دوره و شماره: دوره 1، شماره 3، پاییز 1395، صفحه 1-177 
مقاله پژوهشی

مدل‌سازی رقابت در مسئله هماهنگی یک زنجیره تامین سه سطحی

صفحه 1-22

حمیدرضا اکبر فخرآبادی، جعفر قیدرخلجانی، سید حسن قدسی پور

چکیده هدف از این مقاله بررسی یک زنجیره‌ی تأمین سه سطحی شامل دو خردهفروش، یک تولید کننده و یک تامینکننده و هماهنگ کردن تصمیمات هر یک از اعضا در زمینه قیمت‌گذاری و موجودی، به صورت موثر و کارا، با استفاده از نظریه بازی است. در این زنجیره در سطح خرده‌فروشی بین خرده‌فروش‌ها رقابت وجود دارد و آن‌ها برای به دست آوردن سهم بیشتر از بازار با یکدیگر رقابت می-کنند. مدل‌سازی موجودی یک زنجیره‌ی تأمین چند سطحی و فرموله کردن بازی اعضاء برای تعیین قیمت و دوره‌ی جایگزینی موجودی، رویکرد اصلی این مقاله است. در این پژوهش از روش ضریب صحیح به عنوان روش جایگزینی موجودی ماده‌ی خام و محصول استفاده شده و بازی استکلبرگ-نش سه سطحی آشیانه‌ای برای مدل‌کردن این مسئله‌ی بهینه‌سازی به‌کار رفته است. در این بازی دو خرده-فروش بازی نش سطح پایین را تشکیل می‌دهند، سپس این دو خرده‌فروش به عنوان یک گروه، بازی استکلبرگ سطح میانی را با تولیدکننده بازی می‌کنند و خرده‌فروش‌ها و تولیدکننده به عنوان یک گروه بازی استکلبرگ سطح بالا را با تأمین‌کننده انجام می‌دهند.

مقاله پژوهشی

ارزیابی بلوغ مدیریت دانش در سیصد شرکت برتر ایرانی

صفحه 23-42

آمنه خدیور، فاطمه عباسی

چکیده پژوهش حاضر به ارزیابی سطح بلوغ مدیریت دانش در سیصد شرکت ایرانی با استفاده مدل مرکز مدیریت و بهره وری آمریکا(APQC) پرداخته است. از بین سیصد شرکت برتر ایرانی، نود و نه شرکت پاسخگو با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی به عنوان حجم نمونه انتخاب شده اند و با استفاده از پرسشنامه استاندارد مدل مرکز مدیریت و بهره وری آمریکا سال 2009 و آزمون میانگین، تی استیودنت، همبستگی و فریدمن مورد ارزیابی قرار گرفتند. پایایی پرسشنامه از روش آلفای سنجیده شد. بررسی ابعاد بلوغ مدیریت دانش نشان می دهند به ترتیب عاملهای فرهنگ، فناوری، فرآیند،رهبری و ارزیابی وضعیت بهتری دارند. سازمان های مرتبط با صنایع نفت و گاز و پتروشیمی، بانکها و بیمه و موسسات سرمایه گذاری و سایر شرکتهای تولیدی در سطح سوم بلوغ مدیریت دانش قرار دارند و شرکتهای مهندسی در سطح دوم یعنی توسعه یافته قرار دارند. یافته های فرعی نشان می دهند متوسط میزان بلوغ مدیریت دانش در سازمان های ایرانی بر روی سطح سوم یعنی سطح استاندارد شده قرار دارد. همچنین رابطه معنا داری میان اندازه سازمان، نوع صنعت، استفاده از پیمانکار و مشاور خارج از سازمان و بلوغ مدیریت دانش وجود ندارد. این در حالی است که بین وجود واحد مدیریت دانش در سازمان ، وجود پست رسمی مدیر ارشد دانش، سابقه فعالیت در خصوص مدیریت دانش و بلوغ مدیریت دانش ارتباط وجود دارد. واژگان کلیدی : مدیریت دانش ؛ بلوغ مدیریت دانش؛ ابزار ارزیابی مدیریت دانش

مقاله پژوهشی

رویکردی نوین از کاربرد مدل‌های تصمیم‌گیری چند معیاره در طبقه‌بندی مشتریان اعتباری بانک

صفحه 43-64

نرجس قاسم نیا عربی، عبدالحمید صفایی قادیکلایی

چکیده همواره مهم‌ترین عامل در تعیین وضعیت اعتباری مشتریان، بررسی ریسک اعتباری آن‌ها بوده است. در گذشته ریسک اعتباری غالبا با قضاوت شهودی تعیین می‌گردید که در مقایسه با روش‌های آماری و هوش مصنوعی که اخیرا مورد توجه قرار گرفته‌اند ازکارایی کمتری برخوردار بوده است. این در حالی است که بکارگیری روش‌های آماری، مستلزم توزیع مشخص داده‌ها می‌باشد و از طرف دیگر استفاده از روش‌های هوش مصنوعی نیز مستلزم محاسبات پیچیده، هزینه‌بر بوده و مدل‌های ارائه شده از آن نیز غیرقابل تفسیر و تحلیل است. از این رو مقاله حاضر سعی دارد با استفاده از رویکرد جدیدی از بکارگیری مدل‌های تصمیم‌گیری چند معیاره، ضمن کاهش پیچیدگی محاسبات و عدم نیاز به فرض خاصی برای داده‌ها، به طبقه‌بندی مشتریان اعتباری بپردازد. در تحقیق حاضر، رویکرد C-TOPSIS که بر پایه روش TOPSIS می‌باشد به عنوان رویکردی جدید از کاربرد فنون تصمیم‌گیری چندمعیاره، برای طبقه‌بندی مشتریان اعتباری بانک بکارگرفته شد. برای سنجش اعتبار رویکرد جدید C-TOPSIS، عملکرد این مدل با عملکرد مدل کلاسیک رگرسیون لجستیک در تشخیص وضعیت اعتباری مشتریان شعب بانک سینا در فاصله زمانی سال 1388-1392 مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج نشان داد که مدل C-TOPSIS با دقت کل 8/58% عملکرد بهتری در مقایسه با رگرسیون لجستیک با دقت 4/54% داشته است و خطای نوع اول و دوم در C-TOPSIS نیز به میزان قابل‌ملاحظه‌ای نسبت به روش دیگرکاهش یافته است.

مقاله پژوهشی

ترسیم نقشه ذهنی بانکداری خُرد: رویکرد تحلیل تناظر

صفحه 65-84

شهریار عزیزی

چکیده فضای صنعت بانکداری در ایران در دهه اخیر رقابتی‌تر شده است. در این عرصه جدید درک جایگاه بانک در ذهن مشتریان نسبت به رقبا به مدیریت بانک در تدوین برنامه‌های بازاریابی مؤثرتر کمک می‌کند. در همین راستا در این پژوهش 5 بانک پارسیان، پاسارگاد، ملَی، ملت و تجارت به‌عنوان برندهای رقیب انتخاب شدند. در ابتدا به‌منظور شناسایی شاخص‌های مهم در انتخاب بانک 25 مصاحبه انجام شد و با تحلیل محتوا و کدگذاری محوری، هفت عامل: سرعت ارائه خدمات بانکی، وام و تسهیلات، بانکداری الکترونیکی، مشتری مداری، اعتماد، امکانات و فضای شعبه و گستردگی شبکه شعب، شناسایی شد. برای گردآوری داده‌ها جهت ترسیم نقشه پرسشنامه‌ای 18 سؤالی طراحی و 300 پرسشنامه تکمیل‌شده و قابل‌استفاده گردآوری شد. خروجی نقشه جایگاه رقابتی نشان داد که می‌توان دو مؤلفه جهت‌گیری بانکداری (کلاسیک، نوین) و مزیت رقابتی (رفاه و تعامل با مشتری، دسترسی) را شناسایی نمود. از ترکیب حالات مختلف این دو مؤلفه چهار حالت به وجود می‌آید. بر این اساس بانک پاسارگاد در ربع بانکداری نوین و رفاه و تعامل مشتری، بانک ملَی در ربع بانکداری کلاسیک و رفاه و تعامل، بانک ملت و بانک پارسیان در ربع بانکداری نوین و دسترسی و بانک تجارت هم در ربع بانکداری کلاسیک و دسترسی قرار گرفتند.

مقاله پژوهشی

بررسی توسعه محصول سبز و تأثیر آن بر تصویر ذهنی مشتریان با رویکرد مدل سازی معادلات ساختاری (مطالعه موردی:صنایع مواد غذایی استان یزد)

صفحه 85-112

داوود عندلیب اردکانی، پریسا کشاورز

چکیده از زمان ایجاد انقلاب صنعتی تا کنون، انواع محصولاتی که تناسب چندانی با محیط زیست ندارند و روش‌هایی که به این محیط آسیب وارد می‌کنند، از نظر مصرف کنندگان و دوست‌داران محیط زیست مورد توجه قرار گرفته است. این امر باعث توجه شدید شرکت ها به مفهوم توسعه محصول سبز شده است. از طرفی، از آنجا که تصویر شرکت در ذهن مشتری یکی از مزیت های رقابتی برای شرکت است، شرکت ها به ایجاد تصویر مثبت از خود در ذهن ذی نفعان خود می‌پردازند. پژوهش حاضر، باهدف بررسی تأثیر توسعه محصول سبز بر تصویر ذهنی مشتریان انجام شده است .جهت نیل به این هدف پس از بررسی ادبیات هر کدام از این متغیرها، یک مدل مفهومی با شش فرضیه پیشنهاد شد که این فرضیات بر روی شرکت‌های فعال در صنایع مواد غذایی استان یزد و با استفاده از رویکرد مدلسازی معادلات ساختاری بر پایۀ روش کمترین مربعات جزئی مورد آزمون قرار گرفتند. نتایج این پژوهش نشان داد که توسعه محصول سبز به صورت مستقیم بر هویت سازمان تأثیر گذار است و به صورت غیر مستقیم از طریق متغیرهای میانجی هویت سازمانی بر کیفیت خدمات تأثیر گذار می‌باشد و از طریق متغیر های میانجی هویت سازمانی، کیفیت محصولات و رضایتمندی مشتریان بر تصویر ذهنی مشتریان تأثیر دارد. درنهایت بر پایه اثر کلی توسعه محصول سبز بر تصویر ذهنی مشتریان، پیشنهادهای کاربردی برای پیاده‌سازی اقدامات مرتبط با توسعه محصول سبز، بهبود کیفیت محصولات، بهبود تصویر ذهنی شرکت در ذهن مشتریان ارائه گردیده است.

مقاله پژوهشی

پیش بینیِ خرابی و برنامه ریزیِ نگهداری و تعمیرات خودپردازهای بانکی با روش داده کاوی

صفحه 113-130

محمد کریمی، محمدعلی افشار کاظمی

چکیده پایانه‌های خودپرداز به عنوان اولین و پر تقاضاترین کانال‌های بانکداری الکترونیک در صورت عدم سرویس دهی به عنوان تهدید برای بانکها قلمداد می گردد. از سوی دیگر داده های مربوط به تعمیرات و نگهداری خودپردازها به طور چشمگیر گسترده شده است.در این راستا داده کاوی برای افزایش مشهود نرخ تبدیل داده ها به اطلاعات و کشف دانش به منظور جلوگیری از توقف دستگاه خواهد بود. هدف از مقاله حاضر ارائه معماری دسته بندی داده های تولید شده از تراکنشها و خرابیهای خودپردازهای یکی از بانکهای کشور و پیش بینی فواصل میان خرابی آنها از طریق روش داده کاوی به منظور برنامه ریزی نگهداری و تعمیرات آنها می باشد. بر این اساس داده های مورد نیاز برای یک نمونه شامل 1039دستگاه خودپرداز استخراج گردید. با توجه به هدف تحقیق متغیرهای سال نصب، تعداد ترکنشها و نوع خودپرداز به عنوان متغیرهای ورودی و فواصل بین خرابی به عنوان متغیرهای خروجی تعیین گردید. با اتکا به اصول داده کاوی و از طریق نرم افزار Clementineبه گروه بندی خودپردازها بر اساس زمان خرابی با الگوریتم درخت C&R پرداخته شد. بر اساس تحلیل خروجیها تیم نگهداری و تعمیرات بانکِ مورد مطالعه،می بایست برنامه سرویس و بازدید خودپردازها را بر اساس گروه بندی انجام شده در پژوهش و سرویس خودپردازها را با توجه به پیشنهادهای ارائه شده تنظیم نماید.

مقاله پژوهشی

طراحی مدل زنجیره تامین حلقه بسته با رویکرد برنامه ریزی فازی استوار جدید

صفحه 131-160

مجتبی فرخ، عادل آذر، غلامرضا جندقی

چکیده در سال های اخیر با توجه به افزایش اهمیت رقابت ‌پذیری اقتصادی و نگرانی ‌های زیست محیطی در زمینه محصولات فرسوده، موضوع زنجیره تامین حلقه بسته مورد توجه بسیاری از محققان قرار گرفته است. تحقیق حاضر درصدد توسعه یک رویکرد برنامه ریزی فازی استوار برای مسئله طراحی شبکه زنجیره تامین حلقه بسته تحت شرایط عدم قطعیت است. مدل پیشنهادی دارای ویژگی هایی برحسب مقدار میانگین امکانی، تغییرپذیری امکانی تابع هدف و تخطی از محدودیت های امکانی است. برای توسعه رویکرد پیشنهادی از برنامه ریزی با محدودیت های اعتبار و میانگین انحراف مطلق امکانی استفاده می شود. با استفاده از یک مثال عددی بر روی پارامترهای استواری بهینگی (تغییرپذیری امکانی) و استواری شدنی تحلیل حساسیت صورت گرفت و برای اعتبار سنجی مدل و ارزیابی استواری جواب های بدست آمده از مدل پیشنهادی، پارامترهای مدل10 بار به طور تصادفی تولید و سپس عملکرد جواب های بدست آمده برحسب تغییرپذیری و میانگین هزینه با مدل میانگین فازی مورد مقایسه قرار می گیرد. نتایج نشان می دهد که مدل پیشنهادی قادر است با صرف یک هزینه قابل قبول استواری مدل را افزایش دهد.

مقاله پژوهشی

ارتباط بین آشفتگی محیطی ادراک شده، جهت گیری های استراتژیک و موفقیت محصول جدید در شرکت های صادراتی (مطالعه موردی: شرکت واگن پارس)

صفحه 161-174

نظامعلی رزاقی، محمد صادق علیپور

چکیده این پژوهش با هدف بررسی ارتباط بین آشفتگی محیطی ادراک شده، جهت گیری های استراتژیک و موفقیت محصول جدید در شرکت های صادراتی انجام شده است، لذا تحقیق حاضر از نظر روش تحقیق، از نوع کاربردی، توصیفی و پیمایشی می باشد. جامعه آماری مورد بررسی شامل کارکنان کارشناس شرکت واگن پارس در سال 1394 می باشد. از بین این جامعه آماری با استناد به فرمول کوکران تعداد 137 کارشناس، به شیوه نمونه گیری تصادفی ساده، به دلیل همگن بودن واحدهای موجود، انتخاب و به پرسشنامه تحقیق پاسخ گفتند. روایی محتوایی این پرسشنامه به روش صوری انجام گرفته و به تأیید چند تن از خبرگان و متخصصین رسیده و میزان پایایی آن نیز به کمک آزمون آلفای کرونباخ مورد تأیید قرار گرفت. در پایان نتایج حاصل از پرسشنامه تحقیق به کمک آزمون رگرسیون خطی مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج آزمون رگرسیون خطی نشان داد که بین آشفتگی محیطی ادراک شده، جهت گیری های استراتژیک و موفقیت محصول جدید در شرکت های صادراتی روابط معناداری وجود دارد.