دوره و شماره: دوره 5، شماره 4، زمستان 1399، صفحه 1-164 
مقاله پژوهشی

تصمیم‌گیری در مورد ابعاد دوسوتوانی با استفاده از رویکرد مدل‌سازی عامل‌گرا

صفحه 1-18

فرزانه جهان‌سیر خرارودی، عادل آذر، تورج کریمی

چکیده DOR : 20.1001.1.24766291.1399.5.4.1.8
 
با افزایش شدت رقابت و شتاب تغییرات، شرکت‌ها با بحران تمرکز روی بهره‌برداری از قابلیت‌های موجود و یا اکتشاف قابلیت‌های جدید مواجه می‌شوند . شرکت‌ها برای تطابق با سرعت تغییرات، ناگزیرند ایده‌ها یا فرآیندهایی را بکار گیرند که منجر به توسعه محصولات و یا خدمات جدید در بازارهای نوظهور شود و بعلاوه آن‌ها باید از قابلیت‌های جاری در جهت بهره‌برداری از محصولات و خدمات موجود در سازمان استفاده کنند. بنابراین ما در جهان امروز نیازمند سازمان‌های دوسوتوان هستیم تا با رهبری دوگونه تغییرات تدریجی و بنیادین همزمان دو کار متضاد را با هم انجام دهند. هدف از این پژوهش، تصمیم گیری در مورد ابعاد دوسوتوانی در بانک است که به این منظور ابتدا با مطالعه ادبیات و پیشینه پژوهش، مفاهیم مرتبط با دوسوتوانی و رابطه آن با عملکرد شناسایی و ابعاد و پیامدهای این مفاهیم بررسی شده است. بعد از یافتن متغیرهای دوسوتوانی، برای تأیید آن‌ها از مصاحبه استفاده گردید. به منظور مدلسازی عامل گرا، عامل‌های مرتبط با دوسوتوانی بانک شناسایی و رفتار عامل‌ها و ارتباط آن‌ها با عملکرد تبیین شده است . در ادامه الگوریتم‎ها و توابع ریاضی مناسب جهت مدل‌سازی عامل گرا انتخاب و پس از شبیه‌سازی عملکرد بانک، نتایج تحلیل شده است.

مقاله پژوهشی

برنامه ریزی ظرفیت برای تولید و بازتولید در یک زنجیره تامین حلقه بسته با توجه به رفتار مشتری با استفاده از رویکرد پویایی سیستم

صفحه 20-38

مجتبی صالحی، فرشته عاطفی، شبنم احمدیان

چکیده DOR : 20.1001.1.24766291.1399.5.4.2.9
در سال های اخیر استفاده و پیاده سازی زنجیره تامین حلقه بسته از آن جهت مورد اهمیت قرار گرفته است که مسبب بهبود در سودآوری شرکتها، مسائل زیست محیطی و توسعه پایدار و .. میشود. همین امر موجب گستردگی تحقیقات و افزایش مقالات در این زمینه گشته است. لذا بررسی عوامل تاثیرگذار و میزان تاثیرگذاری آنها شناخت بهتری برای طراحی یک زنجیره تامین حلقه بسته میشود. توجه عمده در این مقاله بر روی برنامه ریزی ظرفیت تولید با در نظر گرفتن رفتار مشتری و خدمات بر روی میزان بازگشتی ها در زنجیره تامین است. هدف این مقاله روشن نمودن متغیرهای موثر و چگونگی رویکرد انها نسبت به یکدیگر در جهت تحقق اهداف زنجیره می باشد. از این رو ابتدا مروری بر روی ادبیات موضوع داشته و متغیرهای کلیدی برخی از مقالات مشخص شده است. در قدم بعدی با رسم نمودارهای علی و معلولی ارتباطات متغیرها با یکدیگر بررسی وسپس توسط نمودار جریان، متغیرهای حالت و محل های انباشت در زنجیره مشخص گردید. درنهایت با استفاده از آزمونهای مدلسازی پویا مانند تحلیل حساسیت، آزمون شرایط حدی و ...، مدل راستی آزمایی و اعتبارسنجی شده است.

مقاله پژوهشی

ارائه مدل بهینه سازی ریاضی و الگوریتم های فراابتکاری به منظور حل مساله بلوک بندی مناطق جمعیتی به صورت سلسله مراتبی

صفحه 40-63

فروغ قلاسی مود، حسن حسینی نسب، جواد طیبی، محمدباقر فخرزاد

چکیده DOR : 20.1001.1.24766291.1399.5.4.3.0
 
جمع آوری پسماند بیمارستانی یکی از موضوعات مهم در مدیریت خدمات شهری محسوب می‌شود. در این تحقیق یک مدل ریاضی به منظور بلوک‌بندی مناطق جمعیتی در سیستم خدمات بیمارستانی ارائه می‌شود. ‌در این مدل مطابق با نیاز برخی از سازمان‌های متولی ارائه خدمات شهری، ساختار سلسله مراتبی بلوک‌ها مدنظر قرار گرفته است. بدین منظور در یک تصمیم-گیری یکپارچه، مناطق جمعیتی به بلوک‌های اصلی تقسیم شده و سپس هر بلوک به تعدادی زیربلوک تقسیم شده است. هدف از این نوع تقسیم بندی تهیه ساختار مناسب برای کنترل جریان خدمات از سطح عملیاتی به سطح مدیریتی است. با توجه به اینکه مساله بلوک‌بندی از رده مسائل ان پی سخت است، جهت حل مثال‌های عددی در دنیای واقعی نیاز به استفاده از الگوریتم‌های فراابتکاری است. در این تحقیق دو الگوریتم فراابتکاری ژنتیک و گرگ خاکستری جهت حل مسائل در ابعاد بزرگ به کار رفته است. طبق نتایج محاسباتی می‌توان مشاهده نمود که علیرغم وجود کارایی بالای هر دو الگوریتم در حل نمونه‌های عددی در ابعاد کوچک، الگوریتم‌ گرگ خاکستری توانایی بیشتری در حل نمونه‌های عددی در ابعاد بزرگ نسبت به الگوریتم ژنتیک دارد. نتایج این تحقیق می‌تواند به عنوان یک ابزار مدیریتی در حل مساله بهینه-سازی بلوک‌بندی مناطق جمعیتی از جمله در سیستم سلامت مورد استفاده مدیران قرار گیرد.

مقاله پژوهشی

پیش بینی میزان ناب بودن یک سیستم تولیدی با درنظرگرفتن هم زمان توابع مطلوبیت جزئی شاخص ها (مطالعه موردی: شرکت نساجی )

صفحه 65-83

محبوبه سعیدی، امیر عزیزی

چکیده DOR : 20.1001.1.24766291.1399.5.4.4.1
 
بررسی ناب بودن سیستم های تولیدی، هم چون دیگر پروژه ها تابع برخی مولفه های کمی و قابل اندازه گیری همچون زمان حمل و نقل صفر، معیوبی صفر و غیره است که این ضرایب و نسبت ها قابل استخراج و محاسبه هستند. در پژوهش حاضر، عملیاتی کردن مفهوم تولید ناب و پیش بینی میزان ناب بودن یک سیستم تولیدی دنبال می شود. به کمک این مدل می توان درجه ناب بودن شرکت های تولیدی را با تمرکز بـر تعهـدات مدیریت ارزیابی کرد و سطح ناب بودن در آینده را نیز باتوجه به تغییرات در شاخص های تاثیرگذار پیش بینی نمود. تصمیم گیری میزان مطلوبیت، پس از بررسی شرایط استقلال شاخص ها، به کمک فرم ترکیب خطی چندگانه محاسبه می شود. بدین ترتیب، توابع مطلوبیت جزئی همه شاخص ها بطور هم زمان و با فرض خطی بودن درنظر گرفته می شوند. به منظور محاسبه توابع جزئی از افراد خبره در یک شرکت نساجی کمک گرفته شده است. در نهایت با استفاده از مدل بدست آمده میزان ناب بودن سیستم تولیدی در قالب یک تابع ریاضی غیر خطی ارائه می گردد تا بدینوسیله ابزاری برای تصمیم گیری بهتر در شرایط پیچیده محیطی فراهم شود.

مقاله پژوهشی

تعیین نقطه تعادل در بازی های نرمال مارکفی گسسته دو نفره

صفحه 85-99

رامین صادقیان

چکیده DOR : 20.1001.1.24766291.1399.5.4.5.2
ترکیبی از دو یا چند استراتژی که در ابتدا مدنظر یک بازیکن نبوده است می تواند در مراحل بعدی مدنظر آن بازیکن قرار گیرد. در این مقاله نوعی از بازی ها با نام بازی های مارکفی معرفی می گردند که چنانچه استراتژی های هر بازیکن را به عنوان یک حالت درنظر بگیرید که در مرحله بعدی با توجه به شرایط و موقعیت، همان بازیکن ممکن است همان استراتژی یا استراتژی دیگری را با احتمالی مشخص انتخاب نماید که این انتخاب می تواند بستگی به استراتژی بازیکنان رقیب داشته باشد. در این تحقیق یک بازی نرمال دونفره گسسته با رویکرد زنجیره مارکف درنظر گرفته می شود که احتمالات انتقال از قبل مشخص شده و مستقل بوده و فقط تحت تاثیر استراتژی های قبلی بازیکن رقیب می باشد. در این مقاله نحوه تعیین نقاط تعادل تحت این شرایط مورد ارزیابی و تحلیل قرار می گیرد. یک مثال عددی نیز جهت تشریح بیشتر فرآیند ارائه می گردد.

مقاله پژوهشی

تخصیص پویای سوئیچ برای کاهش هزینه در شبکه های مبتنی بر نرم افزار

صفحه 101-117

احمد مرادی، علی عبدی سیدکلایی، سید امین حسینی سنو

چکیده DOR : 20.1001.1.24766291.1399.5.4.6.3
شبکه‌های مبتنی بر نرم افزار، با جداسازی سطح کنترل از سطح داده در تجهزات شبکه همانند سوئیچ و مسیریاب مزایای بسیار زیادی همچون قابلیت برنامه‌ریزی بیشتر سطح کنترل، استقلال بیشتر شرکت‌های تولیدکنندهتجهیزات شبکه، امکان مجازی‌سازی شبکه، کاهش هزینه‌های عملیاتی و غیره را به ارمغان آورده‌اند. بکارگیری یک کنترلر در شبکه معایبی به همراه دارد. ازجمله اینکه، ترافیک شبکه در بیشتر بخش‌هاشناخته‌شدهبیش‌ازحد خواهد شد و کنترلر ممکن است در حالت سرریز قرار گیرد. بنابراین استفاده از چندکنترلر موجب تعریف مسئله ای به نام مسأله مکان‌یابی کنترلرها خواهد شد که در آن تعداد و مکان نصب کنترلرها، اهمیتمی‌یابد. در این مسأله، هدف یافتن مکان و تعداد بهینه‌ی کنترلرهای موردنیاز در شبکه است که قیدهای مشخصی را برآورد و هزینه‌ی پیاده‌سازی شبکه را کمینه سازد. در این مقاله، به منظور حل مسأله مکان‌یابی کنترلر الگوریتمی براساس تخصیص پویا سوئیچ پیشنهاد و عملکرد آن در مقایسه با روش‌های حل موجود و بر روی دسته‌ی وسیع و متنوعی از نمونه‌ها مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج حاصل از محاسبات بر روی نمونه‌ها نشان از برتری الگوریتم تخصیص پویا سوئیچدر زمان اجرا برای تمام نمونه‌ها ودریافتن حداقل هزینه پیاده‌سازی در برخی از نمونه‌ها با اندازه‌های کوچک و متوسط حکایت دارد. همچنین در شبکه‌های با اندازه بزرگ، الگوریتم تخصیص پویا سوئیچچه در زمان اجرا و چه در هزینه پیاده‌سازی از برتری قطعی برخوردار است.

مقاله پژوهشی

ارائه یک چهارچوب تصمیم گیری برای انتخاب تامین کننده در محیط فازی

صفحه 119-143

مسلم علیمحمدلو، عباس بنیانی

چکیده DOR : 20.1001.1.24766291.1399.5.4.7.4
امروزه محیط کسب‌و‌کار، مقدمات پیدایش سطح بالایی از عدم اطمینان و رفتارهای آشفته در زنجیره‌های تامین را فراهم کرده است. تامین‌کنندگان در بیشتر مواقع به عنوان اصلی‌ترین منابع ریسک‌های بیرونی مطرح هستند که مقدمات پیدایش سطوح گسترده‌ای از اختلالات در زنجیره‌های تامین را فراهم می‌سازند؛ به همین دلیل انتخاب تامین‌کنندگان مناسب و در عین حال تاب‌آور می تواند هزینه‌های خرید و زمان‌های تاخیر را به میزان زیادی کاهش داده و قابلیت تداوم کسب‌وکار در زمان بروز اختلالات و به پیروی از آن رقابت‌پذیری شرکت و رضایت مشتریان را افزایش دهد. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و برسی شاخص‌های ارزیابی تاب‌آوری تامین‌کنندگان از دو بعد اهمیت و تاثیرگذاری برای انتخاب تامین‌کننده تاب‌آور در صنایع الکترونیک ایران می‌باشد. در این راستا از نکنیک‌های غربالگری، دیمتل، فرایند تحلیل شبکه‌ای و برنامه‌ریزی آرمانی استفاده شده که بنا بر فضای عدم قطعیت حاکم بر ماهیت تحقیق کلیه روش‌ها در محیط فازی صورت گرفته است. نتایج نشان می دهد که شاخص‌های مدیریت منابع انسانی، مشاهده پذیری و قدرت مالی تاثیرگذارترین و شاخص‌های آسیب‌پذیری، مدیریت ریسک و قابلیت تطبیق و سازگاری تاثیرپذیرترین عوامل هستند. همچنین به لحاظ تعامل، شاخص‌ همکاری بیشترین و شاخص پایداری کمترین تعامل را با سایر عوامل دارد. به لحاظ اهمیت نیز، شاخص‌های چابکی، قابلیت تطبیق و سازگاری و اسیب‌پذیری مهمترین عوامل هستند. در انتها ضمن ارائه مطالعه موردی از صنعت و بکارگیری برنامه‌ریزی آرمانی، قابلیت مدل تلفیقی پژوهش در حل مسائل دنیای واقعی نشان داده شده است.

مقاله پژوهشی

مدلسازی نرم و تبیین روابط علی ریسک های تاثیرگذار بر بازده سرمایه گذاری در توسعه واحدهای پالایشگاهی

صفحه 145-164

سحر شیبانی، منصور مومنی، عزت الله اصغری زاده

چکیده DOR : 20.1001.1.24766291.1399.5.4.8.5
تجزیه و تحلیل و مدل سازی وابستگی متقابل پروژه‌ها تبدیل به یک مسئله حیاتی و اجتناب ناپذیر در حوزه مدیریت سبد پروژه بدل شده است. لذا مطالعه حاضر بر مدل سازی وابستگی متقابل ریسک‌های سرمایه گذاری در یک سبد پروژ متمرکز شده است. وجود ریسک در پروژه ها به‌عنوان عنصر جداناشدنی و غیرقابل اجتناب، موجب کاهش دقت در تحقق اهداف و پایین آمدن کارایی پروژه‌ها می‌گردد. لذا شناسایی، تجزیه و تحلیل، اولویت بندی و داشتن برنامه برای برخورد با این عوامل منفی بالقوه، نقش به سزایی در موفقیت پروژه دارا می باشد. در این مقاله با بهره‌گیری از نگاشت شناختی فازی بعنوان یک ابزار قدرتمند در حوزه تحقیق در عملیات نرم، به شناسایی و تبیین روابط مستقیم و غیرمستقیم میان ریسک‌های تاثیرگذار بر بازده سرمایه گذاری در توسعه واحدهای پالایشگاهی در ایران پرداخته می‌شود. از این‌ر‌و با استفاده از رویکردی متدولوژیک، نقشه‌هایی از فرآیندهای شناختی بر پایه سیستم معنابخشی مدل‌های ذهنی خبرگان در حوزه پالایشگاهی بنا گردیده است. ریسک‌های شناسایی شده به طور کلی در چهار سطح تکنولوژیکی، بازاریابی، اقتصادی و قانونی-سیاسی جای می‌گیرند و در نهایت با استفاده از مدلسازی نرم یک ساختار شبکه‌ای از عوامل منفی بالقوه تاثیرگذار بر بازده سرمایه‌گذاری ارائه می-شود که به واسطه آن امکان تشخیص وابستگی‌ها و شدت تاثیرگذاری و تاثیرپذیری میان اجزا میسر می‌گردد. در این میان به منظور تحلیل استاتیکی نگاشت شناختی، از معیارهای مرکزیت بعنوان ابزاری جهت آنالیز نحوه اتصال گره ها به یکدیگر و تفسیر آن بهره گرفته شده است.