پژوهش های نوین در تصمیم گیری

چکیده در سال‌های اخیر، افزایش نوسانات محیطی، محدودیت منابع و بحران‌هایی نظیر همه‌گیری کووید-۱۹، ضرورت طراحی زنجیره‌های تأمین بادوام و پایدار را افزایش داده است. پژوهش حاضر به طراحی و بهینه‌سازی یک شبکه زنجیره تأمین حلقه‌بسته در صنعت روانکار با در نظر گرفتن ابعاد اقتصاد چرخشی، مفاهیم انقلاب صنعتی پنجم و شرایط عدم‌قطعیت ترکیبی می‌پردازد. بدین منظور، یک چارچوب یکپارچه مبتنی بر تصمیم‌گیری چندمعیاره، مدل‌سازی ریاضی و بهینه‌سازی استوار فازی–تصادفی ارائه شده است. نوآوری اصلی پژوهش، پیوند نتایج تصمیم‌گیری چندمعیاره با مدل چندهدفه و عملیاتی‌سازی همزمان اقتصاد چرخشی و مؤلفه‌های انقلاب صنعتی پنجم در طراحی شبکه است. در مرحله نخست، معیارها و زیرمعیارهای ارزیابی مراکز توزیع در ابعاد پایداری، تاب‌آوری، چابکی، دیجیتال‌سازی، انسان‌محوری و اقتصاد چرخشی شناسایی و با استفاده از روش بهترین–بدترین فازی–تصادفی وزن‌دهی شدند. سپس مراکز توزیع و کانال‌های فروش به کمک روش تاپسیس فازی–تصادفی رتبه‌بندی گردیدند. در ادامه، یک مدل ریاضی چندهدفه برای طراحی شبکه زنجیره تأمین حلقه‌بسته توسعه یافت که جریان‌های مستقیم و معکوس، انتخاب تأمین‌کنندگان، ظرفیت‌گذاری، توسعه مراکز جمع‌آوری و بازیافت و استقرار سیستم اشتراک‌گذاری اطلاعات را تحت شرایط عدم‌قطعیت در نظر می‌گیرد. مدل پیشنهادی با روش برنامه‌ریزی آرمانی چندگزینه‌ای اصلاح‌شده لکسیکوگرافیک–چبی‌شف حل شد و مطالعه موردی آن در شرکت نفت بهران انجام گرفت. نتایج نشان داد معیار تاب‌آوری بیشترین اهمیت را در ارزیابی مراکز توزیع دارد و استفاده از تأمین‌کنندگان جایگزین، ظرفیت مازاد و سیستم اشتراک‌گذاری اطلاعات نقش مؤثری در ارتقای تاب‌آوری، پایداری و کارایی شبکه ایفا می‌کند. نتایج، اثربخشی چارچوب پیشنهادی را در بهبود تاب‌آوری، پایداری و کارایی شبکه تأیید می‌کند.

چکیده تصادفات جاده‌ای از مهم‌ترین بحران‌های انسانی هستند که سالانه موجب تلفات گسترده و هزینه‌های اقتصادی و اجتماعی قابل‌توجهی می‌شوند. بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت، حوادث جاده‌ای سالانه جان حدود ۱٫۱۹ میلیون نفر را در سراسر جهان می‌گیرند. این پژوهش با هدف توسعه و شبیه‌سازی مدل پویایی‌سیستم برای بهبود عملکرد امداد و نجات جاده‌ای جمعیت هلال‌احمر استان یزد انجام شد. مدل بر پایه داده‌های واقعی عملیات امداد و نجات طی سال‌های ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۱ توسعه یافت. متغیرهای کلیدی از طریق مرور ادبیات و نظر خبرگان شناسایی و در چهار زیرسیستم منابع انسانی، پاسخ‌گویی به مصدومان، آموزش و توانمندسازی، و ارتباطات و هماهنگی سازمان‌دهی شدند. سپس مدل انباشت-جریان تدوین و با آزمون‌های بازتولید رفتار، شرایط حدی و تحلیل حساسیت اعتبارسنجی شد. سناریوهای افزایش بودجه آموزشی، کاهش تماس‌های مزاحم از طریق اقدامات بازدارنده نهادهای دارای صلاحیت قانونی، و سیاست ترکیبی در بازه زمانی فروردین ۱۴۰۱ تا اسفند ۱۴۰۳ شبیه‌سازی شدند. نتایج نشان داد سناریوی کاهش تماس‌های مزاحم، زمان پاسخ‌گویی را از ۱۱٫۱ به ۹٫۷ دقیقه (۱۲٫۶ درصد) کاهش و نرخ تریاژ را از ۲۲۷ به ۲۶۸ نفر (۱۸٫۱ درصد) افزایش داد. افزایش بودجه آموزشی نرخ تریاژ را به ۲۳۳ نفر (۲٫۶ درصد) رساند. در سناریوی ترکیبی، نرخ تریاژ به ۲۷۲ نفر، معادل ۱۹٫۸ درصد بیشتر از حالت پایه و ۱٫۵ درصد بیشتر از سناریوی کاهش تماس‌های مزاحم، افزایش یافت. بنابراین، اجرای هم‌زمان دو سیاست بیشترین بهبود عملکرد را به همراه داشت.

چکیده یکی از مسائل اصلی در اقتصاد ایران بدهی دولت به بانک مرکزی است، که در طول سال‌ها، روبه افزایش است و اثراتی مخربی بر اقتصاد ایران داشته است.
هدف پژوهش مطالعه بررسی رابطه بین دو متغیر «بدهی دولت به بانک مرکزی» و «شاخص فلاکت اوکان » با استفاده از مدل خودرگرسیون برداری، آزمون همگرایی انگل-گرنجر و دیگر آزمون های لازم طی سال‌های 1357 الی 1404 با نرم‌افزار ایویوز است.
یافته‌های پژوهش نشان‌ می‌دهد که هر دو متغیر «بدهی دولت به بانک مرکزی» و «شاخص فلاکت اوکان » در سطح مانا از مرتبه دو هستند، وآزمون همگرایی انگل-گرنجر وجود رابطه تعادلی بلندمدت بین متغیرها را تأیید کرد. همچنین توابع واکنش آنی نشان داد که شوک مثبت یک انحراف معیار به متغیر «بدهی دولت به بانک مرکزی»، در کوتاه‌مدت اثر محدودی بر شاخص فلاکت دارد، اما در میان‌مدت و بلندمدت اثر مثبت و روبه‌افزایش معناداری دارد. تجزیه واریانس خطای پیش‌بینی نیز حاکی از آن است که در افق کوتاه‌مدت، نوسانات شاخص فلاکت عمدتاً توسط شوک‌های خودش توضیح داده شد، اما سهم شوک‌های بدهی دولت در دوره دهم به حدود ۱۲ درصد می‌رسد و روند افزایشی دارد. درنتیجه به‌ازای تغییر یک درصد در بدهی دولت، شاخص فلاکت ۱/۱ درصد تغییر می‌کند.
یافته‌های پژوهش حاضر نه‌تنها روابط علی دو متغیر را آشکار می‌سازند، بلکه داده‌ها و بینش‌های کمی لازم برای ساخت و بهبود مدل‌های تصمیم‌گیری سیاستی را فراهم می‌آورند و امکان حرکت از تصمیم‌گیری شهودی به تصمیم‌گیری مدل‌محور و مبتنی بر شواهد را ایجاد می‌کند.

چکیده نظریه مکانیابی یکی از مباحث مهم در بهینه سازی و تحقیق در عملیات می باشد. در مسائل مکانیابی هدف پیدا کردن مکان یک یا چند سرویس دهنده به گونه ای است که معیارهایی مانند هزینه حمل ونقل، مسافت طی شده توسط مشتریان، زمان کل سرویس دهی و هزینه حاصل از سرویس دهی بهینه شود. در این مقاله ما به مساله مکانیابی آرمانی می پردازیم که در آن مکان تعدادی مشتری در صفحه داده شده است و حالت ایده آل این است که مکانی برای سرویس دهنده تعیین کنیم به گونه ای که فاصله سرویس دهنده تا مشتری iام برابر ri باشد. اما چون چنین جوابی همواره موجود نیست، به دنبال کمینه کردن مجموع خطای حاصل از فاصله سرویس دهنده تا نقطه ایده آل هستیم. دو نوع تابع هدف کمینه کردن مجموع مربعات خطا و مجموع قدر مطلق در حالتی که تابع فاصله تحت نرم Lp اندازه گیری می شود را مورد بررسی قرار می دهیم. سپس از روشهای شبه وایزفیلد، گوس- نیوتن و الگوریتم فراابتکاری رقابت استعماری برای حل آنها استفاده می کنیم. در انتها نتایج عددی حاصل از حل روشهای ارائه شده را با هم مقایسه می کنیم.

چکیده محیط کسب‌و‌کار در حال رشد، با تغییرات سریع و افزایش عدم اطمینان همراه با بروز خطرات غیرمنتظره و تغییرات اجتناب‌ناپذیر، احتمال اختلالات شدید در زنجیره ‌تأمین شرکت‌ها را افزایش داده‌ است. این روند همراه با سوانح طبیعی و ... نیاز به حالت تاب‌آوری و توسعه این مفهوم در زنجیره ‌تأمین و به طور خاص زنجیره تأمین صنعت دارو که حساسیت‌های به مراتب بیشتری دارد، افزایش داده است و مدیران نیاز به ابزارهایی برای پایش تاب‌‌آوری زنجیره‌ تأمین شرکت خود نسبت به اختلالات دارند. هدف اصلی پژوهش حاضر، سنجش و ارزیابی مفهوم تاب‌آوری در زنجیره‌ تأمین صنعت پراهمیت داروسازی است. برای دستیابی به این هدف مهم و با توجه به در نظر گرفتن رویکرد سیستم‌های پیچیده سازگار به عنوان نظریه اصلی در این مطالعه، زنجیره‌ تأمین دو شرکت داروسازی (ایران‌دارو و داروسازی قاضی) برای مطالعه انتخاب شدند، در ادامه با استفاده از ابعاد و مؤلفه‌های شناسایی شده تاب‌آوری زنجیره ‌تأمین در چارچوب تئوری مذکور با مطالعه ادبیات موضوع و ارائه روشی یکپارچه با استفاده از ترکیب روش‌های مدلسازی ساختاری تفسیری، دیمتل، تئوری گراف و رویکرد ماتریسی و تحلیل عملکرد _ اهمیت اقدام به سنجش و ارزیابی جامع سطح تاب‌آوری در دو زنجیره ‌تأمین مذکور شد. نتایج این پژوهش مدیران را در تجزیه و تحلیل تاب‌آوری و انتخاب استراتژی اثربخش کاهش ریسک زنجیره‌ تأمین خود، پشتیبانی نموده و تصمیم‌گیری را تسهیل می‌کند. این رویکرد جدید باعث ایجاد مزیت رقابتی برای دستیابی به سهم بازار حتی زمان وقوع اختلالات می‌شود.

چکیده چکیده
هدف این مقاله طراحی و تبیین مدل تولید در کلاس جهانی (WCM) در صنعت خودرو با استفاده از تکنیک مدل-سازی ساختاری تفسیری (ISM) است. مدل تولید در کلاس جهانی، سازمان را قادر می‌سازد فعالیت و رقابت خود را در گستره جهانی دنبال نماید و این مهم تحقق نخواهد یافت مگر اینکه عملکرد سازمان در تطابق با بهترین‌های صنعت در کلاس جهانی قابل ارزیابی و رقابت باشد. این مدل مرکب از هشت رکن اصلی و بیست و سه رکن فرعی می‌باشد که در قالب ارکان فنی – تکنیکی و مدیریتی طبقه‌بندی شده و تبلور یافته است. ارکان اصلی مدل شامل؛ فرآیندهای کسب و کار، انعطاف‌پذیری، تکنولوژی و ابزارهای الکترونیکی، مدیریت زنجیره تأمین الکترونیکی، توسعه محصول جدید، سرمایه انسانی، استراتژی‌های رقابتی تولید و ارزیابی عملکرد هستند. علیرغم اینکه هر یک از ارکان، اعم از اصلی و فرعی، در ساختار مدل تأثیرگذاری منحصربفردی دارند اما هیچکدام به تنهایی قادر نخواهند بود سازمان را در جهت دستیابی به هدف اصلی (تولید در کلاس جهانی) یاری نماید، بنابرین به منظور ایجاد یکپارچگی ارکان از تکنیک مدل‌سازی ساختاری تفسیری (ISM) استفاده شده است. روش نمونه‌گیری، هدفمند غیرتصادفی است و انتخاب نمونه آماری از میان خبرگان و متخصصین انجام گرفته و نتیجه پژوهش بصورت نمودار مدل با استفاده از شبکه تعاملات ارکان اصلی و فرعی (ابعاد و شاخص‌ها) ترسیم شده است که مسیر دستیابی سازمان به تولید در کلاس جهانی را نشان می‌دهد. ضمناً روش‌های مختلف نگاشت شناختی تکنیک ISM در این تحقیق مورد توجه واقع شده است.

چکیده مجموعه عوامل زیست‌محیطی، اجتماعی در کنار توجه به مسائل اقتصادی، نقش ویژه‌ای در توسعه پایدار زنجیره تأمین صنایع پرخطر ایفا می‌کنند. هدف از پژوهش حاضر تبیین و واکاوی ابعاد و اجزای هر بعد پایداری زنجیره تأمین، با توجه به گستردگی مفهوم پایداری در مباحث زنجیره تأمین بوده است. به این منظور ما با رویکرد پژوهش کیفی و ابزار فراترکیب (متا‌سنتز) که شامل گام‌های هفت‌گانه‌ای است، به ارزیابی و تحلیل نظام‌مند نتایج و یافته‌های پژوهش پیشین پرداخته شده است. در مجموع مفهوم پایداری زنجیره تأمین در سه بعد، چهارده زیر بعد و هشتاده و چهار جزء شناسایی و طبقه‌بندی شده است. در انتها با استفاده از روش کمی آنتروپی شانون، بر‌اساس رویکرد تحلیل محتوا به تعیین ضریب اثر اجزای شناسایی شده در 94 پژوهشی که نهایی شده، پرداخته شده است.

چکیده با تجهیز بانک‌ها به سیستم‌های پرداخت و دریافت الکترونیکی و استفاده از کارت‌‌های اعتباری، مشتریان اکثر تعاملات بانکی خود را از طریق کارت‌‌های اعتباری و کانال‌‌های اعتباری نظیر دستگاه‌‌های خودپرداز ATM، پایانه‌‌های فروش POS، تلفن‌بانک، موبایل بانک و اینترنت بانک انجام می‌دهند. مشتریان با افزایش تعداد بانک‌ها و محصولات و خدمات آنان، زمانی که خدمات و محصولات بهتری پیدا کنند، به‌راحتی بانک خود را تغییر می‌دهند؛ بنابراین، مدیریت ارتباط با مشتری یک انتخاب اجتناب‌ناپذیر برای بانک‌هاست. یکی از ابزار‌هایی که در‌ زمینه مدیریت ارتباط با مشتری می‌تواند به سازمان‌ها کمک‌کننده باشد، داده‌کاوی است. در این تحقیق برای شناسایی خدمات سودآوری که توسط مشتریان خوب مورد استقبال قرار گرفته‌اند، چهار روش داده‌کاوی درخت تصمیم، بیز ساده، K همسایه نزدیک و مدل ترکیبی استفاده شدند. هر یک از این روش‌ها بر روی داده‌های واقعی، آزمایش و کارایی هر روش سنجیده شد. نتایج ارزیابی مدل‌ها نشان داد که دقت مدل K همسایه نزدیک در شناسایی خدمات سودآور 26/93 درصد، دقت مدل بیز 83/74 درصد و دقت مدل درخت تصمیم 18/97 درصد است و پس از ترکیب مدل‌ها، دقت روش ترکیبی80/94 درصد شده است. همچنین مدل ترکیبی 01/96 درصد از خدمات عادی را درست شناسایی کرده و در مجموع 44/94 درصد از خدمات را به‌درستی تشخیص داده است و عملکرد بهتری نسبت به روش بیز ساده و K همسایه نزدیک داشته است. از مقایسه نتایج ارزیابی مدل‌ها مشخص شد که استفاده از روش‌های ترکیبی در مقایسه با روش‌های دسته‌بندی مبتنی بر یک مدل، از دقت بیشتری برخوردار است.

چکیده در این تحقیق با استفاده از روش‌های جنگل تصادفی و جنگل رگرسیون که تعمیم‌یافته مدل درخت تصمیم و رگرسیون هستند، عوامل مؤثر بر ماندگاری و سودآوری مشتریان ارزی یک بانک تجاری دولتی، موردبررسی قرار می­گیرد. جامعه آماری تحقیق شامل مشتریانی است که دارای یکی از انواع حساب‌های ارزی بانک بوده و به‌طور همزمان از خدمات حواله‌های ارزی، گشایش اعتبارات اسنادی و تسهیلات ارزی استفاده می­نمایند. همچنین صحت نتایج با رگرسیون لجستیک و بگینگ مقایسه می­شود. در روش جنگل رگرسیون، با استفاده از معیار درصد میانگین قدرمطلق خطا (MAPE) ، به مقایسه دقت نتایج مدل با روش رگرسیون خطی پرداخته می­شود. سپس درجه اهمیت هر یک از متغیرهای مستقل بر روی متغیرهای وابسته خرید بعدی، کاهش سطح فعالیت، کاهش سودآوری و تداوم سودآوری تعیین می‌شود. نتایج نشان می­دهد در صورت ارائه تسهیلات ارزی بیشتر به مشتریان تولیدی و درنتیجه، گشایش اعتبارات اسنادی یا انجام حواله‌های بیشتر برای این قبیل از مشتریان، احتمال افزایش دوره ماندگاری مشتریان افزایش می­یابد. همچنین افزایش مبلغ تسهیلات ارزی ارائه‌شده، حواله­های انجام‌شده و همچنین اعتبارات اسنادی گشایش شده به‌واسطه نرخ سود بازپرداخت تسهیلات، کارمزدها و سود حاصله از فروش ارز و ضمانت‌نامه‌ها در بالا بردن میزان سودآوری مشتریان نقش بسزایی دارند.

چکیده تحلیل و کشف الگوهای تصمیم‌گیری مشتریان و ارائه مدل پیش‌بینی‌کننده رفتار خرید آن‌ها، یکی از چالش‌ها و عرصه‌های موردعلاقه پژوهشگران بوده و هست که می‌تواند درزمینه موضع‌سازی محصولات، کاربرد فراوانی داشته باشد. هدف پژوهش حاضر، تحلیل و مدل‌سازی رفتار خرید مشتریان سالمند در تصمیم به خرید محصولات ارگانیک با رویکردی ترکیبی بود که این امر در دو گام مرتبط باهم انجام شد. در گام اول، با استفاده از یک پرسشنامه‌ی 33 گویه‌ای که پایایی و روایی آن به ترتیب از طریق آلفای کرونباخ و تحلیل عاملی تأییدی مرتبه اول و دوم بررسی و مورد تأیید قرار گرفت، نظرات 388 سالمند از طریق نُه شاخص پیش‌بینی‌کننده تصمیم به خرید محصولات ارگانیک جمع‌آوری شد؛ سپس با استفاده از تحلیل خوشه‌ای K میانگین و بر اساس شاخص‌های دیویس-بولدین و سیلوئت خوشه‌های بهینه به دست آمد و مشتریان سالمند در دو خوشه روی‌گردان و مشتاق نسبت به خرید محصولات ارگانیک دسته‌بندی شدند. در گام دوم، رفتار خرید سالمندان هر خوشه با استفاده از درخت تصمیم، مورد تحلیل قرار گرفت و مدل‌های بهینه، استخراج و قواعد «اگر-آنگاه» مرتبط با هر خوشه ارائه شد. نتایج نشان داد، در هر دو خوشه سالمندان روی‌گردان و مشتاق، شاخص تحصیلات، عاملی تعیین‌کننده در جهت پیش‌بینی تصمیم خرید محصولات ارگانیک است؛ همچنین به نظر می‌رسد، وضعیت مصرف محصولات ارگانیک در بین سالمندان در وضعیت مناسبی قرار ندارد که در این زمینه پیشنهادهایی متناسب با هر خوشه ارائه شد.