کننده در سازمان‌ها نقشی کلیدی ایفا می‌کند، چرا که هزینه‌ی مواد اولیه بخش اصلی هزینه‌ی محصول نهایی را تشکیل می‌دهد. انتخاب یک تأمین کننده‌ی مناسب امروزه یکی از مهم‌ترین تصمیمات بخش خرید است. این تصمیم عموماً به معیارهای مختلفی بستگی دارد. برای مدیریت مؤثر این عمل خرید که از نظر راهبردی حایز اهمیت است، باید روش و معیارهای مناسبی برای مسئله انتخاب شود. این مقاله رویکرد «تحلیل پوششی داده‌ها با مرزهای کارآ و ناکارآ» را برای ارزیابی و انتخاب بهترین تأمین کننده در حضور خروجی‌های نامطلوب و داده‌های نادقیق پیشنهاد می‌کند. تحلیل پوششی داده‌ها با مرزهای کارآ و ناکارآ دو کارآیی را برای تصمیم‌گیری در نظر می‌گیرد: یکی نسبت به مرز کارآیی اندازه‌گیری می‌شود و بهترین کارآیی نسبی یا کارآیی خوشبینانه نامیده می‌شود، و دیگری نسبت به مرز ناکارآیی سنجیده می‌شود و بدترین کارآیی نسبی یا کارآیی بدبینانه نامیده می‌شود. به علاوه، با استفاده از این رویکرد، اندازه‌های عملکرد کلی جدیدی برای نمره‌دهی به تأمین کنندگان در حضور خروجی‌های نامطلوب و داده‌های نادقیق ارائه می‌شود. در مقایسه با تحلیل پوششی داده‌های سنتی، رویکرد تحلیل پوششی داده‌ها با مرزهای کارآ و ناکارآ بهترین تأمین کننده را به درستی و به آسانی شناسایی می‌کند. دو مثال عددی کاربرد رویکرد پیشنهادی را نشان می‌دهند.

مقاله پژوهشی

مطالعه طولی الگوی تغییرات گونه های استراتژی تولید در شرکتهای تولیدی ایران در افق 1388-1394

صفحه 171-193

بهاره ملازاده یزدانی، علیرضا پویا

چکیده این پژوهش به ارائه مطالعه طولی بر روی خوشه‌های استراتژی تولید در دو مقطع زمانی با فاصله شش سال پرداخته است. استفاده از روش‌های بررسی داده‌ها به صورت طولی در چند دهه اخیر به صورت چشم‌گیری گسترش یافته و در بین پژوهشگران کاربردی نیز شهرت یافته است. در پژوهش طولی بر عکس روش مقطعی، داده‌ها از یک نمونه معرف به دفعات مختلف گرد‌آوری می‌شود. برای انجام مطالعه طولی، دو خوشه‌بندی متفاوت بر روی استراتژی‌های تولید مورد استفاده در کارخانه های ایران، در دو مقطع زمانی انجام شده است. بدین منظور از داده های دو نمونه در مقطع های زمانی سالهای 1388 و 1394 کارخانه های تولیدی استفاده شده است. اعتبار خوشه بندی با تحلیل تشخیصی بررسی شده و سپس تغییرات به وجود آمده در اهداف تولیدی این خوشه‌ها با استفاده از فاصله اقلیدوسی، تحلیل واریانس چند متغیره و تحلیل واریانس مورد بررسی قرار گرفته اند. نتایج این بررسی حاکی از وجود شباهت ها و تفاوت هایی بین دو خوشه در دو مقطع زمانی است.

مقاله پژوهشی

ارائه روشی چند مرحله ای از وزن مشترک و TOPSIS به منظور رتبه بندی واحدها

صفحه 193-215

محمد همتی، سعیده عباسی

چکیده در ارزیابی سازمان ها و نهادها، یکی از مهم ترین اهداف، رتبه بندی واحدها بر اساس میزان عملکرد می باشد. با توجه به این که روش های رایج ارزیابی واحدهای تصمیم گیری در تحلیل پوششی داده ها ممکن است به چندین واحد کارا ختم گردد، همواره انتخاب بهترین واحد از بین تمام واحدها، یکی از مشکلات اصلی در تحلیل پوششی داده هاست. روش های متعددی برای رتبه بندی واحدهای تصمیم گیرنده ارائه شده است. در این مقاله، یکی از روش های جدید به نام وزن مشترک با جزییات مورد بررسی قرار گرفته است. دو روش وزن مشترک و تاپسیس بر روی داده‌های واقعی مربوط به ‎17 بانک در استان سمنان بررسی شده است. نتایج نشان دهنده این است که هر دو روش به رتبه بندی کاملی دست یافته اند، اما در مقایسه بین دو روش نتایج بیانگر این امر است که رتبه بندی با وزن مشترک همخوانی بیشتری با واقعیت دارد. به علاوه روش وزن مشترک غیر پارامتری می باشد و بر اساس کارایی (نسبی) واحدهای کارا، رتبه بهتری کسب نموده است. در روش پیشنهادی همه واحدهای تصمیم گیری با هم در نظر گرفته شده اند، در حالی که در تاپسیس این گونه نیست.